Vida üretimi konusunda Türkiyenin lider firması olduklarını belirten Ejot Tezmak Ticari Genel Müdürü Alper Yıldız ve Pazarlama Müdürü Fatih Delenden şirketlerinin faaliyetleriyle ilgili bilgiler alırken bir taraftan da bağlantı elemanları sektörünün sorunları ve 2009 yılı içerisinde sektörü nelerin beklediği hakkındaki görüşlerini öğrenme imkânı bulduk.

SUBCONTURKEY: Alper Yıldız kimdir? Sizi tanıyabilir miyiz?

Alper Yıldız: ODTÜ mezunu makine yüksek mühendisiyim. Öğrenimimi bitirdikten sonra burslu öğrencisi olduğum Karayolları Genel Müdürlüğünde planlama, Adapazarı Toyotada satınalma bölümlerinde çalıştım. Ingersoll-Randın Düzcedeki fabrikasında 7 yıl operasyon müdürü olarak görev aldım. Daha sonra Braiform şirketinde tedarik zinciri müdürlüğü yaparken Boğaziçi Üniversitesinin yöneticiler için işletme yüksek lisans programını tamamladım. Mart 2008den bu yana EJOT Tezmakta Ticari Genel Müdür olarak görev yapmaktayım.

SUBCONTURKEY: Ejot Tezmak hakkında bilgi verir misiniz?

Alper Yıldız: EJOT TEZMAK 2000 yılında Alman EJOT Holding ile Tezman Holdingin ortak yatırımı olarak bağlantı elemanları konusunda hizmet vermek üzere kurulmuştur. EJOT grubu içerisinde birkaç bölüm yer almaktadır. Birinci bölüm endüstriyel bağlantı elemanları üzerine çalışıyor; otomotiv, beyaz eşya, elektronik vb. sektörlerine hizmet veriyor. İkinci bölüm inşaat bağlantı elemanları üzerine çalışıyor; giydirme cepheler, çatı sistemleri, izolasyona yönelik mantolama sistemlerine hizmet veriyor. Üçüncü bölüm ise otomotiv ağırlıklı olmak üzere mühendislik plastik parçaları üretimini gerçekleştiriyor. EJOT Tezmak olarak Türkiyede ağırlığımız beyaz eşyaya yönelik endüstriyel bağlantı elemanlarıdır. Ayrıca bir miktarda inşaata yönelik bağlantı elemanları konusunda faaliyet gösteriyoruz. Yakın dönemde amacımız hem inşaata hem de otomotiv sektörüne hizmet eden kısımlarımızı daha da geliştirebilmek. Bunun için 2008 yılındaki en önemli hedeflerimizden bir tanesi de TS–16949 kalite sisteminin şirketimizde uygulanmasıydı. Sertifikasyona yönelik ön denetimlerden başarı ile geçtik. 2009 Ocak ayının 3. haftası nihai denetime gireceğiz. Bütün hazırlıklarımızı tamamladık. Son denetimden geçtikten sonra Ocak ayı içerisinde belgemizi almış olacağız.

Bizi farklı kılan, kadromuzdaki çalışanların tamamının profesyonel olmasıdır

SUBCONTURKEY: Ejot Tezmak sektörde kendini nerede görüyor?

Alper Yıldız: Vida ve cıvata üreticileri olarak sektörü kabaca ikiye ayırmak gerekirse, EJOT Tezmakı vida üreticileri arasında lider olarak konumlandırabiliriz. Çap 10 ölçüsünün altındaki ürünleri üretiyoruz. Bizim boyutumuzda iş yapan başka bir üretici kuruluş olduğunu sanmıyoruz. Sektörde yer alan firmaların bilgileri halka açık olmadığı için kıyaslama yapabilme şansınız sınırlı oluyor. Hangi firmanın ne kadar üretim ve satış yaptığını göremiyorsunuz. Biz ürünlerimizin çoğunu yurtdışından ithalat eden, ama kendi paketi, kendi kolisi ile satan firmalardan değiliz. Satışını yaptığımız tüm ürünler kendi üretimimiz ve kalitemizin arkasındayız. Şirketimizde 132 çalışanımız var, bunun yaklaşık 30 kişisi beyaz yaka, geri kalan da mavi yaka olarak çalışmaktadır. Kısaca vida üretimi konusunda sektörde iddialıyız.

