İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiyenin en büyük 500 sanayi kuruluşu araştırma sonuçlarını açıkladı. Buna göre TÜPRAŞ 27 milyar 732 milyon TL üretimden satış hacmiyle Türkiyenin yine en büyük sanayi kuruluşu oldu.
 
İkinci sırada 6 milyar 249 milyon TL ile EÜAŞ Elektrik Üretim A.Ş, üçüncü sırada 6 milyar TL üretimden satış rakamıyla Ford Otomotiv yer aldı. Ford Otomotivi Ereğli Demir Çelik izledi

Oyak Renault ise 4 milyar 710 milyon TL ile 5. sıraya indi.
 
İSO 500 büyük sanayi kuruluşu araştırmasına göre ilk beşte iki otomotiv şirketi yer alması dikkat çekti. 2007da 8. sırada olan TOFAŞ, 2008deki 4 milyar 184 milyon TLlik üretimden satış rakamıyla 6ncılığa yükseldi.

2008in ihracat şampiyonları ise 1inci TÜPRAŞ, 2nci FORD, 3üncü ise Oyak Renault olarak belirlendi.

Türkiyenin ilk 50 büyük sanayi kuruluşu, 500 büyük kuruluş içinde üretimden satışlarda yüzde 52,6, brüt katma değerde ise yüzde 53,7 oranında pay aldı. 

İstanbul Sanayi Odasının (İSO) Türkiyenin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2008 Yılı Raporuna göre, 2008 yılında istihdam hariç diğer göstergelerde ilk 50 kuruluşun ağırlığı oldukça yüksek oranlarda gerçekleşti.

Rapora göre, ilk 50 kuruluşun ihracattaki payı yüzde 56,5 olurken bu oran 2007 yılında yüzde 54,9 olarak gerçekleşmişti.

Karlılıklar Düştü
 
Rapora göre, 2008de vergi öncesi dönem kar ve zarar toplamındaki yüzde 36,4lük düşüş, tüm karlılık oranlarının belirgin bir şekilde düşmesine yol açtı.

2007 yılında özel kuruluşlarda yüzde 17,3 olan ekonomik karlılık oranı, 2008de yüzde 13,9a geriledi. 2008 yılındaki ekonomik karlılık oranları 2001 sonrasındaki en düşük oranlar oldu.

2008 yılında özel kuruluşlarda ekonomik karlılık oranlarına sektörel olarak bakıldığında en yüksek oranlara sahip sektörlerin, yüzde 30,8 ile lastik ürünleri sanayi, yüzde 28,9 ile giyim eşya sanayi ve yüzde 28,1 ile mobilya sanayi olduğu görüldü.

En düşük ekonomik karlılık oranları ise yüzde 3,6 ile ağaç ve mantar sanayi, yüzde 5,7 ile basım sanayi ve yüzde 6,1 ile çanak, çömlek, çini ve porselen sanayinde oldu.

İmalat Sanayindeki Yapısal Değişim

İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında imalat sanayisindeki yapısal değişime ilişkin verilere de yer verildi.

1982 yılında İSO 500de imalat sanayinde istihdamda en yüksek pay yüzde 26,3 ile dokuma giyim, deri ve ayakkabı sektörüne ait iken, 2008 yılında ise bu sektörün istihdamdaki payı yüzde 14,9 ile üçüncü sıraya geriledi.

2008 yılında İSO 500de imalat sanayi istihdamında en yüksek paya sahip sektör yüzde 18,7 ile gıda, içki ve tütün sektörü oldu. Geçen yıl İSO 500 kapsamında imalat sanayi istihdamında gıdadan sonra ikinci en yüksek payı yüzde 17,7 ile taşıt araçları sektörü aldı. 26 yılda İSO 500de imalat sanayi istihdam dağılımında dikkati çeken en önemli değişiklik taşıt araçları sektörünün yüzde 321,4 artışla 7. sıradan 2. sıraya yükselmesi, dokuma, giyim, deri ve ayakkabı sektörünün de yüzde 43,3lük azalışla ilk sıradan 3. sıraya gerilemesi oldu.
 
2008 yılında katma değerde en yüksek paya sahip sektör yüzde 40,5 ile kimya, petrol üretme, lastik ve plastik sektörü olurken, bu sektörü yüzde 24,8lik pay ile gıda sanayi izledi.

2008 yılında İSO 500de en fazla kuruluşun yer aldığı alt sektör 92 kuruluşla gıda, içki ve tütün sektörü olurken, bu sektörü, 78 kuruluş ile ana metal sanayi, 75 kuruluşla petrol ürünleri, lastik ve plastik sanayi takip etti. Geçen yıl taşıt araçları sanayi 48 kuruluş ile beşinci sırada yer aldı.

