HİDROTAM Makina Sanayinin Kurucusu Sn. Ayşan DALKILIÇ Haydarpaşa Sanat Enstitüsü mezunu olup, 25 yıl Arçelik Çayırova fabrikasında çalışmıştır. Ürün mühendisliği bölümünde görev yapan Ayşan Hanım, Arçelik te edindiği tecrübeler ile 1994 yılında Hidrotam Makineyi kurmuş ve bugünlere getirmiştir. Hidrotam ın kuruluşundaki hedeflerimiz, Hidrotam ı alanında Avrupalı rakip şirketler ile rekabet edebilir düzeye getirmek ve Avrupa dan makina ithal etmek yerine Avrupa ya makina ihraç etmek olduğunu ve bu hedeflerini yerine getirdiklerini söyleyen Ayşan Dalkılıç, halen ilk günkü heyecan ve şevk ile çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti.

SUBCONTURKEY: Hidrotam ın kuruluşu ve projeleriniz hakkında bilgi verir misiniz?

Ayşan Dalkılıç: Şirketimiz tamamen özel makine imalatı yapmaktadır. Ürünü çıkaran makinayı yapıyoruz. Beyaz eşya, market raf, server kabin üreticileri ve otomotiv sektörüne hizmet vermekteyiz.  Gerçek anlamda Ar-Ge projeleri yapmaktayız ve alternatiflerimiz sadece İtalya da bulunuyor. Türkiye deki büyük firmalara özel makineler, hatlar yapmaktayız. Fiyatımız İtalya dan kesinlikle ucuz olmalıdır. Referanslarımızdan bazıları Arçelik, Vestel, Bosch Profilo, Otosan, Tofaş, Eren Raf, Teknogon, Teba, Klimasan, Takanichi, Toyota Liebherr vb.

CNC makinelerimizi alırken teşvik ve leasing yardımı aldık. Her proje Ar-Ge olduğu halde bazı projelerimiz desteklenmemektedir. Yanımızda yetiştirdiğimiz Ar-Ge tasarım mühendislerimiz var. Montaj ustalarımız ve kalıphane bölümümüz var. 1994 yılında kurduk şirketimizi. 94 yılında 50 metrekareden bugünkü 4000 metrekare alana kadar büyüdük. Hedeflerimizi sürekli yükseltiyoruz. Piyasaların iki senedir kötü olmasından dolayı istediğimiz yatırımlarımızı yapamadık. Bu sene yatırımlarımızı yapacağız, hedeflerimizi artıracağız. Bu yıl içerisinde Çin e ve Bulgaristan a ihracat yaptık. KOSGEB den ihracat kredisi aldık. Arçelik in Çin deki fabrikası için Tam Otomatik Çamaşır Makinası Gövde Kaynak Hattı ve Liebherr Buzdolabı fabrikasına buzdolabı kapı üretim hattı yaptık. İkisi de çok büyük ve Ar-Ge ye dayalı üretim hatlarıdır. Dünya pazarında önemli bir yeri olan ve aslen Alman firması olan Liebherr bizimle çalışmaktan memnun kaldılar ve halen görüşmelerimiz sürüyor. Bize güvenme nedenleri ise, ekibimize güvenmeleri, kalitemiz ve alternatif olarak aynı makineyi daha uygun fiyata yapabilmemiz bizi seçmelerine neden oldu. 3 sene önce Rollforming makaraları için Alman Copra programı aldık. Programın en güzel tarafıda ürün tasarımlarının sağlamalarını da yapabiliyoruz.

