Rapor, ISO - Türkiyenin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2010 Özel
Sayısındaki veriler ve Endüstriyel Kodlar Anahtarında  tarif edilen ve 356 kod nolu  BaÅŸka yerde sınıflandırılmayan plastik ürünleri sanayi  kod nosu altındaki firmalar baz alınarak yazılmıştır. Kısmen plastik ham maddesi veya mamullerini üreten ancak, 356 yerine deÄŸiÅŸik kod numarası altında yer almış bulunan firmalar deÄŸerlendirme dışında bırakılmıştır. 1993 yılında 5 plastik firması ilk 500e girerken bu sayı, yıllar itibariyle deÄŸiÅŸmekle beraber giderek artmış, 2009 yılında 23 firma ile en üst düzeye eriÅŸmiÅŸtir. ISO tarafından yapılan ilk 500 büyük firma sıralamasına, 2009 yılında 23 plastik mamul üreticisi firma girerken, 2010 yılında bu sayı 19a gerilemiÅŸtir. Ancak bir firmanın verilerini gizlemesi nedeniyle rapor, 18 firma toplamı bazında deÄŸerlendirilmiÅŸtir.

ISO sıralamasındaki ilk 500 büyük firmanın, 2010 yılında 2009 yılına kıyasla ortalama olarak tüm göstergelerde pozitif performans göstermelerine karşı, ilk 500e giren plastik firmalarının katma değer, karlılık ve istihdamlarında gerileme yaşandığı görülmektedir. Nitekim; 2010 yılında ilk 500 firma içine giren 19 plastik firmasının, 2009 yılına kıyasla ve cari fiyatlarla ve toplam bazda;

Üretimden satışları % 16, net satış hasılatları % 15, öz sermayeleri % 4, net aktifleri % 3 ve ihracatları % 3 artmış,

Brüt katma değerleri % 24, dönem karları % 22 ve çalışan sayıları % 5 azalmıştır.

PLASTİK SEKTÖRÜNDE İLK 500E GİREN FİRMALARIN TOPLAM SEKTÖR İÇİNDEKİ PAYLARI

2010 yılında ISO sıralamasında ilk 500 içine giren 18 plastik firması, toplam plastik mamul üretiminin % 22sini, toplam plastik mamul ihracatının da %30unu gerçekleştirmiştir.

İLK 500E GİREN PLASTİK FİRMALARININ İLK 500 FİRMA İÇİNDEKİ PAYI

Plastik sektöründe faaliyet gösteren ve ISO sıralamasında ilk 500 arasına giren firmaların 2010 yılında ISO 500 firma içindeki payları şu şekilde gerçekleşmiştir;

Üretimden satışlar payı % 2,1den % 2.0 ye gerilemiş,
Net satış hasılatları payı % 1,7de kalmış,
Yaratılan brüt katma değerin payı % 1,1den % 0,7ye gerilemiş,
Öz sermaye toplamlarının payı % 1,8den % 1,7ye gerilemiş,
Net aktifler toplamının payı % 1,8den 2,0a yükselmiş
Vergi öncesi dönem karı payı % 1,0dan % 1,6ya gerilemiş,
İhracat toplamının payı % 1,9dan % 1,7ye gerilemiş,
Ücretle çalışanlar toplamının payı % 1,8den % 1,6ya düşmüştür.

FÄ°NANSAL ORANLAR

Cari Oran ( Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Borçlar )

2010 yılında, plastik sektöründe ilk 500 firma içine giren firmaların kısa vadeli borç ödeme güçleri % 183 ile 2009 yılı düzeyinin altında kalmıştır. İmalat sanayi ilk 500 firmanın kısa vadeli borç ödeme güçleri aynı dönemde % 154den % 153e inmiştir. 2010 yılında plastik sektöründe kısa vadeli borç ödeme kabiliyeti, 2009 yılına kıyasla gerilemiş olmasına karşın, genel imalat sanayi 500 firma ortalamasının üstündedir.

Toplam Borçlar / Toplam Varlıklar

Plastik sektöründeki ilk 500 firma içine giren firmaların toplam varlıklarının 2009 yılında % 49u dış kaynaklarla finanse edilirken bu oran 2010 yılında % 52ye yükselmiştir. 2010 yılında toplam varlıkların dış kaynaklarla finanse edilme oranı imalat sanayindeki ilk 500 firma için ortalama % 55 dir. Bu durum; plastik sektörünün 2010 yılında 2009 yılına kıyasla daha çok borçlandığını ancak genel imalat sanayine göre borçlanma oranının daha düşük olduğunu göstermektedir.

Toplam Borçlar / Öz sermaye

2010 yılında imalat sanayi ilk 500 firmasının öz sermayeleri içindeki toplam borçlarının oranı %  104den % 121e çıkarken, plastik sektöründe ilk 500e giren firmaların borçlanma oranı % 95den % 108e yükselmiÅŸtir. 2010 yılında öz sermaye içinde toplam borçların artmış olmasına raÄŸmen, plastik sektörünün borçlanma oranı, genel imalat sanayinin altında kalmıştır. Bu durum, plastik sektörünün genel imalat sanayine kıyasla daha iyi bir mali  yapı sergilediÄŸini göstermektedir.

