İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları Derneği-İSKİD Yönetim Kurulu Başkanı Nedim Zalma, 2008 yılında gerçekleştirdikleri ve 2009 yılında yapacakları çalışmalar hakkında bilgiler verdi.

SUBCONTURKEY: İSKİD in kuruluşundan ve tarihçesinden bahseder misiniz?

Nedim Zalma: İSKİD yeni yönetimi 2 yıllık süre için vizyonunu  sektörümüzü, ulusal ve uluslararası pazarda daha fazla güvenilir, rekabetçi ve yenilikçi noktaya taşımak  olarak belirlemiştir. Bu vizyonumuzu gerçekleştirmek için; yönetici ve işgücü eğitim faaliyetleri, ulusal ve uluslararası medyada etkinliğin artırılması, sektörün araştırma-geliştirme alt yapısının, üniversite sanayi işbirliğinin geliştirilmesi, yenilikçi teknolojilerin takibi, enerji tasarruflu ve çevre dostu ürünler, ana başlıkları temel odak noktalarımız olacaktır. 

İSKİD, klima ve soğutma sektörünün önde gelen firmaları ve kişilerinin katkılarıyla başlatılan çalışmalar sonucunda 1993 yılında kurulmuştur. 10 yıl boyunca  Isıtma Soğutma Klima İmalatçıları Derneği-ISKİD  adıyla çalışan dernek, Ocak 2004 Genel Kurulunda adını  İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları Derneği-İSKİD  olarak değiştirmiştir.

Derneğin amacı iklimlendirme ve soğutma cihazları imalatı ve temsilciliği konusunda çalışan üyeleri arasında işbirliği, dayanışma ve bilgi alışverişini sağlamak; üyelerin mali, hukuki, idari, teknolojik, imalatla, ithalatla ve ihracatla ilgili sorunlarını çözümleyecek çalışma ve teşebbüslerde bulunmak; sektörde oluşabilecek haksız rekabet ve Türkiye ye zarar verebilecek uygulamalara karşı önlemler alınmasını sağlamak; klima tüketicilerinin ve firmalarının haklarını yurt içinde ve yurt dışında korumak; Türkiye de iklimlendirme, soğutma, klima pazarını geliştirmek; çevre korumasına da dikkat ederek en ileri seviyeye çıkartmaktır.

Türkiye de 1950 lerde hayat bulan klima ve soğutma sektörü halen hızla gelişmektedir. İSKİD, bu gelişmenin sağlıklı ve daha da hızlı olmasını sağlamak için mevcuttur. İSKİD üyesi şahıslar sektör içerisinde faaliyet gösteren firmaların temsilcileridir. Bir veya iki temsilci ile üye olmak isteyen firmalar için klima cihazları, soğutma cihazları ve bunların bazı komponentlerinin en az birini yurt içinde imal etmek veya Türkiye temsilcisi olmak esastır.

İSKİD üyelerinin temsil ettiği şirketlerin sayısı Nisan 2009 da 74 e ulaşmıştır. Bu firmalar çoğu ürün için Türkiye pazarının %80 ila 90 ını temsil etmektedir.

SUBCONTURKEY: İSKİD çatısı altında neyi amaçlıyorsunuz ?

Nedim Zalma: İSKİD in amacı, iklimlendirme, soğutma ve klima cihazları imalatçısı ve/veya ithalatçısı tüm üyeleri arasında işbirliği sağlamak, üyelerinin sorunlarını çözmek için gerekli çalışmaları yapmak, Türk klima tüketicilerinin ve firmalarının haklarını ulusal ve uluslararası düzeyde korumak ve ülkenin çeşitli ısıtma, soğutma klima ihtiyaçlarının karşılanması için çevre korumasına ve ülke ekonomisine dikkat ederek gereken çalışmaları yapmaktır.

SUBCONTURKEY: 2008 yılı içerisinde gerçekleş-tirdiğiniz faaliyetler nelerdir? 2009 yılında gerçekleştirmeyi düşündüğünüz projeler hakkında bilgi verir misiniz?

