GİRİŞ:
SUBCONTURKEYdeki daha önceki yazılarımızda da tahmin ettiğimiz ve belirttiğimiz gibi 2011 Mayıs ayının gündemini iç politikada 12 Haziranda yapılacak Milletvekili Genel Seçimleri, dış politikada genelde BOP yani Büyük Ortadoğu Politikası kapsamındaki gelişmeler, özelde ise Pakistanda El Kaide lideri, ABD eski ajanı Usama Bin Ladinin Amerikan Deniz Piyadelerince infaz edilmesi ve Libya ve Suriyedeki Amerikan menşeili iktidar değişimi için yapılan iç savaş oluşturmuştur.
1980li yılların başında ABDnin Yeşil Kuşak projesi kapsamında SSCByi çevreleme (CONTAINMENT) politikası ile Afganistan – Pakistan ve Türkiyede İslamcı paramiliter güçleri silah, para, askeri eğitim ve diplomasi yoluyla desteklemesi sonucu Afganlı talebelerin oluşturdukları Taliban ( öğrenciler ) islami direniş örgütü ve Suudi Arabistanlı ABD destekli milyarder lideri Usame Bin Ladin sahneye çıkmış, Taliban, Afgan ve Pakistanlı mücahitlerin kahramanca savaşmaları nedeniyle SSCB Afganistanda, Vietnamda ABDnin başına gelen gibi büyük bir felakete uğramış ve ağır bir yenilgi almıştır. SSCBnin bu büyük askeri hezimeti; maddi temelleri yıkılmış ve insan doğasına aykırı bir felsefi temele dayanan Sovyetler Birliğinin ve Komünizmin sonunu hızlandırmış ve 1989da başlayan devrim süreciyle beraber Doğu Bloku ve onun askeri teşkilatı Varşova Paktı, ekonomik teşkilatı COMECON ve lider ülkesi SSCB çökmüş, dağılarak tarihe karışmıştır. Bu süreçte aktif olarak vazifesini başarıyla tamamlayan Talibanın arkada delil kalmaması için yok edilmesi gerekiyordu. ABD derin devleti daha önce 1963te Brejnevle anlaşma imzalayarak soğuk savaşı yavaşlatan ve yumuşama (Detant) dönemini başlatan ve böylece derin devletin önemini ve etkisini azaltan kendi başkanları Kennedyi Teksasta öldürttükleri ve suikastı gerçekleştiren kişiyi de öldürerek sonsuza dek susmasını sağladıkları gibi ,11 Eylül 2001 de New Yorkta ikiz kuleler olarak bilinen Dünya Ticaret Merkezine saldırmış ve saldırının suçunu Araplara ve Usama Bin Ladin e yıkarak onu ve tüm Müslüman dünyasını hedef haline getirmişti. En nihayet geçen ay Bin Ladin Pakistanda yıllardır ABD askerleri ve istihbarat görevlilerine çok yakın olan evinde ABD deniz piyadeleri tarafından öldürülerek taşeron ortadan kaldırılmış ve ebediyen susması sağlanmıştır. Zaten ABD artık Küba, Afganistan ve Mısırda olduğu gibi taşeron kullanmaktan vazgeçmeye başlamış, Afganistan, Irak ve Libyada olduğu gibi doğrudan müdahale ve işgal sürecini başlatmıştır. ABD bu yeni stratejisini BOP projesi bütünüyle tamamlanıncaya kadar sürdüreceğe benzemektedir. Şimdi de çok kanlı bir iç savaşın sürdüğü ve ABDnin NATO şemsiyesi altında sürekli sivil hedefleri ve masum halkı bombaladığı Libya operasyonunu stratejik açıdan değerlendirmek istiyoruz.