Fuarlara katılmamız, kriz ortamında dahi bizi umutlandırıp, motive ediyor

Yurtdışı fuarlarına da katılıyoruz. Sac İşleme Teknolojileri ile ilgili İtalya ve Almanya  da fuarlara katıldık. Ayrıca Hannover ve Midest fuarlarına katıldık. 2005 yılında İTO nun verdiği kadın girişimci ödülüne layık görüldüm. Türkiye de kadınlar tarafından tercih edilmeyen bir iş olduğu için bu ödül bana verildi. Bu ödülden dolayı bizim Midest fuarına katılmamız sağlandı. Bu fuara gitmemiz bizim Fransız firmasıyla tanışmamızı sağladı. Bir sene süren ilişkilerden ve görüşmelerden sonra Fransızlar o işi bizi verdiler. Dolayısıyla Midest fuarı bizim için çok faydalı oldu. Daha sonra yurtdışı fuarlarına katılmaya başladık, fuarların bizim için çok önemli olduğunun bilincindeyiz. Son katıldığımız yurt içi fuarı olan WIN 09 da çok olumlu geçti. Olumlu görüşmelerimiz oldu ve bu fuar sayesinde iş alacağımızı düşünüyoruz. Bu zamanlarda daha çok çalışmamız gerektiğini biliyoruz, fuarlarında bunu tetiklediğini düşünüyorum. WIN fuarı, kriz ortamında bizi umutlandırıp, motivemizi artırdı.

Hidrotam, raf ve pano üretim hattı devreye girdi

SUBCONTURKEY: Raf ve pano üretim hattınızla ilgili bilgi verir misiniz?

Ayşan Dalkılıç: Raf ve pano hattı süper marketlerde ve alışveriş merkezlerinde teşhir için kullanılan otomatik olarak üreten rafların üretim hattıdır. Üretim hattı, kesimden gelen mamulü 180° döndürüp rollforming istasyonunda kenar bükümlerini yaptıktan sonra 90° uç bükümlerini yapmaktadır. Üretim hattının, pano modu ise boya hattına otomatik olarak panoları sevk etmektedir. Eğer raf modunda ise kaynak istasyonlarına göndererek takviye ve etiket kaynakları otomatik olarak yapılmaktadır. Ayrıca, üretim hattında etiket ve takviye sacları otomatik olarak beslenmektedir. Son işlem olan takviye kaynaktan sonra bitmiş ürün boya hattına sevk edilmektedir.

SUBCONTURKEY: Dünya pazarlarında rekabet edebilmek için neler yapıyorsunuz?

Ayşan Dalkılıç: Ülkemizin dünya pazarlarına marka bazında kaliteli ve ucuz ürünler sunmasında başrol oynayacak faktör otomasyondur. Ancak otomasyon çalışmalarının verimli ve istenilen ölçütlerde ulaşabilmesi ancak iyi bir araştırma ve geliştirme sürecinden geçmiş olmasına direkt olarak bağlıdır. Kendi üretim ve teknoloji alanında komple bir otomasyon olması niteliği ile güçlü bir Ar-Ge desteğine gereksinim duymaktadır. 

Proje sonucunda istenen mamül üretiminin en az kayıp ile en çabuk zamanda daha hassas toleranslar ile işlenerek üretilmesi, dolayısıyla birim maliyetlerin düşürülerek verimin artması, böylelikle daha ucuz ve kaliteli mamüller ile dünya pazarlarında rekabet ortamında avantaj sağlanması hedeflenmektedir.

Bu üretim yöntemi tüm üretim kademelerinde ISO 9000 üretim standartlarına uygun şekilde çalışmakla birlikte, kullanılan ekipman ve teçhizatın gerekli CE, ISO, DIN, TSE normlarına uygun olması ile standardizasyon çalışmalarına uygundur. Hatlar tümüyle iş ve iş güvenliği kurallarına CE standartları bazında tam olarak uymaktadır.

Ülkemizin CNC nümerik kontrollü tam otomatik makine üretimi, diğer dünya ülkelerine göre oldukça yeni bir sektördür. Bu sektörde dünya ile rekabet edebilir kalitede üretim ve imalat yapabilen şirket sayısı maalesef çok azdır. Ancak ülkemizin sahip olduğu avantajları daha iyi kullanarak ülkemizin bu alanda dış piyasalara kaptırdığı sermayesini iç piyasaya döndürerek ve ihtiyaçlarına çok kısa zamanda cevap vererek ülkemiz için çok gerekli olan bir alanda önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

Üretilecek mamül, yurtiçinde ve yurtdışında üretilen benzerlerinden,

• Maliyet yönünden üstündür. Çünkü kullanılan yeni teknolojiler ile hassasiyet ve üretim sırasındaki kayıplar minimum seviyede kullanılmakta, bununla birlikte üretim hızı da maksimum seviyelere çıktığından vardiya başına üretilecek mamül adedi arttığı ve üretim zamanı ve üretim kaybı azaldığı dolayısıyla verimlilik çok yüksek olduğu için maliyet en alt seviyelere inmektedir.

