Bundan 30-40 yıl önce bir ülke sanayisini değerlendirmenin en önemli kriteri üretebilme yeteneği, üretim kapasitesiydi. Zaman içinde şartlar değişti. Günümüze gelindiğinde ise artık en önemli şey rekabet gücü.
Rekabet gücü artık her şey. Ve teknolojinin hayatın her noktasına girdiği günümüzde rekabet edebilmenin olmazsa olmaz koşulu da yenilik yapmak, yeni teknoloji üretebilmek. Bu noktada işletmeleri bekleyen bir tehlike var. O da taklit edilme durumu. Yaptığınız onca Ar–Ge çalışması, harcadığınız emek ve finansal kaynak bir anda elinizden uçup gidebilir. Bunu engellemenin yolu da yaptığınız yeniliği, icadınızı ya da geliştirdiğiniz teknolojiyi “Patent” ile koruma altına almak.
Yani, sınai mülkiyet hakları açısından buluş sahibinin buluş konusu ürünü yada metodu izni olmaksızın diğer kişilerce belirli bir süre (en az 7, en fazla 20 yıl) üretilmesini, kullanılmasını, satılmasını veya ithal edilmesini engellemek üzere buluşçuya verilen münhasır bir hakkı kazanmak.
Bu hakkı kazanabilmek ve yaptığınız yeniliği koruma altına almak da bazı şartlar gerektiriyor. Kısaca yapılan yeniliğin 2 temel şartı karşılaması gerekiyor. Tekniğin bilinen durumunun aşılması olarak ifade edilen, uzman bir kişinin kolayca düşünüp ortaya koyamayacağı bir buluş olması ve sanayiye uygulanabilirlilik olarak tanımlanan buluşun pratiğe geçirilebilirliği.
Bunun yanında, keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları, zihni ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, teknik karakteri olmayan bilgisayar yazılımları patentle korunamaz.
Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller, insan veya hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri, konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar, bitki ve hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi usulleri, patentle sağlanabilecek korumaya konu olamaz.
Buluş, icat gibi kavramlar gözünüzü kokutmasın. Patent sahibi olabilmek için, dünyayı yerinden oynatacak bir şey bulmanıza gerek yok. Örneğin halen üretim yaptığınız makinenizin üzerinde, yine tekniğin bilinen durumunun aşılması kriterini karşılamak şartıyla bir yenilik yaparsanız bunu da “Faydalı Model” adı verilen belgeyle 10 yıl boyunca korumanız mümkün.
Yatırım yaptınız, Ar–Ge çalışmanız tamam ve yeni teknolojiyi geliştirdiniz. Patent belgesi ile de bunu 20 yıl boyunca koruma altına aldınız. Tüm bu çabalar size neler getirecek, biraz da bundan bahsetmek istiyorum.
Öncelikle ticari anlamda 20 yıl boyunca buluşun avantajlarından direkt rekabet olmaksızın yararlanabilirsiniz. Patent hakkı da tıpkı bir araba ya da ev gibi alınıp satılabilir, miras bırakılabilir. Ayrıca lisans verme suretiyle kiralama ve değiş–tokuş yapabilirsiniz. Bunu dünyada en iyi uygulayan şirket IBM dir. IBM sahibi olduğu 37.000 in üzerinde patent ten bu yolla yılda 3 milyar $ ın üzerinde gelir elde etmektedir.
Bunun dışında patentinizle rakiplerinizin faaliyet alanını daraltabilir, yine rakiplerin patent aldığı konuları takip yoluyla neleri koruma altına aldığını öğrenebilir ve Ar–Ge faaliyetlerinizi daha verimli hale getirebilirsiniz.
Diyelim ki patenti sizde olan bir makinenin piyasada taklit edildiğini gördünüz. Bunu engellemek ve hak kaybınızı telafi etmek için ilgili mahkemeden patent haklarınıza vaki tecavüz fiillerinin durdurulması ve önlenmesini, tecavüzün giderilmesi ve maddi-manevi zararın tazmini, tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere ve bunların üretiminde kullanılan araçlara el konmasını talep edebilirsiniz.
Ayrıca, mümkün olduğu takdirde, el konan ürün ve araçlar üzerinde hak sahibine mülkiyet hakkının tanınmasını, tecavüzün önlenmesine yönelik olarak tedbirlerin alınması, el konulan ürünlerin ve araçların şekillerin değiştirilmesi veya patentden doğan haklara tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhasını isteyebilirsiniz.
İlgili mahkeme böyle bir taklit durumunda tüm bu yaptırımların dışında, 554 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası, 27.000 YTL den 46.000 YTL ye kadar para cezası, işyerlerinin 1 yıldan az olmak üzere kapatılma cezası ve 1 yıldan az olmamak üzere ticaretten men cezası uygulama yetkisine de haizdir.
moe@destekpatent.com.tr
İlgili
Haberler
.gif)
