Can Komar
Grand Trade International Türkiye Baş Temsilcisi

Türk otomotiv endüstrisi büyüyor.  Hükümetin koymuÅŸ olduÄŸu hedeflere göre, daha da büyümesi gerekiyor. 

Bugün için otomotiv sektörünü ilgilendiren ve bir arada gelişen birçok olay var. Gelin bunları bir bir sayalım:

1- Bölgesel rekabet (Rusya ve Doğu Avrupa)
2- Gelişmiş teknoloji ve üstün verimlilik sayesinde büyüme (OEM ve Yan Sanayinin gücü)
3- AB Krizi – düşen alım gücü
4- İç ve dış satışları artırmaya yönelik 2023 hedefleri ve stratejileri
5- Yeni yatırımlar (mevcut ve yeni üreticiler) ve teşvikler
6- Elektrikli araç yatırımları
7- Yerli otomobil
8- Cari açık ve otomotiv sektörü

Sektörü çok yakından ilgilendiren bu konular hem aynı anda geliÅŸmekte, hem de bir birlerini etkilemektedirler. 

Bu yazımızda, bu güçlerin bileşkesinin sektörü yakın, orta ve uzun vadede nasıl etkileyeceğini inceleyeceğiz.

Ancak her zaman olduğu gibi, sabırsız okuyucular için son sözü baştan söylemek istiyoruz:

Yakın vadede

Yakın vadede sıkıntı görünüyor (1-2 yıl).  Dikkatli olun.  Türk otomotiv sanayi, Avrupa için üretim yapmaktadır.  Avrupada en az 2-3 yıl sürecek bir kemer sıkma dönemi yaÅŸanacaktır.  Daha önceki yazılarımızda ifade ettiÄŸimiz önlemleri almanızı tavsiye ederiz.  Bir gözünüz orta ve uzun vadeli perspektifte olmalı.  Bugün gardınızı alırken, büyüme dönemi geldiÄŸinde fırsatları kaçırmamalısınız.
Maliyet düşürerek hayatta kalmaya çalışan Avrupalı ana ve yan sanayi, Türkiyeyi güvenli bir liman olarak görebilir ve yatırım için gelebilir.  Fırsatları kaçırmayın.

Orta vadede

Orta vadede (2-5 yıl), unutmayın ki bu kriz Avrupanın krizidir.  Türkiyeyi dolaylı olarak ilgilendirmektedir.  Hükümetin aldığı ve alacağı önlemlerle iç piyasa canlı olacaktır.  2023 Hedeflerinin ve Strateji Belgesinin uygulaması, iç pazarı desteklerken, yeni yatırımları Türkiyeye çekecek ve ihracatı artıracaktır.  Hızlı bir büyüme dönemi baÅŸlayacaktır.  Avrupada fazla üretim kapasiteleri kapanmış ve bunlar Rusya ile Türkiye arasında paylaşılmış olacaktır.  Rusya, o dönemde Almanyaya eÅŸ deÄŸer bir otomobil pazarı haline gelecektir.  Türkiyenin, Rusya pazarına ilgisi giderek artacaktır.

Uzun vadede

Uzun vadede (10-15 yıl) baÅŸarılı bir Türk otomotiv sanayini görüyoruz.  Avrupa krizi nedeni ile otomotiv ihracatımız 75 milyar dolara (bugünkü deÄŸerler ile) gelemese bile, bu yolda oldukça ciddi bir yol kat edilecektir. Araç üretimimiz, 2-2,5 milyon adet arasında olacaktır. Elektrikli yerli ve yabancı markalar üretilecektir. Verilecek teÅŸvikler ile 2-3 yeni ana sanayi Türkiyede üretim yapıyor olacaktır. Mevcut ana ve yan sanayiler, boyut olarak büyüyeceklerdir. Yan sanayi için yeni fırsatlar belirecektir (Rusya ve DoÄŸu Avrupa için üretim ve oralarda yatırımlar). Hatta sıkıntıya düşen Avrupalı ve Amerikalı bazı büyük yan sanayi firmaları, Türkler tarafından alınabilecektir.  Bugün için cari açığın büyümesine katkıda bulunan otomotiv sanayimiz, daha verimli ve tam tersine katma deÄŸeri yüksek bir hale gelecektir. Bugünden alınan önlemler kapsamlı, radikal ve hedefe yönelik akılcı önlemlerdir.

Bu konuların hepsi, 24-25 Kasım 2011 tarihinde Ä°stanbulda düzenleyecek olduÄŸumuz OTOMOTÄ°VÄ°N BUGÃœNÃœ VE YARINI konferansında ele alınacaktır.  Konferans ile ilgili duyuruları beklemenizi rica ediyoruz.

Şimdi, sektörü ilgilendiren dinamikleri incelemeye devam ediyoruz.

Bölgesel rekabet

Unutulmamalıdır ki, Türkiye, otomotivde de, diÄŸer sektörlerde de, belirleyici olarak Avrupa için üretim yapmaktadır.  Avrupanın düşük maliyetli, fakat hem teknolojik, hem de kültür olarak geliÅŸmiÅŸ bir üretim merkeziyiz.  Rakiplerimiz olan DoÄŸu Avrupa (Romanya, Polonya, Çek Cumhuriyeti ) de aynı ÅŸeyi yapmaktadır.  Rusya ise büyük bir iç pazara sahip olduÄŸu için, Avrupa pazarına ek olarak görülmektedir.  Ancak Rus yan sanayi, Avrupa için de üretim yapmaktadır.

