Plastik ambalaj sektöründe 1.152 firma mevcut olup, firmaların % 86sı 10 şehirde faaliyet göstermektedir.

Gıda Ambalaj Mamulleri Üreten Firmaların İllere Dağılımı

Sektörde plastik gıda ambalajı mamulleri üreten 201 firma mevcut olup bu firmalar 20 ile dağılmıştır. Firmaların % 86sı 5 ilde faaliyet göstermektedir.

Plastik Ambalaj Üreticilerinin Çalışan Sayısına Göre Dağılımı

Plastik ambalaj sektöründe faaliyet gösteren firmaların % 41;3 ü 10 kişinin altında çalışanı olan küçük firmalardan oluşmaktadır. Firmaların % 95,5 i 200 kişinin altında çalışanı olan küçük ve orta ölçekli tesislerdir.

Üretim Kapasitesi:
Plastik ambalaj sektöründe çok sayıda firma çok değişik mamuller üretmekte ve firmaların mamuller bazına üretim kapasiteleri belirli bir birim üzerinden tarif edilememektedir. TOBB veri tabanına göre kayıtlı 1.854 firmanın toplam üretim kapasitesi : (1.188.2008 ton + 2.626.400.207 m2 + 4421.630.400 metre + 4.497.991 adet) olarak tarif edilmektedir.

Üretim:
Plastik ambalaj sektörünün 2009 yılına kadar toplam plastik tüketimi içindeki payı % 40 civarında gerçekleşmiştir. 2008 yılının ikinci yarısından sonra ortaya çıkan global krizin olumsuz etkisi ile 2009 yılında otomotiv sektöründe % 25, inşaat sektöründe % 10 daralma yaşanmış ve dolayısı ile bu sektörlerin plastik tüketimi aynı ölçüde azalmıştır. 2009 yılında, ambalaj sektörünün toplam plastik tüketimi içindeki payının % 43e çıkarak plastik ambalaj mamulleri üretiminin 2.200 ton civarında gerçekletiği ve üretimin 2008 yılına kıyasla % 8 artış gösterdiği tahmin edilmektedir.

Plastik ambalaj mamulleri üretiminde 2008 yılında ortalama 78,4 % olan kapasite kullanımı, 2009 yılında ortalama 72,7 % olarak gerçekleşmiştir.

Dış Ticaret :
Plastik ambalaj mamul dış ticareti, 39.19, 39,20, 39.21 ve 39.23 GİTİP nolarında belirtilen aşağıdaki 5 mamul grubu bazında incelenebilmektedir.

İthalat:
Plastik ambalaj mamulleri ithalatının miktar bazında 2007 yılından itibaren azalma eğiliminde olduğu görülmektedir. Nitekim, 2006 yılında 449 bin ton olan plastik ambalaj mamul ithalatı 2007 yılından itibaren gerileyerek 2009 yılında 212.000 tona düşmüştür. 2009 yılında ise 2008 yılına oranla % 15,4 gerilemiştir.

Plastik ambalaj mamulleri ithalatının değer bazında 2008 yılına kadar sürekli arttığı ancak 2009 yılında % 22,7 gerilediği görülmektedir. İthalatın, miktar bazında azalırken, değer bazında artması, ithal edilen plastik ambalaj mamulleri ortalama birim ithal fiyatlarının sürekli artığını göstermektedir.

Plastik ambalaj mamulleri 80in üzerinde ülkeden ithal edilmektedir. En çok ithalat yapılan ilk 20 ülkenin toplam ithalatdan aldığı pay 2009 yılı öncesi % 95in üzerinde iken, 2009 yılında % 80e gerilemiştir. 2006 – 2008 yıllarında Çinden yapılan ithalat 3.ncü sırayı alırken, 2009 yılında Çinin toplam ithalatdan aldığı pay artmış ve Çin ikinci duruma yükselmiştir. 2009 yılında Almanya, Çin, İtalya, Güney Kore ve Fransa ithalatımızda ilk 5 sırayı alan ülkeleri oluşturmuştur.

İhracat:
Plastik ambalaj mamulleri ihracatı miktar bazında 2006 yılından sonra gerilemiştir. 2009 yılında 372,7 bin ton plastik ambalaj mamulü ihraç edilmiş ve ihracat 2008 yılına kıyasla % 3,1 gerilemiştir. 2009 yılında 2008 yılına kıyasla, 39.19 ve 39.21 GTİP nolu ambalaj mamullerinde ihracat miktar bazında % 30,1 ve 9,6 artmasına rağmen, toplamda ihracatın miktar bazında 3,1 gerilediği görülmektedir.

Plastik ambalaj mamulleri ihracatı değer bazında 2008 yılına kadar artmış ancak 2009 yılında toplam olarak % 12,1 gerilemiştir. İhracatı değer bazında artan tek mamul grubu 39.19 GTİP noda yer alan mamuller olmuştur. Plastik ambalaj mamulleri ihracatının 2006 yılında sonra miktar bazında gerilerken değer bazında artması, ortalama birim ihracat fiyatlarının da artmasından kaynaklanmıştır.