• Benzer üretim sistemleri ile üretilen diğer mamüllerin kalite ve hassasiyet konularının birinden fedakarlık yaptığı gözlemlenmiştir. Dolayısıyla maliyeti düşük bir mamülün hassasiyeti veya verimlilği istenen seviyelerde olmamakla birlikte, üretim sisteminin esnek olmamasından ötürü yeni geliştirilen mamüllerin üretimi de mümkün olmamaktadır.

• Kalite yönünden üstündür. Üretilecek malzemeye göre yapılan ekipman ve teçhizat seçimi aynı zamanda üretilmesi muhtemel diğer mamüllere göre ve güvenlik faktörünün yüksek tutulması sayesinde üretilen tüm malzemelerde istenen kaliteye çok rahat ulaşılmasını sağlamaktadır.

• Hassasiyet yönünden üstündür. Son teknolojilerin bizlere verdiği imkanlar sonuna kadar zorlanarak uygulanan mekanik ve elektronik gelişmelerin sonucunda mikron (milimetrenin binde biri) düzeylerinde hassasiyetleri yakalayabilmekteyiz. Ayrıca sacın fiziksel parametrelerine bağlı olarak işleme hassasiyetlerini de mikron düzeylerine çekmek mümkün olmaktadır.

Hidrotam Makina, kurumsallaşma çalışmalarına devam ediyor

• Verimlilik yönündün üstündür. Boyalı ve boyasız plaka sactan oluşan malzemeyi en az kayıpla en süratlı ve en hızlı işlenmesi, üstelik ileride geliştirilecek yeni mamüllere adapte olacak kalitede ekipman ve teçhizat kullanılmasından ötürü verimlilik üst seviyededir. Kendine özgü işletim sistemi ile herhangi bir üretimdeki bir ölçünün değiştirilmesi parametrelere göre sadece elektronik panelinden birkaç tuşa basılması suretiyle gerçekleşebilmektedir. 

• Geliştirilen tüm yeni teknolojilere uygulamak ve sistemi bu şekilde adapte olabilir olarak tasarlayıp üretmek, dolayısıyla dünyadaki üretim teknolojilerini birebir uygulanması suretiyle, üretim standartlarımızın gelişmesi ve yeni alışkanlıkların edinilmesi sağlana-caktır. Ayrıca rakiplerimizden daha avantajlı konuma ulaşılacağından, yurtdışına bu hatlardan satış yapma olasılığı artacaktır. Dolayısıyla yurtdışından yurt içine döviz akışı olacaktır. Böylece yeni gelişen tüm teknolojik olanaklar anında tatbik edilerek daha verimli bir üretim otomasyonu oluşturulacaktır.

• Artan üretim hızı ve kalitesi doğrudan prodüktivite ve kar artışını daha yukarılara doğru çıkaracaktır. 

SUBCONTURKEY: Hızlı balık ödülüne aday oldunuz? Nasıl değerlendiriyorsunuz?

Fehmi Dalkılıç: Biz firma olarak bizden çok daha eski İtalyan firmalarının yaptığı işin daha iyisini yapabiliyoruz. Tecrübe önemli ama bunu başka faktörlerle çözebiliyorsunuz.  Bir Alman firması bizimle çalışıyorsa, Toyota nın yan sanayisi (cirosu çok yüksek olan) bizimle çalışıyorsa büyük işler başardığımızın göstergesidir. Kalite ve yapılabilirlik anlamında iyi noktalara geldiğimizi gösteriyor. Hızlı Balık yarışmasında kategorilerin ayrılması gerekiyor. En büyük eksiğimiz, insanları takdir etmiyoruz. Birbirimizi takdir etmeyi bilmeliyiz. Tabiki eleştiriler yapacağız ama bu eleştiriler yapıcı olmalıdır. Hızlı Balık yarışması olacak tabi ki ama kategorilere ayrılması gerekiyor. Sistem doğru ama uygulamada eksiklik olduğunu düşünüyorum. Bize yakın rakipler olursa, bu bizi daha çok motive edecektir. Bizim eleştirilerimiz ileride bunu daha doğru noktalara getirecektir. 1000 kişinin arasında olmak bizi mutlu ediyor ama dediğim gibi Ford la, Pegasus la aynı kategoride yarışmanın doğru olmadığını düşünüyorum.

