Geçen sayıdaki kaldığımız yerden devam edecek olursak, inovasyon faaliyetleri için olmazsa olmaz koşullardan ilki mega trendleri takip etmek ve bunun gereğini yan sanayi firması olarak yerine getirmek idi. Bu konuya geçen sayıda örneklerle de yer vermiştik. Bu yazıda da inovasyon faaliyetleri için önemli olan diğer iki faktöre değineceğim; Yasal Mevzuat ve Müşteri İstemleri.
Yasal Mevzuat ve Zorunlu İnovasyon
Avrupa Birliği Komisyonu CO2 emisyonunun azaltılması için otomotiv endüstrisine bir hedef ve de bu hedefin tutturulması için bir süre tanımıştır. CO2 emisyon hedefi 120g/km dir. Bu hedefin tutturulması için sektörde motor ve tahrik mekanizması üzerinde iyileştirmeler gündeme gelmiştir. Örneğin, benzinli motor ile çalışan otomobil sayısı 2015 yılına kadar yıllık %3 azalma ile 2015 yılında 46 milyon adete ineceği, aynı zaman diliminde dizel motorların yıllık %2,5 artarak 16 milyon adete ulaşacağı tahmin edilmektedir. Hibrid ile çalışan otomobil sayısındaki artış ise yıllık %21,5 lik bir büyüme ile önemli olacağını ise bilinmektedir.
Otomotivde yakıt tüketiminin azaltılması konusu uzun süredir gündemde olan bir konudur. Akaryakıttaki son dönem fiyat artışları tüketicileri ve dolayısı ile üreticileri daha ekonomik araçlara yöneltmiştir. Yakıt tüketimi, otomobilin motor gücü ve ağırlığı ile direkt orantılıdır. Almanya da hali hazırda üretilen 60 araç 100 km de 5 litreden daha az yakıt tüketmektedir. Bu ekonomiklikte sayısının önümüzdeki yıllarda daha da artacağı da tahmin edilmektedir.
Yasal olarak belirlenen normlara göre otomobil, az gürültü çıkartan, kaza testlerinde dayanıklı olmaları gereken ve havayı daha az kirleten bir yapıya (Euro3, 4) sahip olmak zorundadır. Bu da otomobili doğal olarak ağırlaştırmaktadır . Normal bir aracın ağırlığının %40 ı karoseri, %25 i de yürüyen aksamlardan meydana gelmektedir (iç donanım ve elektrik %20, tahrik mekanizması da %15 ağırlığı oluşturmaktadır).
Karoseride ve bazı aksamlarda alüminyum ve magnezyum kullanılarak ağırlık bir oranda yarıyarıya azaltılmaktadır. Plastik sanayide gerçekleşen yeniliklerle de bu malzeme daha fazla kullanılır olmaktadır. Ayrıca, çelik malzemesinde geliştirilen yeni form teknikleri ile de daha az çelik ile daha dayanıklı konsrüksiyonlar (çelik köpükler) yapılmaktadır. Özetle, materyal alanındaki yeni inovasyonlarla yasal alanında mecburi kılınan yaptırımlara yanıt aranmaktadır ve bu işte oldukça başarılı yöntemlerin geliştirildiği de gözlenmektedir.
(Soru:1-Otomotiv Endüstrisi Tanıtım Komitesi (OETK) tarafından verilen İhracat Başarı Ödülleri sahiplerini buldu.Yan sanayi dalında birincilik ödülünü alan firma kimdir.)
Yasal mevzuatlar bir nevi otomotivde neyin olmaması gerektiği düşüncesi ile sınırlıdır. Bu konudaki yaptırımlara bazen daha geniş ve başka bir perspektiften bakıldığında ana ve yan sanayi firmaları için daha verimli inovasyon alanları tespit etmek hiçte içten değil. Yeter ki, yasal mevzuat sadece norm belirleyici değil aynı zamanda inovasyonu teşvik edici bir yönde olsun veya öyle algılansın. Otomobilde emisyonun azaltılması, enerjinin daha verimli kullanılmasında başlangıçta küçük görünse de önemli potansiyeller içeren alanlar vardır. Alman Otomotiv Sanayi Birliği (VDA) bu konuda birçok örnek vermektedir. Örneğin, otomobillerde cam oranının eskisine göre daha arttığını biliyoruz. Modern, ince yapılı solar hücreleri vasıtasıyla otomobil kullanılmadığı anda bile toplanacak enerji ile yeni enerji yönetimi/sistemi oluşturulabilir.