Türkiye 150nin üzerinde ülkeye plastik mamul ihraç etmekte olup, ihracatda en büyük 10 pazar, toplam ihracatımızdan 2006 yılında % 70, 2009 yılında da % 49 pay almıştır. İngiltere ve Almanya en çok ihracat yapılan pazarları oluşturmaktadır. 2009 yılında, daha önceki yıllarda ilk 10 ülke içinde yer almayan Irak ve İranın en çok ihracat yaptığımız ülkeler arasına girdiği görülmektedir.

Plastik Mamullerde Dış Ticaret Dengesi:
Türkiye, plastik ambalaj dış ticaretinde miktar ve değer bazında fazlalık vermektedir. Nitekim, 2009 yılında Türkiye plastik ambalaj dış ticaretinde 160.3 bin ton ve 230, 2 milyon ABD doları fazla vermiş ve dış ticaret fazlası, miktar bazında % 20,1, değer bazında da % 81,8 artış göstermiştir.

Plastik Mamullerde Dış Ticaret Fiyatları:
2009 yılında plastik ambalaj mamullerinde ortalama ithal fiyatları 4,1 $ / KG, ortalama ihraç birim fiyatları ise 3,0 $ / KG olarak gerçekleşmiş olup, 2008 yılına kıyasla, ortalama ithal fiyatları % 8,6, ortalama birim ihracat fiyatları da % 9,4 gerilemiştir.

Türkiyenin plastik ambalaj ithalat fiyatları ortalama olarak ithalat fiyatlarının % 37 üzerindedir. Başka bir değişle Türkiye, yüksek fiyatlı plastik ambalaj mamulleri ithal ederken, daha düşük fiyatlı plastik ambalaj mamullerini ihraç etmektedir.

Plastik Mamul Dış Ticaretinde Ortalama Birim Fiyatlar ($ / Ton)

İhracat Katma Değeri:
2009 yılında ihraç edilen plastik ambalaj mamullerinde KG başına ortalama 1,1 ABD $ katma değer sağlanmıştır. Kg başına sağlanan katma değer 2008 yılına kıyasla % 22,4 gerilemiştir. Bu durum, birim ihraç fiyatlarındaki gerilemenin dışında, Türkiyenin henüz katma değeri yüksek plastik ambalaj mamul üretimine yeterince ağırlık vermemesinden kaynaklanmaktadır.

Arz ve Talep Dengesi:
Plastik ambalaj mamullerinde 2009 yılında 2008 yılına kıyasla;

• Üretim miktar bazında % 8 artmış,değer bazında % 2 azalmış,
• İthalat miktar bazında % 15,4, değer bazında % 22,7 azalmış,
• İhracat miktar bazında % 3,1, değer bazında % 12,1 gerilemiş,
• Yurtiçi tüketim miktar bazında % 7 artmış, değer bazında % 12,1 düşmüş,
• Dış ticaret fazlası miktar bazında % 20,1, değer bazında da % 81,8 artmıştır.

2009 yılında;
• Üretimin miktar ve değer bazında % 17si ihraç edilmiş,
• Yurtiçi tüketimin miktar bazında % 10u, değer bazında ise % 14ü ithalatla karşılanmış,
• İhracatın ithalatı karşılama oranı miktar bazında % 176, değer bazında % 126 olarak gerçekleşmiştir.
 

Plastik Ambalaj Sektörünün, Toplam Plastik Sektörü İçindeki Payı:
Plastik ambalaj sektörünün, toplam plastik sektörü içindeki payı, 2009 yılında, otomotiv ve inşaat sektörlerindeki gerileme nedeniyle ton bazında % 40dan % 43e çıkmıştır. 2009 yılında, plastik ambalaj mamulleri ithalatının toplam plastik mamul ithalatı içindeki payı ton bazıda % 67, ABD $ bazında % 55 düzeyindedir. Plastik ambalaj mamulleri ihracatı, toplam plastik mamul ihracatından ton bazında % 40, ABD $ bazında % 42 pay almaktadır. Toplam plastik mamul iç pazar tüketiminin ton bazında % 45ini, ABD $ bazında % 44ünü plastik ambalaj mamulleri oluşturmaktadır.


Plastik ambalaj sektöründe kullanılan başlıca hammaddeler şunlardır;

PE : Ambalaj filmlerinde, varil, bidon ve şişe üretiminde,
PP : Çuval, oryente edilmiş film üretiminde,
PVC : Ambalaj filmlerinde,
PS : Ambalaj kaplarında kullanılmakta ve
PET : Ambalaj malzemesi olarak kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır.

Plastik ambalaj mamullerinin üretiminde kullanılan plastik hammaddelerde dışa bağımlılık önemini korumaktadır. Nitekim, bu hammaddelerin 2009 yılında % 19,8i yerli olarak imal edilirken, % 8,2si ithalatla karşılanmıştır. Yerli üretimin payı PEde % 33,1, PVCde % 20,1, PPde % 9,9 olup, PC ve PET ihtiyacını tamamı ithalatla karşılanmıştır.

