Değerlendirme Kriteri
Rapor, ISO-Türkiyenin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2008 Özel Sayısındaki veriler ve Endüstriyel Kodlar Anahtarında tarif edilen ve 356 kod nolu Başka yerde sınıflandırılmayan plastik ürünleri sanayi kod nosu altındaki firmalar baz alınarak yazılmıştır. Kısmen plastik ham maddesi veya mamullerini üreten ancak, 356 yerine değişik kod numarası altında yer almış bulunan firmalar değerlendirme dışında bırakılmıştır.
ISO tarafından yapılan sıralamada, ilk 500 büyük firma içine, 356 kod numarasını taşıyan 2007 yılında 16 firma girerken, 2008 yılında 15 firmaya düşmüştür.
Performans Kıyaslaması
2008 yılında ilk 500 firma içine giren 15 plastik firmasının, 2007 yılına kıyasla ve cari fiyatlarla;
• Üretimden satışları toplamı : %5,6 artmış
• Net satış hâsılatları toplamı: %3,2 artmış
• Brüt katma değerleri toplamı: %1,6 azalmış
• Öz sermayeleri toplamı: %10,1 azalmış
• Net aktifleri toplamı: %6,2 artmış,
• Dönem karları toplamı: %56,8 azalmış
• İhracatları toplamı: %12,7 artmış
• Çalışan sayıları toplamı: %2 artmış.
Bu durum, son yıllarda GSMH büyümesini en az 2-3 kez katlayan, plastik sektörünün, yılın ikinci yarısından itibaren etkisini gösteren küresel krize rağmen, 2008 yılında da önemli performans artışı sağladığını ancak özsermaye ve kârlılık performansında önemli ölçüde gerilediğini göstermektedir.
Plastik Sektörünün İmalat Sanayi İçindeki Payı
Plastik sektöründe faaliyet gösteren ve ISO sıralamasında ilk 500 arasına giren firmaların;
• Üretimden yaptıkları net satış hâsılatları payı %1,9dan %17ye gerilemiş,
• Net satış hâsılatları payı %1,7den %1,5a düşmüş,
• Yaratılan brüt katma değerin payı %0,8den %09a yükselmiş,
• Öz sermaye toplamlarının payı %1,9dan %1,8e gerilemiş,
• Net aktifler toplamının payı %1,8den 1,7ye düşmüş,
• Vergi öncesi dönem karı payı %1,4den %1e gerilemiş,
• İhracat toplamının payı %1,6dan %1,4e düşmüş,
• Ücretle çalışanlar toplamının payı %1,6 ile sabit kalmıştır.
Bu durum, ISO sıralamasında ilk 500e giren plastik firmalarının 2008 yılında imalat sanayi içindeki payının kârlılık ve çalışan sayısı dışında azaldığını vurgulamaktadır.
Finansal Oranlar:
Cari Oran (Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Borçlar): Plastik sektöründe ilk 500 firma içine giren firmaların 2008 yılında kısa vadeli borç ödeme güçleri 2,28den 1,96ya düşmüştür. İmalat sanayi ilk 500 firmanın kısa vadeli borç ödeme güçleri aynı dönemde 1,68den 1,45e gerilemiştir. 2008 yılında plastik sektöründe kısa vadeli borç ödeme kabiliyeti, genel imalat sanayinin üzerinde gerçekleşmiştir.
Toplam Borçlar/Toplam Varlıklar: Plastik sektöründeki ilk 500 firma içine giren firmaların toplam varlıklarının 2007 yılında %42si dış kaynakla finanse edilirken bu oran 2008 yılında %53e yükselmiştir. Toplam varlıkların dış kaynaklarla finanse edilme oranı imalat sanayindeki ilk 500 firma için ortalama %55dir. Plastik sektörü 2008 yılında, genel imalat sanayine göre daha az borçlanmıştır.
Toplam Borçlar/Öz sermaye: 2008 yılında ilk 500 firmanın borçlanma oranı %85den %120ye yükselirken, plastik sektöründe ilk 500e giren firmaların borçlanma oranı %71den %112ye çıkmıştır. 2008 yılında plastik sektöründeki ilk 500e giren firmaların mali yapıları, 2007 yılına kıyasla kötüleşmiş olmasına rağmen, genel imalat sanayine kıyasla biraz daha iyi durumdadır.
Kısa Vadeli Borçlar/Toplam Varlıklar: 2008 yılında imalat sanayi ilk 500 firma, toplam varlıklarının % 38ini kısa vadeli borçlarla fonlamışlar ve fonlama oranı 2007ye göre altı puan yükselmiştir. Plastik sektöründeki ilk 500e giren firmalar ise 2007 yılında toplam varlıklarının %28ini kısa vadeli borçlarla fonlarken, 2008 yılında bu oran %33e çıkmıştır. Toplam varlıkların kısa vadeli borçlarla fonlanma oranı, plastik sektöründe, genel imalat sanayine kıyasla daha düşüktür.
