Başkanlığını Ak Parti Genel Başkan Yardımcısı Reha Denemeç in yaptığı Türkiye bir Ar-Ge merkezi olabilir mi? Başlıklı oturumda farklı sektör-lerin temsilcileri, bu soruya yanıt aradılar.
Türkiye nin bir Ar-Ge merkezi olabileceğini söyleyen Nortel Netaş Genel Müdürü Müjdat Altay, 2004 te 200 kişilik olan Ar-Ge merkezinin şimdi 1000 e ulaştığını kaynağın yüzde 98 ini güncel ve yeni teknolojik ürünlerden yana kullanıldığını belirtti. Nortel in 9 Ar-Ge merkezinden biri haline geldiğini kaydeden Altay, “Geçen yıl küresel yüksek teknoloji mükemmeliyet merkezi haline geldik. Labarotuarı 1500 ün üzerine taşımak istiyoruz. Hükümet, TÜBİTAK, üniversiteler, coğrafi konum ve insan kaynağı Ar-Ge için uygun. Hükümet programı Ar-Ge harcamalarının GSYİH daki payını 2013 itibariyle yüzde 2 ye çıkarmayı hedefliyor. 2023 yılında dünyanın ilk 10 ekonomisi arasında yer almak hedefindeyiz.
“Tevhidi Tedrisat Kanunu kaldırılmalı”
Bilkent Üniversitesi Rektör Yardımcısı, Prof. Dr. Abdullah Atalar da ilköğretim ve orta oöğretimde yaratıcılığın önünün açılması, merkezi müfredat yerine okulların çeşitliliğine izin verilmesi gerektiğine değinerek, “Tevhidi Tedrisat Kanunu kaldırılmalı. Yaratıcılık, deneysel çalışmalara yer verilmeli” dedi. Atalar, Türkiye de eskisine göre Ar-Ge için daha iyi bir ortam olduğunu ancak daha çok yolumuz olduğunu söyledi.
“Kaderimiz bizim elimizde insanlarımızı eğitirsek, teknolojiyi kullanarsak Türkiye nin yapamayacağı yok!”
Turkcell Genel Müdürü Süreyya Ciliv Türkiye nin hayal ettiğimiz başarıya ulaşabileceğini belirterek, “Kaderimiz bizim elimizde, insanı eğitir, teknolojiyi kucaklarsak Türkiye nin yapamayacağı yok” dedi. Türkiye yi Ar-Ge merkezi yapmaktansa, Türkiye den dünya pazarlarında rekabet edebilen teknoloji şirketleri çıkarabilir miyiz? Konusuna eğilmek gerektiğini savunan Ciliv, “Tek başına Ar-Ge başarı getirmiyor. Türkiye, Turkcell gibi birçok firmayı çıkartır. Bill Gates nasıl Microsoft u nasıl kurdu, ortaokulda bilgisayar programcılığına girerek. İnsan kaynağı çok önemli. İkincisi de altyapı. Facebook u kuran doğru altyapıya ulaşarak bunu başardı. Farklılaştırmak için inovasyona
ihtiyaç var. Sadece Ar-Ge ye odaklanmayalım” diye konuştu.
“Türkiye Ar-Ge için kendine sektörel odak bulması gerekiyor”
TEB Genel Müdürü Varol Civil ise Türkiye nin kişi başına milli geliri 9 yılda 9 bin Dolara geldiğini, dünyanın en büyük 17. ekonomisi olduğunu belirterek, “Doğrudan yabancı yatırımlar 2000 de 1 milyar Dolarken 2007 de 22 milyar Dolar oldu. Ülkemiz genç ve kaliteil insan kaynağına sahip. 24 milyon işgücüne sahip. Yetişmiş mühendisler bulabilme sırasında Türkiye 14. Sırada. Altyapımız da kuvvetleniyor. BT Pazarında 5.5. milyar Doları aştı. İletişim sektörü 23 milyar Dolara çıktı. İnternet penetrasyonu yüzde 21. Mobil telefon penetrasyonu yüzde 85 e ulaştı. Fikri mülkiyette de iyi duruma geldik” dedi. Ar-Ge harcamasının düşük olmasının rekabet gücünü de düşürdüğüne değinen Civil, Türkiyenin yıllık Ar-Ge harcamasının yüzde 3 e ulaşması için yılda 20 milyar Dolar harcama gerektiğini söyledi. Gelişmiş ülkelerin Ar-Ge de ağır, yükte hafif rekabet gücü yüksek sektörlere yönelmiş durumda olduğunu belirten Civil, gelişmekte olan ülkelerin ilaç, elektronik, otomotiv, makina, gemicilik, cam alanlarında Ar-Ge yaptıklarını, Türkiye nin Türkiye Ar-Ge için kendine sektörel bir odak bulması gerektiğini söyledi.