Nedim Zalma: Önceki yıllardaki Almanya ve Fransa İhracat Pazar araştırmalarına, Rusya Pazar Araştırması da tamamlanarak eklendi. Yabancı fuarlar incelenerek katılımda yarar olacaklar belirlendi. İSKİD ve üyeler Çin den İspanya ya kadar geniş bir coğrafyada fuarlara katılıyorlar, temaslar yapıyorlar, sonuç alıyorlar. 2008 yılında ise 7 ülkede sektörel dergilerde ilanlar verdik. Bunların zamanlamaları, ISK-Sodex İstanbul, Chillventa Nürnberg ve Sodex Kiev, Moskova ve Astana fuarları öncesi oldu. İlanlarla birlikte uluslararası dergilerde sektörümüzün yeteneklerini, teknik alt yapısını, Ar-Ge ve Ür-Ge faaliyetlerini uluslararası platformlarda tanıtacak yazıların yayımlanması çalışmaları yapıldı. Japon JARN dergisi ve İngiliz araştırma şirketi BSRIA ile temaslarımız ve verdiğimiz bilgiler sayesinde, JARN dergisinde hakkımızda çok güzel haberler çıkıyor. Hannover Messe Sodeks Fuarcılık işbirliği ile, üyelerimizi ve derneğimizi Almanya, İspanya, İtalya, Fransa, Rusya, Ukrayna ve Çin gibi ülkelerde temsil ettik. 2009 da bu tür temsillerimiz devam edecek. İlk defa bir ticaret heyeti gezisi düzenledik. Romanya ya yapılan bu gezide katılan üyelerimiz ilgili Romen firmaları ile yüz yüze görüştüler. 2009 yılından itibaren dış tanıtım dergimizi İngilizce ve Rusça olarak kendimiz hazırlamaya karar verdik, İSKİD olarak web sitemizin yenilenmesi ve İngilizce ve Türkçe den sonra Rusça halinin de olması için çalışmalar sürüyor. Özellikle ticari soğutma sektöründe üye sayımızı artırma çalışmalarımız devam etmelidir. İSKİD çalışmaları ile İSKİD ve sektör haberlerini duyurmak üzere, senede 3 kez yayımlanan bir e-bülten hazırlayıp dağıtmaya başladık. Kısa ve kolay okunur formatta hazırlanan e-bültenimize devam edeceğiz, çalışmayı ileriye götürmek, formatını yenilemek ve dağıtım kapsamını genişletmek hedeflendi.

İTÜ ve YTÜ Makine Fakülteleri ve Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü ile çerçeve işbirliği protokolleri imzalandı. Komisyon, dört öğrenciye, İSKİD bursu organize ediyor. Sektörü ve üye firmalarımızı Makina Mühendisliği ısı kolu öğrencilerine tanıtmak amacıyla teknik geziler de yapılmıştır. Okullara Destek Projesi çerçevesinde 12 adet okula, 6 üye firmamız tarafından eğitimde kullanılmak üzere teknik malzeme yardımı yapıldı. Bölgesel bir üretim ve teknoloji üssü olmak üzere Ar-Ge ve Ür-Ge ye verdiğimiz önem nedeniyle, Ar-Ge ve teşvikler hakkında bilgi sağlama amaçlı bir panel geniş katılım ve başarı ile düzenlendi. Son aylarda da üyelerimiz için bir  Ar-Ge Kılavuzu  hazırlamak üzere çalışma başladı. Ar-Ge ve test amaçlı laboratuar kurulumu için de incelemeler sürdürmektedir. TTMD nin düzenleyeceği CLIMA 2010 kongresinde ülkemizden hazırlanacak makalelerin artması için maddi katkımız ve proje seçimi toplantılarına katılımımız oldu.

Bağcılar Endüstri Meslek Lisesinin  Soğutma ve Klima Servis Elemanı Meslek Kursları  projesine destek verdik ve proje geçtiğimiz ay kabul oldu. Proje kapsamında yetişecek elemanların sektörümüze yararlı olacağına inanmaktayız. Bir AB veya benzeri bir projeye de dönüşebilecek bir çalışmamız oldu. Kurulan bir yayın komisyonu tarafından yazılan  Hastanelerde Hijyen ve Klima Tesisatı  adlı yeni kitabımız yayınlandı. Önümüzdeki dönemde bu kitabımızı temel alarak tıp camiasında sektörümüz ürünleri ve doğru uygulamaları hakkında bir bilgilendirme ve farkındalık çalışması yapmayı hedefliyoruz.

