Uluslararası otomotiv kuruluşları tedarik zinciri içinde ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemini kabul ettikleri halde bu standardı çok genel bulmuş ve otomotiv sektörünün ihtiyaçlarına dayandırılarak ISO 9001 standardını temel alarak ISO/TS 16949 Teknik Şartnamesini 1999 yılında yayınlamışlardır. 1999 yılı içinde hazırlanmış teknik şartnamesi ISO 9001:1994 standardını temel almış ve ISO 9001:2000 standardının yayınlanmasının ardından 2002 yılında tekrar güncellenerek ISO 9001:2000 standardını tamamen içerecek şekilde KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ OTOMOTİV ÜRETİMİ VE İLGİLİ SERVİS PARÇALARI ORGANİZASYONLARINDA ISO 9001:2000İN UYGULANMASI İÇİN ÖZEL ŞARTLAR başlığı ile yayınlanmıştır.
ISO TS 16949:20002 Teknik Şartnamesi her ne kadar Uluslararası Standartlar Organizasyonu (ISO) tarafından yayınlanmakta ise de, şartnamenin hazırlanması ve yönetimi IATF (International Automotive Task Force) tarafından gerçekleştirilmiştir. IATF çeşitli ülkelerin Otomotiv birliklerinden kurulmuş ve teknik şartnamenin hazırlanması, denetim kurallarının belirlenmesi, müşteri özel şartlarının yayınlanması ve denetlenmesi yolu ile üyesi bulunan ulusal otomotiv birlikleri ile akreditasyon kurumları benzeri denetim kuruluşlarının Teknik Şartname için yetkilendirmesini sağlayan bir kuruluştur.
Üyeleri AIAG; (FORD, GM, CHRYSLER)-ABD, ile CCFA/FIEV (Renault, PSA)/-FRANSA, VDA (BMW Group, Daimler AG, Volkswagen AG)-ALMANYA ve ANFIA (Fiat Group Automobiles)-İTALYA, SMMT (İngiltere) ülkelerine ait kuruluşlardan oluşmaktadır.
IATFe göre otomotiv binek otomobil, otobüs, kamyon ve motosiklet olarak yol üzerinde kullanılan araçlar olarak kabul edilmektedir. Arazi araçları (sadece arazide kullanılan), traktörler, iş makineleri şu an için otomotiv olarak IATF tarafından kabul edilmemektedir.
Kimler 16949:2002 Teknik Şartnamesi ile ilgili belgelendirme işlemine tabidir sorusu çok sorulan sorulardan biridir. Otomotiv tedarik zinciri içinde bir noktada bulunmak ve üretim malzemeleri, üretim veya servis parçaları, montaj işlemleri, ısıl işlem, kaynak, boyama, kaplama veya diğer bitirme hizmetleri konusunda katma değer üreten kuruluşlar belgelendirme işlemine tabidir. Depolama hizmetleri, tesis için kilit ekipman (kalıp, aparat vb) gibi ve diğer şartları üreten kuruluşlar ISO TS 16949:2002 belgelendirme işlemine tek başına tabi tutulamazlar. Başvuracak firmaların genel olarak gerçekleştirdiği imalat faaliyetinin taşıt üzerinde gerçekleştirilmesi başvuru için kabul edilebilir olarak düşünülebilir.
Ayrıca ISO TS 16949:2002 teknik şartnamesine belgelendirme için başvuru şartları.
- Otomotiv Tedarik Zinciri İçinde Bulunmak (OEM den başlayarak Tedarik zinciri içinde herhangi bir seviyede olmak yeterlidir)
- Son 12 Aylık KPI-Anahtar Performans göstergelerini (İç Dış PPM, Kalitesizlik Maliyeti, Müşteri Memnuniyeti ile ilgili veriler vb) oluşturmuş olmak
- Süreç Yaklaşımına göre etkileşimleri tanımlanmış kalite yönetim sistemine sahip olmak. Genel olarak tanımlanabilir.
Otomotiv Tedarik zinciri içinde bulunmayan ancak otomotive uygun farklı sektörler için imalat işlemi gerçekleştiren (Ör. Beyaz eşya) ve/veya 12 aylık verileri oluşturamayan kuruluşlar belgelendirme işlemine tabi tutulmamalarına rağmen denetim sürecini tamamlayarak Uygunluk Mektubu (Letter Of Conformance) alarak teknik şartnameye uygunluğunu belirtebilirler.
ISO TS 16949:2002 Teknik şartnamesinin hedefi; kusurların önlenmesi ve tedarik zincirindeki değişmenin ve israfın azaltılmasını vurgulayan, sürekli iyileşmeyi sağlayan kalite yönetim sisteminin geliştirilmesidir. Uygulanabilir müşteriye özgü gerekler ile birleşerek, bu belgeye tabi olanlar için temel kalite yönetim sistemi gereklerini tanımlamaktadır. Çok sayıda sertifikalandırma denetlemelerini önlemek ve otomotiv üretimi ve ilgili servis parçaları organizasyonları için olan kalite yönetim sistemine ortak bir yaklaşım sağlamak üzere planlanmıştır.
Denetime tabi kriterleri belirten dökümanlar ISO TS 16949:2002 Teknik Şartnamesinin yanı sıra Müşteri Özel İstekleri ve Müşterinin istediği şartlara bağlı olacak şekilde diğer dökümanlar; APQP İleri Ürün Kalite Planlaması, PPAP/Ürün Onay Prosesi SPC/İPK İstatistiksel Proses Kontrolü, FMEA: Hata Türü ve Etkileri Analizleri
MSA: Ölçüm Sistemleri Analizleri kitapçıklarıdır. Ayrıca ürün, çevre ile ilgili ve güvenlik ile ilgili mevzuatlar denetim içinde sorgulanabilir.
ISO TS 16949:2002 teknik şartnamesi ile ilgi denetim sürecindeki kuruluşlara faydaları; otomotiv sektörü ile ilgili ortak bir anlayışa sahip olmak; hataların ve değişkenliğin azaldığı müşteri tatminine odaklanmış (yeni müşteri potansiyeline sahip) bir organizasyona sahip olmak; ve kurumsallık düzeyi artmış çalışma ekiplerinin aktif olduğu bir yapıya sahip olmak vb. gibi avantajlara sahiptir.
Ayrıca bugün denetimden geçen kuruluşlar yurt dışı fuarlarda yeterliliklerini sergileyerek potansiyel birçok müşteriye sahip olmaktadır.
Aret Garo Canikyan
TÜV SÜD Teknik Güvenlik ve Kalite Denetim Tic. Ltd. Şti.
TS 16949:2002 Baş Denetçi
İlgili
Haberler
.gif)