NATONUN LİBYA OPERASYONUNUN STRATEJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
NATO LİBYA OPERASYONUNDA SİYASİ GELİŞMELER:
NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, NATOnun büyükelçiler seviyesindeki karar organı Kuzey Atlantik Konseyinin ardından yaptığı yazılı açıklamada, NATO müttefikleri BM Güvenlik Konseyinin (1973 sayılı) kararı çerçevesinde Libyada bütün askeri operasyonu üstlenme kararı aldı. Amaçlarının sivilleri ve sivillerin yaşadığı bölgeleri Kaddafi rejiminin saldırı tehdidinden korumak , NATO, BM kararının bütün unsurlarını uygulayacak, ne bir noksan ne bir fazla NATO üyeleri, BM Güvenlik Konseyinin Libya hakkında aldığı kararların bütün unsurlarıyla NATO tarafından üstlenilmesi konusunda anlaşmaya varılmıştır. NATO üyesi 28 ülkenin temsilcileriyle İttifakın Libyada üstleneceği rolü belirlemek amacıyla aralıksız müzakereler sürdürülmüş,Türkiye Cumhuriyetinin istediği gibi uzlaşıyla sonuçlanmıştır. Libya konusunda varılan uzlaşı, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlunun Amerikan, İngiliz ve Fransız meslektaşlarıyla yaptığı dörtlü görüşmenin ardından yapılmıştır. NATO varılan anlaşma çerçevesinde teknik çalışmalarını tamamlayarak, Libyadaki operasyonun komutasını uluslararası koalisyondan devralmıştır. (www.interaktifhaber.com: Rasmussen Kaddafinin savaşma gücü kalmadı.)
NATOnun Libya halkını korumak için uluslararası ve bölgesel ortaklarıyla yakın işbirliği içinde çalışacağını anlatan Rasmussen, Libyada sivilleri koruma operasyonunun icrası için NATO Avrupa Müttefik kuvvetler Komutanı Oramiral James Stavridise direktif verdiklerini ifade etmişlerdir. (www.aktüel deniz.com: Nato-Libya aktüel haber.)
Başlangıçta sadece uçuş yasağının uygulanmasından sorumlu olan İttifak, artık Kaddafi hedeflerine düzenlenen hava saldırılarının da komutasını üstlenecek. Askerlerinin hiç bir şekilde Libya operasyonuna katılmayacağını açıklayan Almanya da bir NATO üyesi olarak alınan karara onay vermiştir. (www.dünya detayı.com: Libya ateş altında.)
NATOnun amacını sivilleri ve sivillerin yaşadığı bölgeleri Kaddafi rejiminin saldırı tehdidinden korumak olarak belirleyen Rasmussen, bunun NATOnun kararlı eylem kapasitesini ispatlayan önemli bir adım olduğunu vurgulamıştır. (www.haberim.com: NATO Libyada psikolojik savaş.)
A. NATODAKİ VE TÜRKİYEDEKİ SİYASİ GELİŞMELER:
Libya operasyonuna ilişkin olarak Türkiye ile ABD, Fransa ve İngiltere arasında varılan mutabakata dikkat çekilirken, müttefikler arasındaki bölünmenin sürdüğü yorumları yapılıyor. (www.interaktifhaber.com: Libya Natoyu ikiye böldü.)
Batılı gazeteler, Fransa ve Türkiyeyi yatıştırmayı amaçlayan uzlaşı, Dört ülke arasındaki anlaşma hemen aşındırıldı, Fransa Türkiyenin karşısında geri adım attı, Karmaşık mutabakat Türkiyeyi ikna etmenin tek yoluydu, Türkiyenin ardarda fikir değiştirmesi sıkıntısını yansıtıyor gibi değerlendirmelere yer veriyorlar. (www.haberim.com: Natoda Türkiye- Fransa ilişkileri )
B. NATODA FRANSA TÜRKİYE GERİLİMİ:
İngiliz The Guardian, Fransa, Türkiyenin karşısında geri adım atmasından sonra NATO uçuş yasağı bölgesinin kontrolünü üstlenecek başlıklı haberinde Türkiye ile koalisyon üyeleri arasındaki anlaşmaya ve NATO Genel Sekreteri Rasmussenin NATOnun otoritesinin uçuş yasağı bölgesiyle sınırlı olacağını, ancak ek müzakerelerin yapılacağı açıklamasına dikkat çekerek en tartışmalı konuları olan hava baskınları ve Kaddafi güçlerine yönelik saldırılardaki konsensüsün henüz sağlanmadığını görüşü başlangıcta hakimdi. (www.haberim.com: Natodaki Fransa savaşını Türkiye kazandı.)