Teknolojik bilgi ve donanım konusunda da bir numarayız

Fatih Delen: Teknolojik bilgi, donanım konusunda bir numara olduğumuz da bir gerçek. Geliştirdiğimiz projeler ve servis açısından bunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Almanyada büyük bir Ar-Ge bölümümüz var burada yaklaşık 35 mühendis her sene yeni ürün tasarımları geliştiriyor. Almanya bize bu konuda destek veriyor ve ayrıca EJOT Tezmak bizim geçen sene geliştirdiğimiz Ar-Ge çalışmalarımız var. Ar-Ge laboratuarımızda proje bazlı çalışıyor ve müşterilerimize yeni çözümler geliştiriyoruz. Müşteri istekleri doğrultusunda özel tasarımlar, yeni bağlantı elemanları oluşturmaya çalışıyoruz.

EJOT, plastik vidalarının dünyadaki geliştiricisi

Amacımız sürekli yeni ürün geliştirmek. Bunun çok önemli olduğunu biliyoruz. Dünyada baktığımızda plastik vidalarının geliştiricisi EJOT firmasıdır. EJOTun kendine ait pek çok özel ürünü bulunuyor. Bizim müşterilerimize verdiğimiz, temelde mühendislik hizmetidir. Ürünlerimizin en ucuz olması yönünde bir iddiamız olmadı ama her zaman ürünlerimizin en katma değerli, en kaliteli ürün olması yönünde bir iddiamız oldu. Bu konunun her zaman arkasında duruyoruz.

Müşterilerimize vermiÅŸ olduÄŸumuz mühendislik desteÄŸi ve geliÅŸtirdiÄŸimiz teknik ürünler sayesinde müşterilerimiz üretirken kazanıyor. Müşterilerimizin kullanmış olduÄŸu parçalarda hammaddeden yana bir tasarrufları oluyor. Biz baÄŸlantı elemanlarını müşteri üretim sisteminin bir parçası olarak görüyor. Sistem üzerinde yapılabilecek maksimum fayda ve tasarrufa odaklanıyoruz.  Müşterilerimizin genel problemleri olan geri çözünme, kırılma ve sıyırma gibi ÅŸikâyetlerinin önüne geçebiliyoruz.

SUBCONTURKEY: Ürünlerinizin özelliklerini açıklar mısınız?

Alper Yıldız: Ãœlkemizde hala bir grup üreticiler her türlü malzeme için aynı tip baÄŸlantı elemanlarını kullanmaya devam ediyor. EJOT Tezmak uygulama mühendisleri müşterileri bu konuda bilgilendirmeye ve en doÄŸru ürünü seçmelerine yardımcı olmak için müşterilerimizin teknik kadrolarıyla birlikte çalışıyor. Örnek verecek olursak hala plastik malzemelerde eski nesil sac vidası kullanan üreticiler mevcut. EJOT ise termoplastikler için EJOT DELTA PT®, termoset plastikler için ise EJOT DELTA PT® Typ DS ürünlerini geliÅŸtirmiÅŸ.  Yine metaller için kendinden diÅŸ açabilen ürünler yaratılmıştır. Hafif alaşımlı metaller için EJOT ALtracs®, ince sac baÄŸlantılar için EJOT SHEETtracs®, yüksek mukavemet isteyen sac baÄŸlantılar için EJOT FDS® vidaları geliÅŸtirilmiÅŸtir. Bunlara ek olarak çok istasyonlu soÄŸuk ÅŸekillendirme parçaları EJOFORM® ve plastik-metal kombinasyonlu EJOSYST® ürünlerde ürün gamımızda yer almaktadır.

Ejot Tezmak için önemli olan bilgi paylaşımı ve şeffaflık

SUBCONTURKEY: Otomotiv sektörüne çalışıyor musunuz?