SUBCONTURKEY: Makina sektöründe yaşadığınız sorunlar nelerdir?

Ayşan Dalkılıç: Bizim işimiz gereği uzun zaman evrelerinden geçmemizi gerektiriyor. Teklifler hazırlayıp, proje hazırlanması gibi süreçler zaman alıcıdır. Bu zaman sonunda işi başkasına kaptırmak, müşterinin işten vazgeçmesi veya hiç ilgisi olmayan birinin bu işe girmesi, bizim en büyük dezavantajlarımız oluyor. Örneğin biz bilmediğimiz bir işe girmiyoruz. Kalifiye eleman bulmakta zorlanıyoruz. Elemanların çoğu okul mezunu olduğu için bu işe girmiyor.

Fehmi Dalkılıç: Bu sıkıntıları biz de makine sektöründe yaşıyoruz. Çalışanlarımızı şirkete bağımlılığı ve kurumsallaşma çalışmaları yapıyoruz.

Kurumsallaşma çalışmalarımıza devam ediyoruz

SUBCONTURKEY: Kurumsallaşma yolunda neler yapıyorsunuz?

Fehmi Dalkılıç: Aile şirketlerinin, bizim gibi KOBİ lerin ayakta kalabilmesi için bu tarz çalışmaları yapması gerekiyor. Tam kurumsallaşma mümkün değil. Eskiden her şeye biz karışıyorduk, şimdi az karışıyoruz. Daha da az karışmamız gerekiyor. Şirket kendi kendini yönetebilmelidir. Biz sadece hata olduğunda müdahale etmeliyiz. Bizim hedeflerimizden biri bu. Kurumsal yapıya yakınlaşma yolunda çalışmalarımız bu anlamda devam ediyor.

Makina imalat sektörü Türkiye de gelişti. En büyük sorunlarımızdan biri de finans sorunudur, öz sermayemizin olmamasıdır. Finans sorunumuzu da çözecek bankalardır. Bunları çözmemiz gerekiyor. Ar-Ge ile projeler yaptığımız için devlet destekliyor, KOSGEB desteklemeye çalışıyor. Asıl önemli olan bankaların desteklemesi gerekiyor. Faizlerin düşürülmesi, kredilerin bizlere açılması ve reel sektörün ayakta tutulması gerekiyor. İnsanlarımız da nasıl iş yapabiliriz değil nasıl soyabilirizi düşündüğü için, biz de bunun acısını çekiyoruz.

Sosyal sorumluluk projelerinde yer almak bizi mutlu ediyor

SUBCONTURKEY: Sosyal sorumluluk projeleriniz hakkında bilgi verir misiniz?

Ayşan Dalkılıç: Kimsesiz çocuklara yardım ediyoruz. Ders anlatıyoruz, destek veriyoruz. TEGEV e üyeyiz. Eski Arçelikçiler Derneğine üyeyim. Çocuk okutuyoruz, insanların kan bağışında bulunmasını sağlıyoruz. Kadınların çalışması teşvik edici çalışmalarda bulunuyoruz. Türkiye nin en büyük sorunlarından birinin de bu olduğunu düşünüyoruz. Katıldığımız yerel ve bölgesel toplantılarda bu konunun önemini anlatıyoruz. Kadınların dışarıda çalışması olarak da değil, evde de yapabileceği şeylerle ailesine sağlayacağı katkıları anlatmaya çalışıyoruz.  Sadece bizim değil tüm şirketlerin bu tarz sosyal sorumluluk projelerinde yer almasını istiyoruz. Bu ülke bizim ülkemiz ve hep beraber ülkemizi kalkındırmanın yollarını bulmalıyız. Hepimizin elimizi taşın altına koymamız gerektiğini düşünüyorum.