İSKİD bünyesinde kurduğu komisyonla haksız rekabete neden olacak uygulamaların karşısında olduğunu bütün sektöre kabul ettirdi. Gelen başvuruların incelenmesi sonucu uyarılan firmalar gerekli düzeltmeleri yaptılar, yapmadıkları zaman ilgili resmi kuruma başvurularını yaptılar. Takip ettiğimiz ve yeni yapacağımız başvurular bulunuyor. Bu çalışmalarımızın sektörümüze büyük yararı olduğuna ve olacağına inanıyoruz. Soğutma Grupları ve Soğuk Oda Soğutucuları hakkında bir teklif formatı hazırladı. Bu format ile tüketicinin doğru, eksiksiz ve aynı temele oturan bilgiyi alması hedeflendi. Gelişmemizin devam edebilmesi ve derneğimiz imkânlarının ihtiyaçlarımıza cevap verebilmesi için Yönetim Kurulumuz, bir yeni yapılanma ve kaynak sağlama çalışması yapmıştır. Belirlenen amaçlar doğrultusunda kurulan Tüzük Komisyonu da tüzüğümüzde gerekecek değişikleri hazırlamıştır.

2003 yılında kurulmuş olan komisyon, çok sayıda split klima firmasının katılımı ile toplantılar yapıyor. Bu ürünü ilgilendirecek yeni mevzuat hakkında çalışıyor, görüşleri hazırlayıp Yönetim Kurulu na sunuyor. Zararlı Maddelerin ürünlerde kullanılmaması, soğutucu akışkanlar (2009 da HCFC azaltımı başlıyor), enerji verimliliği bazı ilgili konulardır. Klimalar hakkında tanıtıcı metinler hazırlanmaktadır. Bu ürünü ilgilendirecek Atık Elektrikli ve Elektronik Cihazlar Yönetmeliği (AEEE), gaz kaçağı, Enerji Kullanan Ürünler yönetmelikleri AB den Türkiye ye uyarlanmaktadır.

1994 ten beri her yıl yaptığımız, sektörün en önemli bilgi kaynaklarından olan soğutma-klima istatistiklerimiz devam ediyor. İstatistiklerimiz, İSKİD in en önemli çalışmalarındandır. 60 firma katılımı ile tamamlanan 2006 istatistiklerimizin detaylı hali 21 Şubat 2007 de katılanlara dağıtıldı, 70 firma katılımı ile tamamlanan 2007 istatistiklerimizin detaylı hali 20 Mart 2007 de katılanlara dağıtıldı. Özet rapor ise web sitemiz ve basın aracılığı ile tanıtım çalışmalarımızda kullanıldı. Üyesi olduğumuz eski adıyla Eurovent/Cecomaf yeni adıyla Eurovent derneği ve Eurovent Sertifikasyon Şirketi ile ilişkilerimizi geliştirmek ve alacağımız faydayı azamiye çıkartmak için 2006 sonbaharında kurulmuştu. Eurovent ile ilişkilerimizi yürütmeyi de bu komisyon üstlenmiştir. Eurovent Mayıs 2008 Genel Kurul unu da İSKİD düzenledi. Eurovent Working Eurovent Review Dergisi nin geniş kapsamlı 100. Sayısında, Türkiye sektör yazısı yayımlandı.

Ayrıca İSKİD, kalkınmış ülkelerde oluşturulan üretim standartları ile uygulama ve test yöntemlerini araştırmak, bilgi ve önerilerini paylaşarak üretim alanımızda ülke, sektör ve üye firmalar açısından tatmin edici bir seviyeye gelinmesini sağlamak amacı ile çalışmaktadır. Komisyon ilk yıl sonunda ilgili standartları özetleyen bir kitapçık hazırlanmasını hedeflemektedir. Daha sonraki dönemde ise, ilgili standart ve uygulama yöntemlerinin, sektörde kabul görmesi için tanıtım ve eğitim etkinlikleri, resmi kurum ve kuruluşların bu standartları zorunlu yönetmelikler olarak kabulünü ve bu işleyişin yaygınlaşmasını sağlamak için çalışmalar yapmayı öngörmekte.

