Ülkemizde makina sanayiinin eriştiği düzey kamuoyunda çok iyi bilinmediğinden zaman zaman gerçekçi olmayan yorumlar yapılmaktadır. Avrupa Birliği Komisyonu adına 2004 yılında hazırlanan rapora göre Türkiye Avrupanın 6. büyük makina imalatçısı konumundadır (1). 2008 yılındaki 20,3 milyar dolarlık imalat ile bu konumunu devam ettirdiği görülmektedir. 2007 ve 2008 yıllarında ülkemizin ihracatında 4. sektör durumundadır. Makina sektörümüzde ciddi yatırımların 1960lı yıllarda başladığı dikkate alındığında, asırlık firmaların yer aldığı Avrupa ülkeleri arasında eriştiği nokta gerçek bir başarıya işaret etmektedir.
Makina sanayi; tekstil, mobilya, otomotiv, gemi inşa, tarım, inşaat, kimya, elektronik, uzay-havacılık, savunma, gıda sanayi gibi bütün önemli sektörlerin imalatı için gerekli olan imalat araçlarını sağlamakta, aynı zamanda uyguladığı teknolojiler ile bu sektörlerin prodüktivitesini de etkilemektedir. Herhangi bir imalat konusunda yaşanabilecek durgunluk, bu sektör için makina imal eden firmaların imalatlarında azalmalara neden olmaktadır. Dünyanın çok sayıda ülkesini etkileyen küresel krizler, sadece bir veya birkaç sektörü etkilememekte, hemen tüm sektörlerde bir duraklamaya neden olmaktadır. Bu tür krizin yaşanması değil, kriz beklentisinin oluşması bile sanayinin genelinde yatırımların ertelenmesine yol açmakta, krizin aşılması durumunda dahi, yatırımcının, ortamın güvenli hale geldiğinden emin olmasına kadar acil olmayan makina alımları bekletilmektedir.
1) Almanya, İtalya, Fransa, İngiltere, İspanya ve Türkiye
TÜİK verilerine göre, 2007 yılı Temmuz ayından itibaren makina imalatındaki artışlarda bir yavaşlama yaşanmış, Aralık 2007 ayında ise imalat bir önceki yılın aynı ayına göre % 16 azalmıştır. 2008 yılı Ocak ayından Eylül ayı sonuna kadar her ay % 2 - % 5 arasında imalat azalması olduğu saptanmaktadır. Son aylarda krizin artan etkisi ile imalatın azalması hız kazanmış Ekim ve Kasım aylarında da % 11 ve Aralık ayında da 14,9 gibi önemli düşüş göstermiştir. 2009 yılı Ocak ayında imalat azalması % 5,3 olarak devam etmiştir. Kapasite kullanım oranı Kasım ayında, bir önceki yılın aynı ayındaki % 75,1 değerinden % 69,1e Aralık ayında % 65,9a ve Ocak 2009 da da % 62,1e gerilemiştir. Ocak 2008de kapasite kullanım oranı % 73,2 idi.
Makina ihracatı, Kasım ayında % 11,7 ve Aralık ayında % 17,8 2009 Ocak ayında ise% 20,8 azalmıştır. İthalat ise Ekim ayında % 16,3 Kasım ayında % 38,6 ve Aralıkta da % 39,8 azalmıştı. Ocak 2009da ise bu azalma % 43,3 ile daha da artmıştır. Makina ithalatında azalma 2001 yılı dışında yaşanmamıştı. Bu veriler, son aylarda yurt içindeki yatırımlarda önemli bir gerileme olduğunu açık olarak göstermektedir.
Son aylarda bazı firmalar imalatlarını durdururken, bazıları da işçi çıkararak imalat temposunu düşürmektedirler.
Krizler, mevcut sistemin, mevcut yöntemlerle ve mevcut uygulamalarla sürdürülemeyeceğinin bir işaretidir. Bu nedenle yeni ve farklı önlemlerin alınması gerekmektedir.
MISIR-TÜRKİYE SERBEST TİCARET ANLAŞMASI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Yürürlüğe giren Serbest Ticaret Anlaşması ile Mısıra ihraç edilecek bir çok makina türünde gümrük ve eş etkili vergiler sıfıra indirilmiştir.
Mısır, AB-Mısır Ortaklık Anlaşmasına paralel olarak ülkemiz menşeli sanayi mallarının Mısıra ithalatında uygulanan gümrük ve eş etkili vergileri farklı indirim takvimine sahip 4 liste çerçevesinde aşamalı olarak sıfırlayacaktır. Bu kapsamda, makinaların büyük çoğunluğunun yer aldığı Liste 1 kapsamındaki sanayi malları için, anlaşmanın yürürlüğe girdiği 1 Ocak 2008 tarihinden itibaren gümrük ve eş etkili vergiler sıfırlanmış bulunmaktadır.
Daha az sayıda makina türünün yer aldığı Liste 2deki mallar için 01 Ocak 2009da bu vergiler % 75 oranında indirilmiştir. 2010 yılı başında % 60, 2011 yılında % 45, 2012 yılında % 30, 2013 yılında % 15 olarak uygulanacak vergiler, 2014 yılı başında tümü ile kaldırılacaktır.
Anlaşma ve bu anlaşmaya bağlı olarak hazırlanan protokol ve ek 4 Liste, kapsadığı GTİP numaraları ile birlikte MİB üyelerine e-mail olarak gönderilmiştir.
TÃœRK EXÄ°MBANKIN YURT DIÅžI FUARLARA KATILAN FÄ°RMALARA SAÄžLADIÄžI KREDÄ°
Türk Eximbank, 11 Şubat 2009 tarihinde aldığı karar ile yurt dışında düzenlenen fuarlara katılan firmalara kredi vermeye başlamıştır. Konu ile ilgili olarak yapılan açıklamaya göre söz konusu kredi:
Türkiyede yerleşik kurum ve kuruluşlar ile bilanço esasına göre defter tutan gerçek kişi ve ticaret şirketleri şeklinde faaliyet gösteren, yurt dışında Türk İhraç Ürünleri Fuarı, Sektörel Türk İhraç Ürünleri Fuarı ve Milli Katılım organizasyonu gerçekleştiren organizatörlere, söz konusu fuar organizasyonuna katılan firmalara ve Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından belirlenerek ilan edilen sektörel nitelikli uluslararası fuarlara bireysel olarak katılan firmalara:
• 180 günlük dönemler sonunda anapara ve tahakkuk eden faizi ile birlikte ödenmek üzere 360 gün vadeli,
• TL para cinsinden, % 13 faiz oranı ile
• Anapara, faiz ve taahhüt riskleri toplamının % 100ü oranında asli teminat alınarak
Kullandırılacaktır. Kredi başvurularının Türk Eximbank Genel Müdürlüğüne yapılması gerekmektedir.
05-10 Ekim 2009 tarihlerinde İtalyanın Milano kentinde düzenlenecek EMO Fuarına katılacak firmalar da bu krediden yararlanabileceklerdir.
Ä°lgili
Haberler
.gif)