Türkiye ile Fransa arasındaki atışmalara da vurgu yapan gazete, Türk hükümetinin, Libya operasyonuna ilişkin olarak Sarkozy yönetimine sert saldırılarda bulunduğunu belirtirken Türkler, Sarkozynin defalarca kendilerini adam yerine koymamasına kızmıştır. (Milliyet gazetesi, 15 Nisan sayfa 2)
Libya konusundaki tartışma, oldukça kişisel gibi görünüyor ifadesini kullandığı haberinde Sarkozynun geçen ay Türkiyeye devlet ziyareti yerine G-20 başkanı olarak beş saatlik bir çalışma ziyaretini yapmasının yarattığı rahatsızlığına da vurgu yapılmıştır. (www.haberim.com: Natoda Türkiye- Fransa ilişkileri )
Fransa, Libya operasyonu hususunda Türkiye karşısında geri adım atmak zorunda kalmış ve NATO, Türkiyenin beklentileri doğrultusunda hareket etmek zorunda kalmıştır. (www.haberim.com: Natodaki Fransa savaşını Türkiye kazandı.)
C. NATODA FRANSA VE TÜRKİYEYİ YATIŞTIRMAYI AMAÇLAYAN UZLAŞI:
Financial Times gazetesi, NATOnun Libya operasyonunun bölünmesi konusunda mutabakata vardığını duyururken bir hafta süren diplomatik atışmalardan sonra Fransa ve Türkiyeyi yatıştırmayı amaçlayan bir uzlaşı saglanmıştır. Söz konusu anlaşma uyarınca Kaddafi güçlerine yönelik saldırıların hemen NATOnun şemsiyesinin altına girmeyeceğine, böylece baskınların veto edilemeyeceğine dikkat çeken gazete Türkiyenin, tüm operasyonun, askeri stratejide tüm üyelerin görüş birliğini gerektiren, ittifakın komutasının altına konulmasında ısrarı sonuç vermiştir. (www.haberim.com: Natoda Türkiye- Fransa ilişkileri)
D. DÜNYA BASININDA LİBYA OPERASYONA BAKIŞ:
Fransız Le Figaro gazetesi ise, Türkiyenin yaklaşımını irdelediği haberinde Kaddafi rejimi ile Batılılar arasında arabuluculuk rolünü oynayan Türkiye, sorunun Iraklaşmasından korkuyor diye yazdı. Türkiyenin altı gemi ile Libya sahillerindeki kontrol sistemine en büyük katkı yapan ülke olacağını belirten gazete, ancak Türkiyenin Libya operasyonları konusunda ardarda fikir değiştirmesi ve hava baskınlarına muhalefetinin, koalisyonun çok açık bir biçimde yanında olduğu görüntüsünü vermek istemeyen Ankaranın sıkıntısını yansıttığı yorumunu yaptı. Gazete Türkiyenin çekincelerini, sorunun Iraklaşması korkusu ve Libyadaki önemli ekonomik çıkarlarına bağlamıştır. (www.aktüel deniz.com : Nato-libya aktüel haber, www.risaleforum.net :Libyada şok gelişmeler, 08 Mayıs 2011.)
İspanyanın önde gelen gazetesi El Pais ise, NATO Genel Sekreteri Rasmussenin Şimdilik bir koalisyon operasyonu ile bir NATO operasyonu olacak derken ittifakın daha geniş görevleri üstlenmesi olasılığının bulunduğunu söylediğine dikkat çektikten sonra Ondan önce Türk Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, ülkesinin televizyonunda ‘operasyonun tümüyle NATOya devredileceğini söylemişti diye yazdı. (www.dünya detayı.com : Libya ve NATO operasyonları.)
ABDnin büyük gazetelerinden Los Angeles Times de, diplomatların, Türkiye ile üç koalisyon ülkesi arasındaki koalisyonun mevcut sorumlulukların tümünü NATOnun üstlenmesine ilişkin bir mutabakat sağlandığını belirterek Bir diplomat, bu anlaşmanın, detaylarına ilişkin herhangi bir kuşku bırakmayacak şekilde dört başkente gönderilen bir belgede belirtildiğini söylemiştir. (www.dünya bülteni.net:Libyada savaş için ABD sahneleri.)
Obama yaptığı açıklamada, eğer Irak örneğinde olduğu gibi, Libya Lideri Muammer Kaddafiyi askeri yolla devirmeye kalkarsak, uluslararası koalisyon paramparça olur dedi. (www.obamorg.tr: Libya savaşının uluslar arası etkisi ve Türkiyenin konumu.)