Uzun çalışmalar sonucunda dört dernek ve ISKAV tarafından desteklenen tek fuar olan ISK-SODEX Fuarı na desteğimiz sürmektedir. Yurt dışı fuarlar ve Eurovent toplantıları, yazışmalarımız, yayınlarımız, İSO ve İTO işbirliği ile yapılmakta olan tanıtım çalışmaları, yabancı basın organları ile ilişkilerimiz sayesinde fuarımızın yurtdışı tanınırlığı önemli oranda artmıştır.

Üyesi olduğumuz Eurovent Derneği ile ilişkilerimiz sürmektedir. Temsilcilerimizin katıldığı Madrid ve tabii İstanbul Genel Kurulları, İcra Kurulları, Komite ve Working Group toplantılarından ve sık sık gelen yazışmalardan edindiğimiz bilgileri üyelerimize duyurduk. 
Sanayi Bakanlığı ile muhtelif mevzuat hakkında, Bakanlığın Tüketiciyi Koruma Gn. Md. lüğü ve Reklam Kurulu ile piyasa denetimi ve gözetimi konusunda temaslarımız sürüyor.

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı nın düzenlediği 8. Ozon Semineri ne katıldık ve soğutkanlar hakkında görüşlerimizi ilettik. Yönetmelik Kasım 2008 de yayımlandı ve yürürlüğe girdi. Gaz ithalat azaltma takviminin de yılsonunda bir DTM tebliği ile belli olacağını bekliyoruz.

Klima Santrali ve Fan Coil ler için yürürlükte olan ÖTV uygulamasının bizce birden çok zararı vardır. Bu uygulamanın kaldırılması için İSO ile birlikte ilgili Bakanlıklara başvurduk.

Atık Elektrik ve Elektronik Ekipmanlar Yönetmelik taslağı hakkında Çevre ve Orman Bakanlığı nın çalışmalarına katılıyoruz.

Diğer derneklerle ilişkilerin geliştirilmesi için çalışmalar devam etti. DOSİDER, ISKAV, İSKİD, İZODER ve TTMD Başkanları arasındaki toplantılar devam etti. 

TTMD nin REHVA Clima 2010 konferansı ile Enerji Verimliliği konusundaki çalışmalarını takip ediyoruz. 2008 Eurovent, 2009 AREA Genel Kurulları ile Clima 2010 un Türkiye de olması global sektörün gözlerini Türkiye ye çeviriyor. Clima 2010 u destekleyen kuruluşuz, Eurovent desteğini de sağladık. Ülkemizden makale hazırlanması için de maddi desteğimiz var. 

Geçtiğimiz aylarda İSEDA ve ISKAV işbirliği ile başlattığımız, yürütücülüğünü İSEDA nın yaptığı bir çalışma da, Hizmet Yeterlilik Belgesine benzer, yurt içi ve yurt dışında geçerli bir personel belgelendirmesinin, sektörün kendisi tarafından verilebilmesi organizasyonudur. AB yolunda ilerleyen ülkemizin kendi kendini denetler ve eğitir duruma gelebilmesi çok önemli ve yararlı bir olgudur.

Derneğimize ulaşan muhtelif bilgileri üyelerimize duyurduk. Gerek dışarıdan gelen bilgilerin, gerek dernek bünyesinde yapılan çalışmaların ve derlenen bilgilerin duyurulması için e-posta ağırlıklı sistemimiz devam etmektedir.

İktisadi İşletmemiz, mevzuat gereği aidat gelirleri harici düzenli gelir getiren işlerimizi yürütüyor.