Alper Yıldız: Otomotiv sektörü ile yan sanayi vasıtası ile uzun süredir çalışıyoruz. Bildiğiniz üzere TS16949 kalite belgesi otomotiv sektörü için bir gereklilik. EJOT Avrupa uzun yıllardan beri bu belgeye sahip ve müşteri portföyünün yarısını otomotiv sektöründeki şirketler oluşturuyor. TS16949 kalite belgesini almamızdaki amacımız; özellikle ana sanayiye parça tedarik eden üreticilerdeki pazar payımızı artırmak ve daha sonra da ana sanayiye ürün vermek. Türk otomotiv yan sanayide artık global pazarlara hizmet eder hale geldi. Yaşadığımız kriz ortamı sona erince otomotiv sektörünün gelişimine kaldığı yerden devam edeceğini öngörüyoruz. Onlara hak ettikleri desteği verebilmek adına her yönüyle hazır olmak istiyoruz.

SUBCONTURKEY: Ejot Tezmak olarak ihracatınız var mı?

Fatih Delen: EJOT Tezmak, Türkiyenin geliÅŸiminden ve konumundan dolayı önemli bir merkez olma kapasitesine sahip. EJOT Tezmakın direkt ihracat yaptığı ülkeler arasında Yunanistan, Bulgaristan, Romanya, Rusya, Ä°ran, Mısır, Suriye ve Türki Cumhuriyetler yer alıyor. Avrupaya daha ziyade ana ÅŸirketimiz olan EJOT üzerinden ihracat yapıyoruz. Ayrıca EJOT dışında ihracat yaptığımız baÅŸka firmalar da var. Avrupada Almanya, Polonya, Fransaya ihracatımız var, yakın zamanda Ä°ngiltereye ürün vermeye baÅŸlayacağız. Ayrıca zaman zaman Uzak DoÄŸu ülkeleri olan Tayvan ve Çine de ihracat yapıyoruz. Ãœretimimizin %30unu ÅŸu an ihraç ediyoruz ve bu rakamları artırmak için çalışıyoruz. 

Uzun vadeli hedefimiz Türkiyeyi bölgesel bir merkez haline getirebilmek

SUBCONTURKEY: Sektörünüzde yaşanan sorunlar nelerdir?

Alper Yıldız: Bağlantı elemanları, büyük firmalar tarafından yeterince önemsenmeyen bir malzemedir. Tüm üründe kullanılan bağlantı elemanlarının parasal değeri ürünün değerinin %1den küçük bir miktara karşılık gelir. Ancak kullanılan kalem sayısı çok fakat miktar ve değer olarak azdır. Birde müşterileriniz tek tedarikçi ile çalışma riskini taşımak istemeyince her bağlantı elemanı az miktarda ancak çok sayıda tedarikçi tarafından üretilmektedir. Bu da sektöre makro açıdan baktığınızda karlılığı öldüren israf demektir. Makine kapasitelerinin istenildiği gibi kullanılamaması, kalıp masrafları ve firmaların tuttukları bitmiş ürün stokları sektörümüzün karlı çalışmasını engelleyen unsurlardır. Bu şartlara ek olarak, hammadde ve enerji fiyatlarındaki olağanüstü artışların, enflasyona bağlı işçilik maliyet artışlarının ve döviz kurundan kaynaklanan kayıpların üreticilerin verimlilik artışı ile karşılamalarını beklemek gerçekçi bir yaklaşım olmaz. Tüm bu sebeplerden ötürü 2009 yılı içerisinde şirket iflasları ile karşılaşmak zorunda kalacağımızı tahmin ediyoruz.

SUBCONTURKEY: Isıl işlem, kaplama ve benzer işlerinizi nerelerde yaptırıyorsunuz?

Fatih Delen: Türkiyede hammadde alarak vida haline getirebilen bütün prosesleri kendi bünyesinde bulunan ender vida üreticilerinden birisiyiz. Isıl işlem, kaplama proseslerini kendi bünyemizde yapabiliyoruz. Yapmış olduğumuz bir üründen dolayı herhangi bir sorun oluşma veya şikayet gelme ihtimaline karşılık, geri dönüp ısıl işlem değerleri neydi, kaplaması neydi, ne zaman hangi operatör tarafından, hangi kriterler altında yapıldığını izleyebiliyoruz. Bu bizim müşterilerimizin de talep ettiği çok önemli bir özelliğimizdir.