ABD başkenti Washingtondaki Ulusal savunma üniversitesinden hitap eden Obama, Kaddafiyi devirmek için bir kara gücü göndermek gerek, bu da orduda görev yapan askerlerimiz için çok tehlikeli ve devletimiz için çok masraflı olur ve sonradan sorumluluk açısından çok ağır sonuçlar doğurabilir. Şeklinde açıklamada bulundu. (www.dünya bülteni.net:Libyada savaş için ABD sahneleri.)
Irakta ABDnin kara harekâtı yaptığını hatırlatan Obama Irakta rejim değişikliği 8 yıl sürdü binlerce Amerikan askerinin ve ıraklı sivilin hayatına ve ABDye yaklaşık bin milyar dolara maloldu dedi. Obama, Irakta yapılan hatalara düşmemek için Lideri tarafından tehdit edilen bir halkı korumak amacıyla, o ülkeyi işgal etme hariç, gerekli bütün önemleri almayı öngören BM Güvenlik konseyinin 1973 nolu kararının çerçevesinin dışına çıkmayacağız ve Libyaya kara gücü yollamayacağız dedi. Libya lideri Muammer Kaddafiye operasyonu savunan Obama, ABDnin çıkarları ve savunduğu değerlerin tehlikeye girdiği zaman müdahale kaçınılmaz olduğunun altını çizdi.
(Milliyet gazetesi, 23 Nisan sayfa 3)
Obama, tabi ki her baskı rejimine karşı orduyu kullanamayız, sadece doğru olanın yapılması gerektiği bir durum ortaya çıkınca müdahale etmeliyiz ifadelerini kullandı. Obama konuşmasında, bir askeri harekâtın risk ve maliyetinin farkındayız ve elbette uluslar arası sorunları çözmek için güce başvurmaktan da çekiniriz ama gerektiğinde, yani çıkarlarımız ve savunduğumuz değerler tehdit edilince, harekete geçme sorumluluğumuz doğar. dedi. ( Star haber bülteni, 16 Nisan saat,18:40)
Türkiyenin, Libyadaki kara birliklerine yönelik hava saldırılarına son verilmesi çağrısında bulunduğunu belirten gazete, Batılı bir diplomatın NATOnun görüş ayrılıklarının üstesinden gelebileceğini söylediğini de kaydetti. (www.haber10.com: Libya savaşı çıkmazı.)
Washington post: Türkiye ile uzlaşı telekonferansta sağlandı (www.aktüel deniz.com: NATO-libya aktüel haber).
ABDli Washington post gazetesi de, Türkiye ile uzlaşının Dışişleri Bakanı Davutoğlu ile ABDli, Fransız ve İngiliz mevkidaşları arasındaki telekonferansta sağladığına dikkat çektiği haberinde Türkiyenin desteğini vermesiyle Libya operasyonu komutasının NATOya devrinin birkaç gün içinde gerçekleşmesine olanak sağlandığını vurguladı. (www.haberim.com: NATO Libyada psikolojik savaş.)
Libyaya yönelik, koalisyon güçlerinin müdahalesinin gerçekleştiği şu günlerde Ankara, önemli bir konuk ağırlayacak. Libyada olup bitenleri daha yakından izlemek için emrindeki Akdeniz unsurlarıyla bölgeye giden NATO Stratejik Operasyon Komutanı Oramiral James Stavridis, 24 Mart Perşembe günü Ankaraya gelmiş ve Stavridis, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Işık Koşaner ile biraraya gelerek görüşmüşlerdir. ( Sabah gazetesi, 25 Mart 2011 s,2.)
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin kararının ardından, uluslararası koalisyon düğmeye bastı, Libyaya yönelik Şafak Yolculuğu Operasyonu başlatıldı. (www.sesli Show.com: Libya savaşı ve son durum.)
Almanyanın Stuttgart kentindeki Afrika Komutanlığından koordine edilen operasyon ilk olarak, Fransız savaş uçaklarının bombardımanı ve Amerikan gemilerinin füze ateşiyle başladı. Bu sırada Pentagondan yapılan açıklamada, ABD operasyonda öncü konumdadır denildi. (www.habervakti.com: Tarihe tanık olacak operasyon.)