Türkiye otomotiv sanayinin temelleri 1970li yıllarda atılmıştır.  Yani, 40 yılı aÅŸkın bir deneyim söz konusudur.  Bu deneyim, hem ana, hem de yan sanayi için geçerlidir.  Türk ana sanayi tesisleri, dünyadaki en verimli araç üretim platformları olarak göze çarpmaktadır.  Yan sanayimiz ise teknolojiyi son derece yakından takip eden, yalın üretim tekniklerini uygulayan, verimliliÄŸini her geçen yıl artıran bir hale gelmiÅŸtir.  Rus ve DoÄŸu Avrupalı rakiplerimiz ile kıyaslandığında, tartışma götürmez bir üstünlüğümüz vardır.  Ancak, bunun bizi rehavet sürüklememesi gerekir.  Çünkü onlar sadece bizim 10 yıl önceki halimizdedir.  Arayı kapatmaları bir zaman meselesidir.

Türkiyeyi baÅŸarılı kılan bir diÄŸer önemli unsur ise, devletin vermiÅŸ olduÄŸu Ar-Ge teÅŸvikleridir.  Bu sayede Avrupalı üreticiler, yeni model geliÅŸtirme çalışmalarını Türkiye ye kaydırmaya baÅŸlamıştır.  Tasarım mühendisliÄŸimiz ÅŸimdiden geliÅŸme kaydetmeye baÅŸlamıştır.  Bunun yanı sıra, yine otomotiv için büyük önem taşıyan tasarım yapan mühendislik firmaları da oluÅŸmaya baÅŸlamıştır.  Bunlar, yerli marka çalışmaları sırasında hazır bir alt yapı olarak karşımıza çıkacaktır.

Bölgesel rekabete karşı yeni geliştirdiğimiz taktik ise, hükümetin belirlediği Otomotiv Strateji Belgesidir. İşte bu stratejilerin uygulanması bizi 2023 hedeflerine doğru harekete geçirecektir.
AB Krizi

AB krizi tüm Avrupa BirliÄŸi ülkelerini kapsayan bir hale bürünmüştür.  Sorun artık Yunanistanın, Ä°talyanın, Ä°spanyanın, Portekizin, Ä°rlandanın, Belçikanın sorunu deÄŸil, baÅŸta Almanya, Fransa ve Ä°ngiltere olmak üzere tüm Avrupanın sorunu olmuÅŸtur.  Son haftalarda memnuniyet verici bir geliÅŸme, Alman parlamentosunun, Avrupa Ä°stikrar Fonuna yapılacak katkıları, Fonun %50sine yakın bir hale getirmesidir.  Yani, Alman hükümeti ve halkı Avrupanın diÄŸer ülkelerini yalnız bırakmamaya karar vermiÅŸtir.  Bir anlamda hepimiz aynı teknenin içindeyiz ve bir birimize destek olmalıyız demiÅŸtir.

Bu geliÅŸme, sıkıntıların biraz daha çabuk atlatılmasına neden olabilecektir.  Ancak, Avrupayı yine de uzun, dolambaçlı ve zorlu bir dönem beklemektedir.

Ä°talya, devlet harcamalarından 70 milyar Euro kısıntı yapacağını açıklamıştır.  Kısıntıların çoÄŸu 2013 ve 2014 yıllarını kapsamaktadır.  Yunanistan, devlet memurlarının maaÅŸlarını %40 kısmıştır.  Ä°spanya ve Portekiz bunlara benzer önlemler almışlardır.  Avrupalının harcayacak daha az geliri vardır. 

Araç satışları, Ä°talyada bu yıl %8 düşerek 1,8 milyon araca inecektir.  Ä°spanyada araç satışları ortalama %27 düşecektir.  Portekizde ki düşüş %31,3 civarındadır.  Yunanistanda %55,7 düşüş olacaktır.   Buna karşılık Rusya pazarında bu yıl 2,7 milyon araç satılacaktır.  Bu rakamın 2015 yılında 3,3 milyona çıkması beklenmektedir.  Yan sanayimizin bu yeni geliÅŸen Rus pazarını incelemelerini tavsiye ediyoruz.

Yeni yatırımlar

Sektörümüzü hedefler doÄŸrultusunda yönetebilmemiz, Türk otomotiv sanayinin küresel kriz ortamında büyümesini saÄŸlayacak en önemli güdümü olacaktır.  Bu amaç doÄŸrultusunda, var olan ana ve yan sanayiler boyut olarak büyüyecektir.  Ayrıca, yeni ana ve yan sanayi firmaları da Türkiyeye geleceklerdir.  Bu yatırımların büyük bir kısmı mevcut, içten patlamalı motor teknolojisine hizmet etmekle birlikte, bir kısmı ise elektrikli araçlar için olacaktır.

Elektrikli araçlar, 2020 yılına kadar Avrupada %10 Pazar payına sahip olacaktır.  E-Araçlar fantezi deÄŸildir; moda hiç deÄŸildir.  Bu araçlar giderek artan bir ÅŸekilde hayatımıza gireceklerdir.  Gelecek bu araçlardadır.  Bir elektrikli aracın kaputunu açtığınızda, içinde ne olduÄŸunu bilen sektörden çok az kiÅŸi vardır.  Belki daha da önemlisi, kaputun altında ne olmadığını bilmek daha da önemlidir.  Olmayan yan sanayiler giderek azalan bir Pazar payına sahip olacakları için, yeni yatırımlarını bugünden planlamalıdırlar.

Bu konuya, gelecek yazımızda devam edeceğiz.

24-25 Kasım 2011 tarihinde yapılacak OTOMOTİVİN BUGÜNÜ VE YARINI Konferansına davetlisiniz.

cskomar@gmail.com