SUBCONTURKEY: Krizin sektörünüze ve firmanıza yansımalarında neler görüldü?

Alper Yıldız: 2008 yılı için konuşursak hammadde fiyatlarındaki volatilite en büyük sıkıntılardan birisi oldu. Genelde hammadde fiyatları yukarı çıkarken o artışı müşterilerden alabilmek zor oluyor. Ama hammadde fiyatları aşağı kırdığı anda müşterileriniz bu düşüşü ürün fiyatlarınıza yansıtmanızı bekliyorlar. Biz EJOT Tezmak olarak hammaddemizi istediğimiz kalitede yurtiçinden temin edemediğimiz için yurtdışından tedarik ediyoruz. Bu da belli bir stokla çalışma zorunluluğunu gerektiriyor. Sözleşmelerle dönemlik alımlar yaptığımız için fiyat düşüşlerini müşterilere yansıtmamız zaman alıyor. Bu şu anda sektörün tamamının yaşadığı bir sorun olarak göze çarpıyor.

Sıkıntılardan bir tanesi de Türkiyedeki enflasyon oranıdır. Yurtdışındaki bağlantı elemanları üreticileri hiçbir zaman işçilik artışlarından dolayı müşterilerine gidip ürünlerine fiyat artışı isteyemezler. Çünkü enflasyon %2-3 civarındadır ve verdikleri işçilerine yaptıkları yıllık artışlarda bu seviyelerdedir. Bu artışların üretimlerinde yapacakları verimlilik artışları ile karşılanması beklenir. Türkiyede ise bu sene %12 civarında bir sene sonu enflasyonu bekliyoruz. Son birkaç seneyi düşünürsek %8-12 arasında değişmektedir. Son yıllarda özellikle enflasyon sebebiyle işçilik maliyetlerindeki artış üreticileri ciddi şekilde etkilemeye başladı. Çünkü işçilik artışları müşterilere yansıtılamadı. Türk lirası ile satış yapan üreticilerin kar marjı bu bakımdan günden güne azalıyor ve bu önümüzdeki günlerde ciddi bir sıkıntı oluşturacak. Krizin ne boyut alacağı tam olarak netleşmedi ancak döviz kurları bu seviyede kaldığı takdirde Türkiye döviz bazlı ürün satışlarına sahne olacaktır.

Sektörümüzdeki firmaların kar oranları hayati önem arz edecek kadar azaldı

SUBCONTURKEY: 2009 için öngörüleriniz?

Alper Yıldız: 2009 için müşterilerinizden uzun süreli sipariÅŸ tahminlerini alamıyorsunuz. Ocak ayı için kesinleÅŸmemiz bir takım tahminler mevcut ancak Åžubat ve Mart için elimizde herhangi bir tahmin yok.  Müşterilerin tedarikçilerle bilgi paylaşımı bu kritik dönemin asgari zararla atlatılması bakımından faydalı olacaktır. Kesinlikle 2009 yılında sektörde büyüme beklemiyorum, hatta pazarın çift basamaklı yüzdeler seviyesinde küçüleceÄŸini düşünüyorum. Bu süreçte büyüyen bir pazardan pay almak yerine tüm firmalar birbirlerin pay kapmaya çalışacaklardır.

Krizin ne kadar sürebileceÄŸini bilmiyoruz, satışınızı artıramadığınız takdirde, giderlerinizi azaltmak zorundasınız. Åžu anda hiç kimse Türkiyede işçi çıkartmak istemiyor ama bıçağın kemiÄŸe dayanacağı bir nokta olacaktır. En kötü dönemin 2009un ilk 6 ayı olacağını düşünüyorum, ondan sonrası için daha iyimserim. Bu dönem için işçi ve iÅŸverenin birbirini iyi anlaması ve dayanışması çok önemli.  EJOT Tezmak için hedefimiz 2008 senesi cirosunu 2009da da yakalamak ve hatta ötesine geçebilmektir.