Akdeniz kıyısındaki Marsilya hava üssünden havalanan Fransız savaç uçakları Libya lideri Muammer Kaddafiye bağlı güçlerin zırhlı araçlarını bombaladı. (www. Haber vakti.com: Tarihe tanık olacak operasyon.)
Daha sonra, Amerika Birleşik Devletleri ile İngiliz savaş gemisi ve denizaltılarından 112 seyir füzesi fırlatıldı. Toplam 20 hedef etkisiz hale getirildi. (Volkan gazetesi, 25 Mart sayfa, 1)
Savaş uçaklarını İtalyanın Sicilya adasında bulunan Trapani Bargi üssünden havalandıran ABDde de operasyonda, Kaddafinin hava savunma sistemlerinin ciddi şekilde etkisiz hale getirildiğini duyurdu.( NTV haber bülteni, 27 Nisan saat,19:50)
Hava saldırısına, Kaddafinin tepkisi ise sert oldu. Haçlı seferi olarak değerlendirdiği saldırılara karşı Libyalıları isyana çağıran Kaddafi, halka silah dağıtılacağını söyledi. ( Sabah gazetesi, 25 Mart 2011 s,2.)
Koalisyon güçlerinin Kaddafi rejimine karşı başlattığı askeri operasyon 6ncı gününe girerken, Libya ordusunun, stratejik öneme sahip Misrata limanını isyancıların elinden aldığı bildirildi. Amerikan haber televizyonu ABC News ise bir Fransız jetinin, Kaddafi güçlerine ait bir savaş uçağını düşürdüğünü öne sürdü. Haberin doğrulanması halinde koalisyon güçleri ilk kez bir Libya savaş uçağını düşürmüş olacak. Koalisyon güçlerinin hava operasyonları, Libya lideri Muammer Kaddafiye ait güçlerin saldırılarını yavaşlatsa da durduramadı. Hükümet güçlerinin, günlerdir kuşatma altında tuttuğu Misrata limanını ele geçirdiği haberi geldi. Bu arada, ABC News, koalisyon güçlerinin Libya hava sahasında ilan ettiği uçuşa yasak bölgeyi ihlal eden bir Libya savaş uçağının, bir Fransız jeti tarafından düşürüldüğünü duyurdu. ABC News, Misrata hava sahasında düşürülen uçağın tek motorlu Galeb tipi olduğunu bildirdi.
TRABLUSA ŞAFAK OPERASYONU: Başkent Trablusta TSİ 06.30 sularında uçaksavar ateşi başlarken, aynı anda kentte çok sayıda patlama yaşandı. Fransa, hava operasyonlarının sürdüğünü belirtirken, İngiltere, Libya hava savunma sistemlerinin Tomahawk füzeleriyle vurulduğunu açıkladı. Koalisyon güçlerinin, Trablusun 210 km doğusundaki Misratayı kuşatan Kaddafi güçlerine yönelik harekâtı, Kaddafi rejimine ait tankların şehir merkezinden geri çekilmesini sağladı. (www. Mynet haber: Libyayla savaşa kimler gidiyor? )
Misratadaki görgü tanıkları, koalisyon güçlerinin hava harekâtında kentin eteklerindeki tankların vurulduğunu ancak şehrin içindeki tankların ateşe devam ettiğini belirtti. İsmini Abdelbaset olarak veren görgü tanığı, limanın ele geçirilmesiyle, Kaddafi güçlerinin iki savaş gemisi ve hücum botları göndererek kenti denizden kuşattığını ve çembere aldığını ifade etti. Libyanın en büyük üçüncü kenti olan 300 bin nüfuslu Misratanın Kaddafinin eline geçmesi, limanda yaşanan insani krizin de büyümesine neden oldu. Limanda, çoğu ailesiyle birlikle olan altı bin Mısırlı işçi ve çok sayıda Afrikalı göçmen olduğu belirtildi. Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Libyada hala 800 bin civarında yabancı işçi bulunduğunu açıkladı. (www.haber10.com: Libya savaşı çıkmazı.)