Bir başka örnek, ısınan motor enerjisinin (termik ısı) elektrik enerjisine çevirecek sistemlerin oluşturulması ve dolayısı ile de bu enerjinin otomobilde tekrar kullanılması gibi.
Bu örnekleri çoğaltmak elbette mümkün. Yasal mevzuat veya zorunluluk birçok hallerde yeni inovasyonun tetikleyicisi durumundadır. Bu alanlarda üniversitelerimiz, araştırma kurumlarımız daha fazla emek harcamak, denemek ve icatlar bulmak zorundadırlar.
Müşteri İstemleri
İnovasyon konusunu frenleyen veya daha gerçekçi, reel, uygulanabilir olmasını sağlayan en önemli faktör müşteri istemleridir. Bir otomobil müşterisinin kullanamayacağı veya ücretini ödeyemeyeceği inovasyon çalışmaları, sonuçları araştırma laboratuarlarının arşivlerinde kalmaya mahkumdur.
Son söyleyeceğimizi baştan söylemek gerekirse, otomobil müşterisi güvenebileceği ve fiyatını ödeyebileceği araç istemektedir. Müşteri için önemli olan otomobildeki inovasyonlardan çok mobil olma durumudur. Bu gerçek tüm inovasyon çalışmalarında göz ardı edilmemelidir.
Tabi ki, inovasyon, otomobil üreticileri arası rekabette önemli bir unsurdur. Araştırmalar göstermektedir ki, yeni inovasyonların sadece %17 si alıcı tarafından ilginç bulunmaktadır ve hangi aracı, i alacağını belirlemektedir.
Ama müşteriler çoğu zaman yeni inovasyonlara verilen adları ve bunların kısaltmalarını anlayamamaktadır. Zaten birçok otomobil satıcısı da bu kısaltmaların arkasındaki fonksiyonları izah etmekten uzaklar. HCCI, JDLS gibi inovasyon sonuçlarının kısaltmalarının ne içerdiğini bilen kaç kişi vardır? Bir başka örnek- birkaç ay önce kendim yaşadım-Audi deki Adaptive Air Suspension nun BMW deki Dynamics Drive ya da Mercedes in Active Body Control dan farkını (tabi fark varsa) anlatacak satıcı bulmak zor. Toyota nın lüks otomobili Lexus ta %35 kısaltmalar belli fonksiyonları anlatmak için kullanılmış. Anlayana aşk olsun!
İnovasyon faaliyetine girişilirken bunun müşteriye fiyat olarak yansıması, hedefteki müşterinin demografik konumu ve hangi coğrafyada yaşadığı göz önünde bulundurulmak zorundadır. Bu zorunluluk sadece otomobilin sunucusu durumundaki üreticiyi değil aynı zamanda onun yan sanayisini bağlamaktadır. Avrupa coğrafyasındaki üreticileri hedef alan bir yan sanayi firmasının inovasyon haritası da buna göre olacaktır.
Özetle, 2015 yılında Avrupa da dünyada önemli konuma gelmek isteyen Türkiye de yerleşik ana ve yan sanayi kendi inovasyon alanlarını yukarıda belirttiğimiz çerçevede tekrar düşünmek ve kendi yol haritasını oluşturmak zorundadır. Özellikle ana ve yan sanayide ulaşılan ölçekler göz önünde tutulduğunda artık proaktif planlar üzerinde çalışılmalıdır. Pazarın şekillendirdiği bir yapıdan gelecekte oluşacak Pazara yönelik planlı bir yapılanma sektörden beklenmektedir. Küçük segmentte ucuz otomobilin nasıl üretilebileceğini tüm dünyaya gösteren Tatas Nano yu oluşturan yaklaşım, zihniyet iyi araştırılırsa ne demek istediğim daha iyi anlaşılacaktır.