Muhtelif basın kuruluşlarına klimanın ne olduğu, tarihçesi, Türkiye klima-soğutma pazarının büyüklüğü ve özellikleri hakkında bilgi sağladık. Klimaların imajı hakkında çalışmalarımızın devam etmesi gerekiyor. 

Toplumumuzda sektöre olan güveni artırıcı yayınlar yapmak, İSKİD imajını yükseltmek için çalışmalarımız artacaktır.

Gelişen Derneğimiz, kurumsallaşma yolunda bir adım daha atarak, mevcut İş Etiği İlkeleri nin yanında, yeni  Toplantı Kuralları  metnini de hazırladı ve dernek toplantılarında uygulamaya başladı.

Ülkemizi ısıtma soğutma merkezi haline getirmeliyiz

SUBCONTURKEY: Sektörde yaşanan sorunlar nelerdir? Dernek olarak bu sorunlara ne gibi çözüm önerileriniz olacaktır?

Nedim Zalma: Sektörün ana sorunları arasında;

Nitelikli iş gücünü arttırmak: Mevcut işgücümüz ile aynı nitelikte ve gereken nicelikte iş gücü bulmak zorlaştı. İş hacminin büyümesi istihdam gerektiriyor, ancak nitelikli iş gücü arzı yeterince artmadı henüz. Sivil toplum örgütleri meslek içi eğitimler düzenliyor; özellikle ara kademe eleman yetiştirmek için ise devletin meslek lise ve yüksek okulları arttırması için çalışıyor, destek oluyor. 

Ölçek Ekonomisi: Küresel rekabette küçük firmalar zor durumlara düşebiliyor. Çoğu KOBİ olan firmalarımızın rekabet edebilmesi için belli bir büyüklüğe erişmeleri gerek. Bunun bir yolu, her ürünü yapmak değil, az sayıda ürün üzerinde uzmanlaşmaktır. Birleşme, küme oluşturma gibi yöntemlerin uygulandığına ise maalesef ülkemizde pek rastlanmıyor.

Sermaye: Ülke genelinde mevcut sermaye darlığı sektörümüzde de görülebiliyor.
 
Uzakdoğu rekabeti: Özellikle fiyat konusunda, özellikle Çin ile rekabet zor, ama şimdiye kadar başarılıyız. Fiyat için verimli çalışmak, ayrıca rekabeti kalite, servis, hız gibi fiyattan başka alanlara çekmek gerekli.

Yan Sanayinin Gelişimi: Yan Sanayide ihracatın oranı artmaktadır. Yan sanayinin gelişmesinin durmaması gerekir.

Piyasa Gözetimi ve Denetimi: AB mevzuatına geçmekte olan ülkemizde bazı denetim mekanizmaları kalkmıştır. AB de bu mekanizmaların yerine Piyasa Gözetimi ve Denetimi mekanizması işlemektedir. Ülkemizde öngörülen sistem de budur, ancak henüz tam anlamıyla çalışır hale gelememiştir. Bunda konunun her muhatabında, tüketicide, sanayi ve ticaret mensuplarında ve devlet kademelerinin gerekli bilgi ve tecrübe seviyesine gelememiş olmamız etkili oluyor. Başka bir neden ise gerekli teknik incelemeleri her konuda yapabilecek laboratuar altyapımızdaki eksikler. Piyasa Gözetimi ve Denetimi henüz birkaç yıllık bir konu, gelişip iyi bir yere varacağımızı umuyoruz ve bu konuda çalışıyoruz.

ÖTV: Soğutma içeren klima santrallerinde ve Fan-Coil cihazlarında halen ÖTV uygulanmaktadır. Oysa adı geçen ürünler bireysel kullanıma yönelik split klima cihazlarından farklı, endüstriyel ürünlerdir. Klima santrallerinin kullanılması günümüzün yüksek katlı, açılır penceresi olmayan binalarında, alış veriş merkezlerinde hastanelerde ve bunlara benzer toplu yaşanılan her türlü ortamda zorunluluk halini almış olup geçmiş yıllar ile karşılaştırdığımızda, klima santralinin ve Fan-Coil cihazlarının gerekliliği ve öneminin arttığı görülmektedir. ÖTV yatırımcı için ağır bir yük olmakta, söz konusu ekipmanlardan kısıntıya gitmektedir.