Fransa Dışişleri Bakanı Alain Juppe, bugün yaptığı açıklamada Libyada sürdürülen askeri operasyonun başarılı olduğunu ve devam edeceğini belirtti. RTL Radyosuna, hava harekâtına devam edeceklerini söyleyen Juppe, operasyonlarda sadece askeri hedefleri vurduklarını belirtti. Juppe, operasyonların sivil halkın Kaddafi rejiminden korunmasını amaçladığını tekrarladı ve koalisyon güçlerinin düzenlediği operasyonlarda sivil kayıpların yaşandığı iddiasını reddetti. Fransız ordusu sözcüsü Thierry Burkhard ise bugün erken saatlerde düzenlenen operasyonda, 27 savaş uçağının yer aldığını ve Libya kıyılarından 250 km içerdeki bir hava üssünün bombalandığını belirtti. (www.dünya detayı.com: Libya ve NATO operasyonları.)
İngiltere Savunma Bakanlığı, koalisyon güçleriyle koordineli olarak gerçekleştirilen operasyonda, Libyanın hava savunma sisteminin , Bakanlık sözcüsü Tuğgeneral John Lorimer, BM Güvenlik Konseyinin 1973 sayılı kararının desteklenmesi amacıyla düzenlenen operasyonda, Trafalgar sınıfı denizaltıdan Tomahawk füzelerinin ateşlendiğini belirtti. İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetlerinden Mareşal Greg Bagwell,Libya hava kuvvetlerinin koalisyon güçlerine tehdit oluşturmayacak seviyeye indirildiğini açıklamıştı. ABDnin Afrika Komutanlığı (AFRICOM) komutanı General Carter Ham, koalisyon güçlerinin Libyadaki hedefler üzerine toplam 14 Tomahawk füzesi attığını söyledi. Bu arada, İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague, Şafak Yolculuğu Operasyonunun en kısa zamanda NATOnun komutasına verilmesini istediklerini belirtti. Hague, BMnin, Libyada uzun dönem istikrar sağlama çalışmalarında yer alabileceğini ifade etti. Koalisyon güçlerinin operasyonları devam ederken, ilk günden itibaren operasyonları kınayan Çin, yeni bir açıklama yaptı. Çin hükümeti, Libyada acilen ateşkes ilan edilmesini talep ederken, yaşanan çatışmaların bölgede istikrarı olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Jiang Yu, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyinin aldığı karardaki amacın sivilleri korumak olduğuna ve daha büyük bir insani krize neden olmasının istenmediğine inanıyoruz demiştir. (www.beyazgazete.com: Natonun Libya misyonunun komutanı.)
İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, Libyadaki çatışmaların sona ermesi şartların henüz arabuluculuk yapılmasına uygun olmadığını çünkü Kaddafinin hala çatışmalardan galip çıkan taraf olabileceğini düşündüğünü söyledi. Berlusconi, Corriere della Sera gazetesine, Mevcut durumun arabuluculuk yapmak için uygun olduğunu düşünmüyorum dedi. Berlusconi, Rusya Başbakanı Vladimir Putinin de bu fikri paylaştığını çünkü Kaddafinin başkent Trablusta tam kontrole sahip olduğuna dikkat çekti.( Cumhuriyet gazetesi, 16 Nisan sayfa, 3)
Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICM) savcısı Luis Moreno-Ocampo, Kaddafinin insanlığa karşı işlediği suçları kapsayan soruşturmasının, Libya liderinin yüzde 100 suçlu gösterilmesini sağlayacağına inandığını söyledi. Ocampo, soruşturma ekibinin, Libya halkına işlenen altı farklı şiddet olayını araştırdığını, bu olaylarda kimin yer aldığı ve kimin emir verdiğini tespit etmeye çalıştıklarını ifade etmiştir. ( Volkan gazetesi,19 Nisan sayfa,2).
Libyanın komşusu Tunus, Kaddafi ailesine ait varlıkları dondurduğunu açıkladı. Hükümetten yapılan açıklamada, Tunus, BMden alınan karar doğrultusunda Kaddafi ve ailesinden beş kişinin mal varlıklarını dondurmuştur denildi. Bu arada, AFP haber ajansı, iki Getty Images foto muhabirinin Libya hükümeti tarafından serbest bırakıldığını duyurdu. (www.günebakış.com: Libya savaşı ve İslam alemi.)