1                  1 Tüpraş-Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.
2                  3 EÜAŞ Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü
3                  2 Ford Otomotiv Sanayi A.Ş.
4                  6 Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.
5                  4 Oyak-Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş.
6                  8 Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.
7                  7 Arçelik A.Ş.    
8                10 İçdaş Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım San. A.Ş.
9                13 Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş.
10                9 Aygaz A.Ş.    
11              15 İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.
12              19 Çolakoğlu Metalurji A.Ş.
13                5 Toyota Otomotiv Sanayi Türkiye A.Ş.
14              11 Vestel Elektronik San. ve Tic. A.Ş.
15              14 Petkim Petrokimya Holding A.Ş.
18              28 Kroman Çelik Sanayii A.Ş.
20              17 Sarkuysan Elektrolitik Bakır San. ve Tic. A.Ş.
21              12 Mercedes-Benz Türk A.Ş.
24              21 BSH Ev Aletleri San. ve Tic. A.Ş.
26              36 Kaptan Demir Çelik Endüstrisi ve Ticaret A.Ş.
27              43 İzmir Demir Çelik Sanayi A.Ş.
28              34 Ege Çelik Endüstrisi San. ve Tic. A.Ş.
29              33 Diler Demir Çelik Endüstri ve Tic. A.Ş.
33              31 Borçelik Çelik Sanayii Ticaret A.Ş.
34              27 Er-Bakır Elektrolitik Bakır Mamülleri A.Ş.
35              61 Nursan Çelik Sanayi ve Haddecilik A.Ş.
36              41 Borusan Mannesmann Boru Sanayi ve Ticaret A.Ş.
37              30 Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
38              24 Hyundai Assan Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
39              25 Bosch Sanayi ve Ticaret A.Ş.
41              47 Kardemir Karabük Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş.
42              29 Grundig Elektronik A.Ş.
43              55 Ekinciler Demir ve Çelik San. A.Ş.
44              54 Honda Türkiye A.Ş.
47              39 Aksa Akrilik Kimya Sanayii A.Ş.
50              65 Yücel Boru ve Profil Endüstrisi A.Ş.
54              49 Brisa Bridgestone Sabancı Lastik San. ve Tic. A.Ş.
56              48 Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.
59              80 Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş.
61              38 BMC Sanayi ve Ticaret A.Ş.
62              59 Türk Pirelli Lastikleri A.Ş.
63              57 Hes Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş.
65              58 Delphi Automotive Systems Ltd. Şti.
66              42 Assan Demir ve Sac San. A.Ş.
70            109 Özkan Demir Çelik San. A.Ş.
71            104 Nursan Metalurji Endüstrisi A.Ş.
76              62 Türk Prysmian Kablo ve Sistemleri A.Ş.
78              98 Arçelik-LG Klima San. ve Tic. A.Ş.
79              63 Goodyear Lastikleri T.A.Ş.
81              68 Tosçelik Profil ve Sac Endüstrisi A.Ş.
83              70 Noksel Çelik Boru Sanayi A.Ş.
85              71 Temsa Global Sanayi ve Ticaret A.Ş.
86              76 Mogaz Petrol Gazları A.Ş.
87              66 MAN Türkiye A.Ş.    
88            113 Yeşilyurt Demir Çekme San. ve Tic. Ltd. Şti.
89            106 Tezcan Galvanizli Yapı Elm. San. ve Tic. A.Ş.
90                 - Cer Çelik Endüstrisi A.Ş.
91               90 Çebitaş Demir Çelik Endüstrisi A.Ş.
96               95 Türk Demir Döküm Fabrikaları A.Ş.
111           111 Componenta Döktaş Dökümcülük Ticaret ve Sanayi A.Ş.
115           112 Otokar Otobüs Karoseri Sanayi A.Ş.
116             89 Türk Henkel Kimya San. ve Tic. A.Ş.
121           164 Tosyalı Demir Çelik San. A.Ş.
133           125 Anadolu Isuzu Otomotiv Sanayi ve Tic. A.Ş.
135           189 Çınar Boru Profil Sanayi ve Ticaret A.Ş.
136           151 Kocaer Haddecilik San. ve Tic. A.Ş.
146           255 Demirsan Haddecilik San. ve Tic. A.Ş.
148           126 Autoliv Cankor Otomotiv Emniyet Sist. San. ve Tic. A.Ş.
150           146 Indesit Company Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
151           220 Kürüm Demir Sanayi Dış Ticaret A.Ş.