Özel Tüketim Vergileri genel gerekçesinde  tüketicilerin harcama kalıplarını etkilediği gibi, fiskal amaçların sağlanması yanı sıra enerji tasarrufundan taşımacılığa ve çevreye kadar çok geniş bir alanda tüketici tercihlerinin etkilenmesi  gibi amaçlar sıralanmaktadır. İklimlendirme sektöründe doğrudan son tüketiciye hitap eden klimalar üretildiği gibi ticari ve sanayi tipi sistemler de üretilmekte, sanayi üretiminde veya bina iklimini değiştirmeye yönelik olarak kullanılmaktadır. ÖTV de amaç tüketici eğilimini değiştirmeye yönelik olduğuna göre çevre görünümü, çevresel etki ve enerji tasarrufu gibi etkenler gözönünde bulundurulduğunda doğrudan tüketiciye hitap eden klimalar ile sanayi klimaları Gümrük Tarife Pozisyonları ayrılarak Sanayi Tipi klima santralleri ÖTV listesinden çıkartılması gerekmektedir. Eğer bu mümkün olmazsa Gümrük Tarife Pozisyonu tanımı daha açık bir tanım yapılarak sektörde yorum farkları nedeni ile haksız rekabetin önüne geçilmesi gerekir. Lüks malzeme niteliğinde olmayan Klima santralı ve Fan-Coil cihazlarından ÖTV nin gerekirse Gümrük tarife pozisyonu değiştirilerek kaldırılması yoluyla, sektörümüzün iş hacminin artması çözümüne gidilmelidir.

Ar-Ge: Küreselleşmenin getirdiği pazar ve rekabet şartlarında özellikle yurt dışı rakiplerle rekabet edebilmek ve ihracat yapabilmek için Ar-Ge ve Ür-Ge mutlak şarttır. Sektörümüz az sayıda istisna ile KOBİ lerden oluşmaktadır. Sektör için eğitim seviyesi yüksek de olsa Ar-Ge ve Ür-Ge çalışmalarına kaynak ve personel ayırmak kolay değildir. Yeni Ar-Ge kanunu maalesef KOBİ niteliğindeki firmalarımıza yarar sağlamamaktadır. Bu durum önümüzdeki yıllarda uluslar arası rekabette sektörümüzü zora sokabilir. 
 
SUBCONTURKEY: Dernek üyelerine ve sektöre vermek istediğiniz mesajlar nelerdir?

Nedim Zalma: Sektörün geleceği için sadece sektörün dinamiklerini değil, sektörü etkileyen mimar, müteahhit, projeciler gibi inşaat sektörünün diğer temel dinamiklerini de harekete geçirmemiz gerekmektedir.  Bu oluşum için de öncelik, sektörde eğitimli iş gücünün oluşturulmasıdır.

Makine sektörü içinde bizim sektörümüz inşaat makineleri sanayinden sonra en büyük ihracatı yapmıştır. OAİB verilerine göre ülke olarak klimalar ve soğutma makineleri ihracatımız; 1.8 milyar dolar, ithalatımız 900 milyon dolar civarındadır. İhracatımızın büyüklüğü yanında, ihracatın ithalatı karşılama oranında çok iyi bir yerdeyiz. Diğer yandan maalesef Ar-Ge ve Ür-Ge Türkiye de yeni başlamış bir konumdadır. O yüzden ülkemizde Ar-Ge ve Ür-Ge gelişene kadar büyük yabancı firmalarla müşterek platformlar oluşturup, onların teknolojilerini ülkemize sağlamamız da gerekir. Biz bu konuda taşıyıcı görevi görebiliriz yeter ki, eğitimli iş gücünü sağlayalım. Ülkemizi ısıtma-soğutma sektörünün merkezi haline getirelim. Bunun içinde yerli üreticilerimizle, temsilci firmalarımızla hep birlikte güzel bir çalışma ortaya koyalım. Projeci ve taahhütçülerimizle sıkı irtibatlar kuralım ve Türkiye yi bir bütün olarak tanıtalım.