Stratejik Düşünce Enstitüsü, İnsanî Müdahale Kavramı ve Libyanın Geleceği konulu bir analiz yayınladı. Selçuk Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Arş. Gör. Segah Tekin tarafından kaleme alınan çalışmada; Geçmişten Günümüze İnsanî Müdahale, Sorumluluk Olarak Egemenlik ve Koruma Yükümlülüğü, Libya ve İnsanî Müdahale ve İki Başlı Operasyon başlıkları kendine yer buldu. (www.sesli Show.com: Libya savaşı ve son durum.)
Arap ülkelerindeki halkın demokratikleşme ve yönetim değişikliği talepleriyle başlayan değişim dalgası Mısır ve Tunusta taleplerin gerçekleşmesiyle neticelenirken Libyada devletin halka karşı güç kullanmasına ve kanlı çatışmalara neden oldu. Uluslararası toplumun tepkisi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 17 Martta aldığı 1973 sayılı karara dayanarak başlatılan Libyaya yönelik askeri operasyon oldu. Şu günlerde en çok tartışılan konulardan biri ise basında ‘insani müdahale olarak nitelendirilen bu operasyonun BM kararının hemen akabinde başlayan bombardıman düşünüldüğünde gerçek amaçları ve olası sonuçları. (www.sesli Show.com: Libya savaşı ve son durum .)
Çeşitli askeri müdahaleleri nitelendirmek için gerek basın gerekse güç kullananlar tarafından sıkça dile getirilmesine rağmen hukuki ve ahlaki boyutuyla insani müdahale kavramı çoğu zaman doğru biçimde kullanılmamaktadır. Oysaki insani müdahale bir kural değil, olay bazında değerlendirilmesi gereken bir istisnadır. Libyaya yönelik askeri müdahale de sivillerin korunması amacıyla BM Güvenlik Konseyi izniyle yapılan ve işgali amaçlamayan bir girişim olarak insani müdahale kapsamı içinde değerlendirilmelidir.
(www.Dışişleribakanlıgı.com.tr:Türkiye Dışişleri Bakanlığının Nato operasyonları açıklaması.)
Libyadaki operasyonun iki başlılığı, NATO üyeleri arasındaki fikir ayrılıkları, katılmayan devletlerin yönelttikleri eleştiriler ve çok acele başlatılan müdahalenin iyi planlanmamış olduğu izlenimi çeşitli soru işaretlerine neden olmaktadır. Fakat Libya halkı için fayda sağlaması Libyaya müdahalenin ülkedeki insan hakları ihlallerini durdurma konusundaki başarısı ve insani amaçları konusunda gerek Libya halkını gerekse dünya kamuoyunu tatmin etmesi tarihsel süreç içinde geriye dönüldüğünde operasyonun başarılı bir insani müdahale olarak kabul edilmesini sağlayacaktır. İleriye yönelik olarak ise bu başarı yalnızca Libyanın değil insani müdahale olgusunun da uluslararası toplumun gözündeki yerinin ve geleceğinin belirleyicisi olacaktır. (www.interaktifhaber.com: Libya Natoyu ikiye böldü.)
NATO Stratejik Operasyon Komutanı Oramiral James Stavridis Ankaraya süpriz bir ziyarette bulunarak Ankaranın Stratejik Libya operasyonun detayları konusunda görüş alış verişinde bulunuldu. (www.Dışişleribakanlıgı.com.tr:Türkiyenin NATO operasyonunda tutumu.)
NATO teşkilat yapısı NATOya üye ülkelerinin menfaatlerini ve cıkarlarını korumak, üye ülkelerin stratejik konumlarını her türlü tehlikeye karşı savunmak prensibiyle hareket edildigini düşündüğümüzde.( www.beyazgazete.com: NATOnun Libya misyonunun komutanı.)
NATO Harekât Amacının özellikle NATO ülkelerinin stratejik cıkarlarını korumak ve her türlü tehlikeye karşı en baştan itibaren tedbirler almaktır. (www.Dış işleri bakanlıgı.com. tr:Türkiyenin Nato operasyonunda tutumu.)
Yetki ve Sorumluluklar zaman zaman ülkelerin önemine göre NATOnun müdahale konusunda karar alma süreleride degişim gösterebilmektedir. (www.beyazgazete.com: NATOnun Libya misyonunun komutanı.)
Gelecek sayımızda devam edeceğiz.