Hidrolik Sistem Yağları
Hidrolik sistem yağlarının en önemli görevi güç ve hareketi iletmektir. Tabi ki bunu yaparken sistemi pas ve korozyona karşı koruyacak, ekonomik ömrü boyunca ekipmanın sürekli maksimum verim ile çalışmasını sağlayacaktır.
Enerji dönüşümlerinde %100 dönüşümü sağlayamadığımıza göre kaybedilen enerjinin ısı olarak ortaya çıkması da kaçınılmazdır. Sürtünme sonucu ortaya çıkan ısıyı sistemden uzaklaştırmak, aşınmaları en düşük seviyelerde tutmak da hidrolik sistem yağlarının sahip olması gereken temel özelliklerdendir.
Etkili Güç İletimi
Hidrolik sistem yağının etkili bir güç iletiminin gerçekleştirilebilmesi için sıkıştırılabilirliğinin çok düşük olması gerekir. Pratik olarak bu ifade yağın içinde hava bulunmaması demektir.
Hidrolik sistemler için istenmeyen en önemli madde havadır. Hidrolik sistem içerisindeki sıkıştırılmış hava kütlesi ekipman için pimi çekilmiş el bombası gibidir. Üç önemli etkisi vardır:
• Birincisi güç iletiminde kayıplar meydana gelir. Havanın sıkıştıkça hacmindeki küçülme sıvının hareketini engeller. Bu nedenle pompa tarafından sisteme basılan hacim aynı miktarda harekete veya güce dönüşemez.
• İkincisi, hava oksijen içerdiği için sitemde ve hidrolik yağda oksidasyonu hızlandıracak, sistemde paslanma, yağın oksitlenmesi ile de korozyon başlayacaktır.
• Üçüncü en önemli etkisi ise, kavitasyon nedenlerinden biri olmasıdır. Kavitasyon (cavitation) birçok dilde boşluk anlamına gelmektedir. Kavitasyon sonucunda ekipmanların yüzeyleri süngere benzeyen bir görüntüye dönüşür ve ekipmanlar kullanılamaz hale gelir.
Emiş hattında düşük basınç/yüksek vakum etkisi veya çok yüksek basınç altında gaza dönüşen sıvı yada sıvı içindeki hava pompa çıkışında yüksek basınç altında serbest kaldığında çarptığı yüzeyde bomba etkisi yaratır ve aşağıda görüldüğü gibi sistemde kalıcı hasarların oluşmasına neden olabilir.
Yağda hava bulunması dolayısı ile kavitasyonu önlemek için sisteme hava girişini minumumda tutmak ve mümkün olduğunca haznedeki yağdan havanın kurtarılmasını sağlamak gerekir. Bu durum aslında sistemin tasarımını ilgilendirmekle beraber, yağın aşırı köpürme eğilimi göstermemesi, yani yapısal olarak içindeki havayı hızlı bir şekilde atma özelliğinin bulunması da büyük önem taşır.
Önde gelen ekipman üreticilerinin onaylarına sahip ve özellikle tercih edilen Hydro Oil® Serisi Petrol Ofisi Hidrolik Sistem Yağları köpürmeye karşı içerdiği dengeli miktarda köpük önleyici katıklar ile ekipman ömrünü uzatmaya yardımcı olmaktadır.
Kavitasyon aşınmasını önleme veya büyümesini engelleme bakımından hidrolik sistem yağından beklenen diğer özellikler; yapısal olarak düşük buhar basıncı ve düşük reaktiviteye sahip olmasıdır. Ayrıca yağın korozyon önleme ve sudan çabuk ayrılma özelliklerin de olması gerekmektedir. Bunlar da uygun katıklarla sağlanabilir.
İYİ BİR AKIŞ KARAKTERİSTİĞİ
Hidrolik sistemde akış karakteristiğini belirleyen en önemli faktör viskozitedir. Sistemin çalışma şartlarına uygun olacak viskozitenin önemi şu şekilde kendini gösterir.
• Gereğinden daha kalın bir yağ kullanılması, pompanın mekanik verimini düşürür.
• Pompa ve diğer yağlanmakta olan teçhizatın aşınmadan korunması için sistemdeki en yüksek çalışma sıcaklığı esas alınarak, yağın yataklar, silindirler ve diğer hareketli parçalar üzerinde yeterli ölçüde bir yağlayıcı film oluşturacak kalınlıkta olması gerekir. Aksi durumda yağ akışı düzgün olmayacağından çalışan parçalar yağsız kalarak aşınabilirler.
• Pompanın iç kaçaklarında artış: Gereğinden ince bir yağ, iç kaçakların artmasına dolayısıyla pompanın volumetrik veriminin düşmesine neden olur.
Yağın viskozitesinin sıcaklık farklarına karşı çok hassas olması da önem taşımaktadır. Bu da yağın yapısal olarak yüksek viskozite indeksli olmasını gerektirir. Çalışma şartları itibari ile sıcaklık farklarının çok fazla olduğu veya yağın soğuk ve sıcaktaki viskozite değişimlerinin minumumda tutulması istenen hidrolik sistem uygulamalarında viskozite indeks özelliği daha da önem arzetmektedir.