Kısa Vadeli Borçlar / Toplam Varlıklar

2010 yılında imalat sanayi içindeki ilk 500 firma, toplam varlıklarının % 37sini kısa vadeli borçlarla fonlamışlar ve fonlama oranı 2009a göre iki puan yükselmiştir. Plastik sektöründeki ilk 500e giren firmalar ise 2009 yılında toplam varlıklarının % 34ünü kısa vadeli borçlarla fonlarken, 2010 yılında bu oran % 38e çıkmıştır. 2010 yılında toplam varlıkların kısa vadeli borçlarla fonlanma oranı, plastik sektöründe genel imalat sanayine kıyasla bir puan yüksektir.

Maddi Duran Varlıklar / Özsermaye

Maddi duran varlıklar / Öz sermaye oranının % 100den küçük olması veya küçülmesi, firmaların özsermaye yetersizliğinin bir göstergesidir. Bu açıdan bakıldığında, 2010 yılında plastik sektöründeki ilk 500e giren firmalarda özsermaye yetersizliğinin sürdüğü ve yetersizliğin bir puan arttığı görülmektedir. 2010 yılında plastik sektöründeki özsermaye yetersizliği, genel imalat sanayindeki 500 firma ortalamasından daha büyüktür.

Öz Sermaye/ Toplam Varlıklar

2010 yılında öz sermayenin varlık finansmanındaki payı, imalat sanayi ilk 500 büyük firma için % 49dan % 45e gerilerken, plastik sektöründeki ilk 500e giren firmalarda % 51den % 48e düşmüştür. 2010 yılında plastik sektöründeki firmaların, imalat sanayi geneline kıyasla, borçlanma yerine varlıklarını % 3 puan daha fazla öz sermayeleri ile finanse ettikleri görülmektedir.

Kısa Süreli Borç/ Toplam Borç

2010 yılında, imalat sanayi ilk 500 büyük firmanın, kısa vadeli borçlarının toplam borçlarına oranı % 69 düzeyinde kalmıştır. İlk 500e giren plastik firmalarının ise kısa vadeli borçlarının toplam borçlarına oranı % 69dan % 72ye yükselmiştir. Plastik firmaları, 2010 yılında genel imalat sanayinden daha yüksek oranda kısa vadeli borçlanmaya gitmişlerdir.

KARLILIK ORANLARI :

Satış Karlılığı
 
2010 yılında imalat sanayi ilk 500 büyük firmanın ortalama satış karlılığı % 4,8den % 5,9a çıkarken,  plastik sektöründe ilk 500e giren firmaların satış karlılığı % 8,5dan % 7,2ye gerilemiÅŸtir. 2010 yılında, plastik sektörünün satış karlılığı gerilemiÅŸ olmasına raÄŸmen, genel imalat sanayine kıyasla daha yüksek satış karlılığı gösterdiÄŸi görülmektedir.

Net Aktif Karlılığı

2010 yılında, net aktif karlılığı imalat sanayi ilk 500 firmada % 5,7den % 7,1e çıkarken, plastik sektöründe ilk 500e giren firmaların 2009 yılında % 7,9 olan net aktif karlılığı 2010 yılında % 7,1e gerilemiÅŸtir.  2010 yılında gerilemiÅŸ olmasına raÄŸmen, plastik sektörü, imalat sanayi ilk 500 firma ortalaması ile aynı düzeyde net aktif karlılığında çalışmıştır.

Öz Sermaye Karlılığı

2010 yılında, öz sermaye karlılığı imalat sanayi ilk 500 firmada % 11,3den % 15,2ye çıkarken, plastik sektöründe ilk 500e giren firmaların 2009 yılında % 15,4 olan öz sermaye karlılığı 2010 yılında % 14,7ye gerilemiştir. 2010 yılında plastik sektörü, imalat sanayi ilk 500 firma ortalamasının altında bir öz
sermaye karlılığı ile çalışmıştır.

Ekonomik Karlılık
 
Yaratılan net katma deÄŸerin varlık toplamına oranı olarak ifade edilen ekonomik karlılık, konulan para karşılığında ekonomiye ne kadar ilave kıymet yaratıldığını göstermektedir. 2010 yılında imalat sanayi ilk 500 firmanın ekonomik karlılığı % 13,9dan % 14,4e çıkarken, plastik sektöründe ilk 500e giren firmaların 2009da % 16,7 olan ekonomik karlılıkları % 13,2ye gerilemiÅŸtir.  2010 yılında ilk 500e giren plastik firmalarının yarattığı ortalama katma deÄŸer artışı -Ekonomik Karlılık- imalat sanayi ortalamasının altında gerçekleÅŸmiÅŸtir.

İmalat sanayindeki ilk 500 büyük firmanın kişi başına yarattıkları ortalama katma değer ( 2003 fiyatları ile ) 2010 yılında 2009 yılına kıyasla % 3,2 artmıştır. Plastik sektöründe ilk 500e giren firmalarda kişi başına yaratılan katma değer ise aynı bazda % 17 gerilemiştir.
 
2010 yılında gerilemiş olmasına rağmen plastik sektöründe işgücü verimliliği genel imalat sanayi ortalamasının % 6 üstünde gerçekleşmiştir.