Bizim için önemli olan bilgi paylaşımı ve şeffaflıktır

SUBCONTURKEY: Eğitim seminerlerinizle neyi amaçlıyorsunuz?

Fatih Delen: EJOTun prensibi müşterilerine katma değer yaratacak ürünleri ve hizmetleri vermektir. EJOT, 50 yılı aşkın tecrübesiyle bizden çok daha fazla bilgi ve tecrübe birikimine sahip. EJOT Akademide uzun yıllardan beri EJOTta çalışan ürün müdürleri, uygulama mühendisleri görev alıyor ve bunlar gerek farklı ülkelerdeki EJOT personeline gerekse EJOTun müşterilerine seminerler veriyorlar. Bizde üstümüze düşeni yapalım ve EJOTtan konusundaki uzman mühendisleri getirerek Türkiyedeki Ar-Ge ve ürün geliştirmede çalışan mühendislerle tanıştıralım ve bilgi paylaşımlarını gerçekleştirelim istedik.

Öbür taraftan güncel bilgileri ve yapmış olduğumuz ürün geliştirme faaliyet örneklerini daha da geniş kitlelere yaymak için e-bülten yayınlamaya başlattık. E-bülteni Nisan 2008 tarihinden itibaren yayınlanıyoruz. 2009 yılında da aylık olarak müşterilerimize ve ilgili teknik kadrolarına göndermeye devam edeceğiz.

Alper Yıldız: Katıldığımız fuarlarda buluşmak istediğimiz ziyaretçi profili ile karşılaşma fırsatını bulamıyoruz. Bizim ürünlerimiz işe ve malzemeye özel nitelikli bağlantı elemanları olduğu için bu ürünü anlatabilmemiz için karşımızdaki insanın teknik kişi (mühendis ya da teknik eğitim almış kişiler) olması gerekiyor. Eğitim seminerleri bu teknik kadrolarla buluşmamıza vesile oluyor. Seminerleri fabrikamızda düzenlediğimizde, öncelikle kendilerine vida imalatı hakkında bilgilendirme imkânına kavuşuyoruz. Daha sonra ürünlerimizin teknik özelliklerini ve hangi malzemeler için uygun olacağını anlatıyoruz. Tasarım ve uygulama aşamaları için tavsiyelerde bulunuyoruz. Bizim yardımcı olmayı arzuladığımız kitle her gün imalat problemleri ile karşı karşıya kalan, problemlere çözüm getiren insanlar. O insanların ihtiyaçlarına cevap verebilecek eğitimler sunuyoruz. Bir sonraki seminerimizi Ocak ayı içerisinde gerçekleştireceğiz. Hedeflerimizden bir tanesi de 2009 yılında bu teknik kadrolarla daha çok bir araya gelebileceğimiz organizasyonlar yapmaktır.

EJOT ACADEMY ile birlikte gerçekleştirdiğimiz seminerlere 2009 da devam edeceğiz

2008 yılında gerçekleştirdiğimiz seminerlere Ar-Ge, Üretim ve Kalite mühendislerinin yoğun ilgisini gördük. Özellikle bağlantı elemanları ve teknolojileri konularında mühendislerin son teknolojiyi yakından takip etmekte zorlanmaları, bu tarz seminerlere ilgiyi artırıyor. Gerçekleştirdiğimiz seminerlerin her biri farklı konuyu içeriyor ve bu seminerler EJOT Almanyadan gelen konusunda uzman mühendisler tarafından veriliyor. Seminerlerde özellikle tasarım önerileri, doğru malzeme seçimi, ve montaj teknikleri üzerinde duruyoruz. 2009 yılının ilk seminerini 13 Ocakta Küçükköydeki fabrikamızda gerçekleştireceğiz. Seminerimizin konusu Çok Aşamalı Soğuk Şekillendirilmiş Komplike Bağlantı Elemanları. Sizin aracılığınız ile buradan konu ile ilgilenenlere davetimizi yenileyelim. İlgilenenlerin fabrikamızdan Sn. Ümit Balabanoğlu ile temasa geçmesi yeterli olacaktır. Ümit Beye +90 212 477 7792 numaralı telefondan ulaşabilirler.