Maddi Duran Varlıklar/Özsermaye: Maddi duran varlıklar/Öz sermaye oranının %100den küçük olması veya küçülmesi, firmaların özsermaye yetersizliğinin bir göstergesidir. Bu açıdan bakıldığında, 2008 yılında plastik sektöründeki ilk 500e giren firmaların büyük özsermaye yetersizliğinin sürdüğünü ancak gerilediği görülmektedir. Plastik sektöründeki özsermaye yetersizliği, genel imalat sanayinden daha büyüktür.
Öz Sermaye/Toplam Varlıklar: Öz sermayenin varlık finansmanındaki payı, imalat sanayi ilk 500 büyük firma için %54den %46ya düşerken, plastik sektöründeki ilk 500e giren firmalarda %59dan %47ye gerilemiştir. Plastik sektöründeki firmaların, imalat sanayi geneline kıyasla, borçlanma yerine varlıklarını %1 puan daha fazla öz sermayeleri ile finanse ettikleri görülmektedir.
Kısa Süreli Borç/Toplam Borç: 2008 yılında, imalat sanayi ilk 500 büyük firmanın, kısa vadeli borçlarının toplam borçlarına oranı %70den %69a düşmüştür. İlk 500e giren plastik firmalarının kısa vadeli borçlarının toplam borçlarına oranı %68den %62ye gerilemiştir. Plastik firmaları, genel imalat sanayine kıyasla, 2008 yılında daha düşük oranda kısa vadeli borçlanmaya gitmişlerdir.
Karlılık Oranları:
Satış Karlılığı: 2008 yılında imalat sanayi ilk 500 büyük firmanın ortalama satış kârlılığı %7,3den %3,9a düşerken, plastik sektöründe ilk 500e giren firmaların 2007de %6 olan satış kârlılığı 2008 yılında %1,7ye gerilemiştir. 2007 yılında, plastik sektörünün genel imalat sanayine kıyasla daha düşük satış kârlılığı gösterdiği görülmektedir.
Net Aktif Karlılığı: 2008 yılında, aktif kârlılığı imalat sanayi ilk 500 firmada %9,4den %5,3e gerilemiştir. Plastik sektöründe ilk 500e giren firmaların 2007de %6,7 olan aktif kârlılıkları 2008 yılında %1,7ye düşmüştür. 2008 yılında plastik sektörü, imalat sanayi ilk 500 firma ortalamasından daha düşük aktif kârlılığında çalışmıştır.
Öz Sermaye Karlılığı: Plastik sektöründe satış kârlılığı ve aktif kârlılıktaki olumsuz gelişme, öz sermaye kârlılığında da görülmektedir. Nitekim ilk 500e giren plastik sektör firmalarının 2007 yılında %11,8 olan özsermaye kârlılıkları 2008 yılında %3,6ya düşmüştür. Aynı dönemde imalat sanayi ilk 500 büyük firmanın öz sermaye kârlılığı %6,9dan %11,4e gerilemiştir. Plastik sektöründe ilk 500e giren firmalar, ilk 500 firma ortalamasına göre 2008 yılında daha düşük öz sermaye kârlılığına çalışmışlardır.
Ekonomik Karlılık: Yaratılan net katma değerin varlık toplamına oranı olarak ifade edilen ekonomik kârlılık, konulan para karşılığında ekonomiye ne kadar ilave kıymet yaratıldığını göstermektedir. 2008 yılında imalat sanayi ilk 500 büyük firmanın ekonomik kârlılığı %15,7den %14,3e gerilemiştir. Plastik sektöründe ilk 500e giren firmaların 2007de %11 olan ekonomik kârlılıkları 2008 yılında %11,4e yükselmiştir. Bir başka deyişle 2008 yılında ilk 500e giren plastik firmalarının yarattığı ortalama katma değer artışı, imalat sanayi ortalamasının altında kalmış ancak 2007 yılına kıyasla artış göstermiştir.
İşgücü Verimliliği
500 büyük firmanın çalıştırdıkları kişi başına yarattıkları ortalama katma değer 2008 yılında 2007 yılına kıyasla cari fiyatlarla %3,9, 2003 yılı fiyatları ile de %14 gerilemiştir. Plastik sektöründe ilk 500e giren firmalarda kişi başına yaratılan katma değer cari olarak %9,9 2003 fiyatları ile de %3,0 artmıştır. 2008 yılında plastik sektöründe işgücü verimliliği genel imalat sanayi ortalamasının altında olmasına rağmen, 2007 yılına kıyasla yükselmiştir.
Plastik sektöründe karlılığın ve işgücü verimliliğinin yükseltilmesi, sektörde Ar–Ge faaliyetlerinin arttırılarak daha yüksek katma değer yaratan mamullerin üretimine, eğitimli plastik ara elemanı yetiştirecek eğitim kurumlarının açılmasına ve eğitim altyapı yatırımlarının teşvik edilmesine bağlı olacaktır.
İlgili
Haberler
.gif)