152           128 Federal-Mogul Piston Segman ve Gömlek Ürt. Tes. A.Ş.
154           134 Merkez Çelik San. ve Tic. A.Ş.
158           136 Nexans Türkiye Endüstri ve Tic. A.Ş.
162           226 Kerim Çelik Mamulleri İmalat ve Ticaret A.Ş.
167           419 Erciyas Çelik Boru Sanayi A.Ş.
168           195 Yolbulan Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş.
171           153 Eti Alüminyum A.Ş.
173           178 Asaş Alüminyum Sanayi ve Ticaret A. Ş.
176           160 Doğan Gazetecilik A.Ş.
178           166 CMS Jant ve Makina Sanayii A.Ş.
180           174 Ümran Çelik Boru Sanayii A.Ş.
182           205 Mutlu Akü ve Malzemeleri San. A.Ş.
184           229 Baştuğ Çelik Sanayi A.Ş.
185           308 Assan Alüminyum San. ve Tic. A.Ş.
200           235 Koç Haddecilik Tekstil İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
207           193 ABB Elektrik Sanayi A.Ş.
208           232 Polimer Kauçuk San. ve Paz. A.Ş.
209           137 Yazaki Otomotiv Yan Sanayi ve Ticaret A.Ş.
210           180 Hema Endüstri A.Ş.
212           341 Kardemir Haddecilik San. ve Tic. Ltd. Şti.
214           203 Mobil Oil Türk A.Ş.    
222           273 Bosch Termoteknik San. ve Tic. A.Ş.
223           251 Akdeniz Kimya San. ve Tic. A.Ş.
226           156 Sarıtaş Çelik San. ve Tic. A.Ş.
227           289 Tusaş Motor Sanayii A.Ş.
253           321 Demirer Kablo Tesisleri San. ve Tic. A.Ş.
262           233 Petrol Ofisi A.Ş.
265           290 Çayırova Boru Sanayi ve Ticaret A.Ş
266           320 Standard Profil Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
267           191 Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş.
274           299 Coşkunöz Metal Form Makina End. ve Tic. A.Ş.
280           283 Durmazlar Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.
281           332 Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
285           225 Özer Metal Sanayi A.Ş.
290           297 Baymak Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.
292           268 Bemka Emaye Bobin Teli ve Kablo San. Tic. A.Ş.
309           186 Hidromek Hidrolik ve Mekanik Mkn. İm. San. Tic. Ltd. Şti.
320           279 Dow Türkiye Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
324           339 İnci Akü Sanayi ve Ticaret A.Ş.
328          172 Toyota Boshoku Türkiye Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
334          395 Vatan Kablo Metal Endüstri ve Tic. A.Ş.
343          256 Assan Çelik Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
347          338 Göktaş Yassı Hadde Mamülleri San. ve Tic. A.Ş.
359          439 Boyçelik Metal San. ve Tic. A.Ş.
360          406 Demisaş Döküm Emaye Mamulleri San. A.Ş.
362          397 Kumtel Dayanıklı Tüketim Malları Plastik San. ve Tic. A.Ş.
364          343 Ortadoğu Rulman Sanayi ve Ticaret A.Ş.
366          381 Viko Elektrik ve Elektronik Endüstrisi San. ve Tic. A.Ş.
370          363 Bosch Fren Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.
378          350 Ak Kablo İmalat San ve Tic. A.Ş.
381          404 Grammer Koltuk Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
388          384 Roketsan Roket Sanayii ve Tic. A.Ş.
398          429 Teklas Kauçuk Sanayi ve Tic. A.Ş.
399          472 Ermetal Otomotiv ve Eşya Sanayi Ticaret A.Ş.
414          446 Trakya Döküm San. ve Tic. A.Ş.
420          500 Ege Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
422          403 Elba Basınçlı Döküm Sanayii A.Ş.
432          365 Tümka Kablo Sanayi A.Ş.
437          345 Ertaş Metal San. ve Tic. A.Ş.
438          484 Baykal Makine San. ve Tic. A.Ş.
440          382 Sözer Demir Çelik İnş. Petr. Ürün. San. Tic. A.Ş.
450          411 Jantsa Jant San. ve Tic. A.Ş.
455          386 Cevher Döküm San. A.Ş.
459                 Schott Orim Cam San. ve Tic. A.Ş.
460                 Farplas Oto Yedek Parçaları İmalatı İth. ve İhr. A.Ş.
471          483 Erkunt Sanayi A.Ş    
490                 Jotun Boya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
491          456 Feniş Alüminyum San. ve Tic. A.Ş

SUBCONTURKEYin konseptine uyan otomotiv, beyaz eşya, makina, metal ana ve yan sanayi firmaları baz alınmıştır.