Bu tip uygulamalar için viskozite indeks geliştirici katıklarla takviye edilmiş Petrol Ofisi Hydro Tech HVI serisi hidrolik yağlar yüksek viskozite indeksleri ile sıcaklık değişimlerinin ekipmanlar üzerindeki etkilerini minumum seviyelere indirmektedir.
SİSTEMİN KORUNMASI
Bir hidrolik sistem yağının, sistem korunması açısından temel işlevi aşınmayı önlemektir. Sistemdeki parçaların aşınması esas olarak iki sebepten kaynaklanır.
• Sistemde mevcut olan partiküllerin ve ya partikül halindeki yabancı katı maddelerin aşındırıcı etkileri.
• Ağır yükler altında yağlayıcı filminin kırılması.
Sistemdeki yabancı cisimlerin varlığı daha ziyade sistemin tasarımı, operasyonu sırasındaki koruyucu önlemlerin alınması ve uygulanması ile yakından ilgilidir.
Fikir vermesi açısından bazı büyüklükler 500 defa büyütülmüş olarak yanda gösterilmektedir
1-4 mikron çalışma toleransı ile çalışan hidrolik sistemlerin en önemli parçalarından biri olan servo valfler için yağın kirlilik seviyesi çok önemlidir. Görme sınırımızın 40 mikrondan başladığını düşünürsek çalışma ortamlarında bu ekipmanların çalışmasını engelleyecek kirletici miktarı bir hayli fazladır.
Altta Hidrolik sistem yağlarının kirlilik seviyesinin ölçümünde kullanılan NAS-1638 (National Aerospace Standard) ve ISO 4406 standartlarına göre bir karşılaştırma tablosu verilmektedir. Bu standartlar belli bir miktar sıvı içerisindeki 1-100 mikron arasındaki kirleticileri boyutlarına göre ölçmekte ve partikül sayısına göre de sınıflandırmaktadır. İndikatif olması için 1ml hidrolik yağdaki 10 mikrondan büyük parçacık sayısı referans alınmıştır. Çalışma toleransları dikkate alındığında 10 mikron bile yüksek kalmaktadır.
Petrol Ofisi yaptığı yatırımlar ile hidrolik sistem yağlarını özel filtrasyondan geçirerek üretim yapmaktadır. Standart olarak Hydro Serisi hidrolik yağların kirliliği NAS 8 seviyesinin altında tutulmaktadır. Filtrasyon yapılmamış yağların kirliliği ise genellikle NAS 10 ve üzerinde çıkmaktadır.
Petrol Ofisi yaptığı bu standart hizmet ile ekipmanların ömrünün uzmasını ve hidrolik sistem yağlarının daha uzun süre kullanılmasını sağlamaktadır. Yapılan çalışmalarda yağ kirlilik seviyesinin bir kademe düşmesi ekipman ömrünü iki veya üç kat arttırmaktadır. Çünkü daha temiz yağ ile azaltılmış aşındırıcı parçacık sayısı sisteme gelebilecek olası hasarları minimuma indirmektedir.
Yük taşıma konusuna gelirsek, kullanılan yağın ağır yükler altında yetersiz kalması kadar sistemin aşırı yüklere maruz bırakılmasının da etkisi büyüktür. Bu bakımdan yağın sağlaması gereken performans seviyesinin üzerine çıkacak aşırı yüklenmelerden kaçınmak aşınmaya karşı en önemli tedbiri teşkil eder. Yağdan beklenen özellikler ise yağın sistem çalışma sıcaklığı ve basıncında yeterli bir viskoziteye sahip olması ve uygulama alanına göre etkili aşınma önleyici katıklar içermesidir.
PETROL OFİSİ HİDROLİK SİSTEM YAĞLARI
Petrol Ofisi dört farklı özellikte hidrolik sistem yağını kullanıcıların hizmetine sunulmaktadır. Bu yağlar önde gelen ekipman üreticileri tarafından onaylanmıştır.
PO Hydro Oil HD® Serisi yüksek termal stabilitesi, üstün pas ve korozyon önleme performansı ile hidrolik sistemlerin vazgeçilmez tamamlayıcısıdır. Sahip olduğu mükemmel dispersan ve üstün sudan ayrılma özelliliği ile kolay filtrelenir, sistemi kirleticilerin ve suyun olumsuz etkilerine karşı çok iyi korur. Optimum performans ve kazanç dengesi sağlar
PO Hydro Tech HVI® serisi sahip olduğu yüksek viskozite indeksi, ve termal stabilitesi ile aşırı soğuk ve aşırı sıcak ortamlarda hidrolik sistemin tam verimle çalışmasını sağlar. Deniz suyu korozyon testlerinden (ASTM D 665B) başarıyla geçerek sivil ve askeri denizcilik uygulamalarında kendini kanıtlamıştır. Köpük önleme özellikleri mükemmeldir, kavitasyonu engeller.
PO Hydro Oil TX® Serisi, yeni nesil katıklar ile üretilen son teknoloji ürünü çinko içermeyen, külsüz, çevreye etkileri minimuma indirilmiş, aşınma önleme özellikleri çok yüksek özel hidrolik sistem yağıdır.
PO Fireguard 446® alevlenmeyen ve aynı zamanda yanma direncine sahip, hidrolik sistem uygulamalarında maksimum güvenlik için geliştirilmiş su-glikon bazlı hidrolik sistem yağıdır.
İlgili
Haberler
.gif)