“Ar-Ge ye yatırım yapmayan sektör ileride yaşamaz”
Türk Telekom Yönetim ve İcra Kurulu Başkanı Paul Doany de bütün ülkelerin iç pazarlarına yabancı sermayeyi çekmek peşinde olduğunu belirterek, Ar-Ge ye yatırım yapmayan hiçbir sektörün ileride yaşamayacağını iddia etti. Şirketlerin Ar-Ge yi kısa vadede ödül getirmiyorsa, yeniden gözden geçirdiğini söyleyen Doany, Ar-Ge yi yeniden yatırım olarak tanımladıklarını kaydetti. Doany, mobil telefon şirketlerinin Ar-Ge yapmamasına yönelik eleştirel bir soru üzerine de bütün şirketlerin Ar-Ge ye yatırım yapmak zorunda olmadığını belirtti.
Hexagon Yönetim Kurulu Başkanı Jan Nahum, Türkiye nin Ar-Ge merkezi olabileceğini ancak bir takım aşılması gereken sınırlar olduğunu belirterek, “Ar-Ge konusunda da sınır var. 2020 li yıllarda 2 trilyon Dolar boyutunda ekonomi olacak Türkiye de. Türk ekonomisinin üretiminin katma değerinin artması lazım. Biz yöneticiler bunu yapabilir miyiz? Eski köye yeni adet getirebilir miyiz? Ar-Ge yi sadece kök arge, patent üreten, yayın üreten Ar-Ge olarak tarif eder, katma değere döndürmeyi beceremezsek yapamayız. Uygulama kısmı da alınmalı Ar-Ge tarifinin içine. Otomotiv sektörüne bakıldığında salt, öz Ar-Ge konusu, üretimin çok az bir parçasıdır. Türkiye nin Ar-Ge merkezine dönüşmesi, Ar-Ge den yarattığım katmadeğer nedir konseptine geldiği takdirde olur. Otomotiv konusu için yeni bir Ar-Ge kanunu çıktı. İçinde barındırdığı birtakım fırsatlar var. Ancak uygulama yönetmeliği çok kötü. Yön doğru ama uygulama zor. Otomotiv sanayi uygulamaya geçen Arg-Ge yapıyor. 10 yılda otomotiv sanayi Avrupa nın önemli bir Ar-Ge merkezi haline gelecektir” diye konuştu.
Dünya daki Ar-Ge nin binde 8 i Türkiye de yapılıyor
Vestel İcra Kurulu Üyesi Cengiz Ultav, Türkiye nin teknoloji ağırlıklı konularda kalifiye mühendisliğinde dünyada 13. Sırada olduğunu belirterek, “Türkiye de takım oyunu problemi var. Ar-Ge mühendislerle yapılmıyor sadece, Türkiye deki işgücünün yüzde 55 i ilkokul mezunu, yüzde 7-8 i okur yazar değil. Kültür ve eğitim olarak Ar-Ge nin Türkiye de olması konusunda sorunlar var. Firmalar yönünden 407 milyar Dolar 2006 da Ar-Ge ye yatırılmış dünyada. Binde 8 ini Türkiye de yapıyoruz bunun. Ar-Ge yatırımlarının büyük bir kısmı firmalar tarafından yapılıyor. Rüya görürken yemek yiyen firmalar tarafından Ar-Ge yapılıyor. Basit vergilendirme sistemi, mükemmelliyet merkezleri kurulmalı, Ar-Ge fonları yaratılarak bunların adil ve saydam biçimde dağıtılması gerekir” diye konuştu.
Orta Asya yatırımları
Forum İstanbul 2008 in ikinci günündeki ikinci oturum olan Orta Asya Yatırım Forumu ve Türkiye ile İşbirliği Oturum Başkanlığı nı Coca Cola İçecek İcra Kurulu Başkanı Michael O neill yaptı. Her ülkenin kendi stratejisini geliştirmek ve kendi ekonomik stratejisinin varmak zorunda olduğu hedefe yönlenmesi gerektiğini belirten O neill, “Bu tarz bir stratejinin yokluğu şirketlerin dünyadaki olumsuz trendlerle başa çıkma ihtimalini azaltır ve onları daha kırılgan hale getirir” dedi. Kendi ülkesi İrlanda dan örnek veren O neill, “İrlanda, basit geri ve fakir bir ülkeden, bugün son derece beğenilen bir ülke haline geldi. İrlanda daki kaplanın uyandırılmasında aktif görev aldım” diye konuştu. Coca Cola nın Orta Asya daki ülkelerde çalışmasının vizyon ve yatırım yapma umudu verdiğini kaydeden O neill, Coca Cola İçecek in Türkiye de 2006 da İMKB de kote olduğunu ve 2.5 milyar Dolarlık ciroya ulaştığını açıkladı. O neill, “Başarı çizelgemiz herkes için yüreklendirici bir başarı olmalıdır” dedi.
Türk Cumhuriyetleri nde doğrudan yabancı yatırım için rekabetin oldukça sertleştiğine değinen O neill, “Sistemler yerli yerine oturtulmuş. Vergi teşvikleri kesinlikle çok önemli bir faktör. Burada çalışan insanların eğitim düzeyi çok iyi. Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri arasında tarım, turizm, madencilik alanlarında daha derinleşen ilişkiler ortaya çıkacaktır” şeklinde konuştu.
Türk Cumhuriyetleri nen katılan konuşmacılar da ülkelerinin ekonomik alanda kaydettiği gelişmeleri ve Türkiye ile karşılaştırmasına değindiler.
İlgili
Haberler
.gif)