2010 Yılı Beklentileri:
2010 yılında Türkiye ekonomisindeki iyileşmelerin büyük ölçüde küresel ekonomilerde sağlanacak pozitif gelişmelere bağlı olacağı bilinmektedir. Son açıklanan veriler, dünya ekonomisinde nispi bir toparlanmanın başladığını, mali piyasalardaki istikrarsızlığın azaldığını, üretici ve tüketici güveninde göreli bir iyileşme kaydedildiğini ortaya koymaktadır. Ancak, yaşanmakta olan küresel krizin derinliği ve yaygınlığı dikkate alındığında özellikle işgücü piyasasının toparlanma hızına ilişkin bazı belirsizlikler halen sürmektedir. Küresel görünüme ilişkin güçlü bir olumlu beklentinin oluşmasını engelleyen bir diğer faktör, büyümedeki toparlanmanın tüm bölgelerde aynı hız ve yaygınlıkta olmamasıdır.

Uluslararası kuruluşların son tahminlerinde dünya genelinde 2009 yılının son çeyreğinden itibaren toparlanmanın başlayacağı ve 2010 yılında düşük seviyede de olsa pozitif bir büyüme gerçekleşeceği ve zayıf talep ve istihdam koşullarına bağlı olarak küresel enflasyonun 2010 yılında da düşük düzeyde seyretmeye devam edeceği öngörülmektedir.

2010 - 2012 Dönemi İçin Orta Vadeli Makroekonomik Politika ve Hedefler:
Açıklanan orta vadeli programın temel makroekonomik öncelikleri;

• Ekonominin yeniden sürdürülebilir bir büyüme dönemine geçişini sağlamak,
• İstihdamı artırmak,
• Enflasyondaki düşüş eğilimini devam ettirmek
• Küresel krizin etkisiyle bozulan kamu dengelerini düzeltmektir.

Program, bu amaçlara ulaşmak için gerekli kısa vadeli tedbirlerle orta vadeli yapısal reformları kapsamaktadır. Maliye ve para politikaları uyumlu bir şekilde uygulanarak program hedeflerine ulaşılması sağlanacaktır.

Program Döneminde Makro Ekonomide ve Plastik Ambalaj Sektöründe Beklentiler;
I- Ekonomik büyümede tedrici bir iyileşme hedeflenmiştir. 2010 yılında ekonomik büyümenin % 3,5 civarında gerçekleşmesi ve kademeli bir şekilde yükselerek 2012 yılında % 5 düzeyine ulaşması hedeflenmektedir.

II- 2012 yılında, ihracatın yıllık ortalama yüzde 9,7 oranında artarak 130 milyar dolara, ithalatın ise yıllık ortalama yüzde 11,7 oranında artarak 187 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir.

III- Dünya enerji ve emtia fiyatlarındaki gerileme ile talepteki durgunluk göz önünde bulundurulduğunda 2009 yılının ilk yarısında enflasyonda kaydedilen gerilemenin önümüzdeki dönemde de devam edeceği beklenmektedir. Bu çerçevede TÜFE yıllık artış hızı tahminleri, 2009 yılı için % 5,9, 2010, 2011 ve 2012 yılları için ise sırasıyla % 5,3, % 4,9 ve % 4,8 olarak alınmıştır.

Plastik ambalaj sektörünün istikrarlı bir şekilde büyümesi, ihracatının sürdürülebilirliği ve sektöre doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının çekilmesi için öncelikle makro ekonomimizde hızlı ve istikrarlı bir büyümenin, düşük ve öngörülebilir enflasyon ve reel faiz oranlarının, ihracatı teşvik eden, ithalatı özendirmeyen ılımlı döviz kuru dalgalanmalarının, iç pazarı canlandıracak ve yatırımları arttıracak tedbir ve teşviklerin sağlanması gerekmektedir.

Orta vadeli makro ekonomik hedeflerin tutturulabilmesi halinde, 2009 yılında 8 % artan plastik ambalaj mamul üretiminin, 2010 yılında % 7, 2011 yılında % 8 ve 2012 yılında da % 10 büyüyeceği tahmin edilmektedir. Yurtiçi tüketimin % 15inin ithalatla karşılanacağı ve üretimin % 20sinin ihraç edileceği varsayımı ile 2010 – 2012 yllarında sektörde arz ve talep dengesinin aşağıdaki tabloda görüldüğü biçimde gelişeceği öngörülmektedir.

Bu tahminlere göre, plastik ambalaj sektörü Orta Vadeli Plan dönemi sonu olan 2012 yılında 2,8 milyon ton üretim yapan, 8,3 milyar dolarlık üretimle ekonomiye 3,3 milyar dolarlık katma değer ve 1,5 milyar dolarlık direk mamul ihracat dövizi kazandıran bir sektör konumunda olacaktır.