MISAD-Metal Isıl İşlem Derneği Başkan Yardımcısı Barış Telseren, ısıl işlemin önemi ve dernek faaliyetleri hakkında şu bilgileri verdi.
SUBCONTURKEY: Öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?
Barış Telseren: 1974 doğumluyum. Tahsilimi Ortadoğu Teknik Üniversitesinde metalurji ve ekonomi üzerine yaptım. 3 sene mühendis olarak çalıştım. Daha sonra 2002 yılında Istaş firmasında göreve başladım. 2006 yılına kadar Bursada müdür olarak çalıştım. Istaşın Bodycode ile birleşmesinden sonra da bütün grubun genel müdürü olarak görev yapıyorum. Aynı zamanda MISAD- Metal Isıl İşlem Derneğinde başkan yardımcılığı görevi yapıyorum.
SUBCONTURKEY: Metal Isıl İşlem Derneğinin kuruluş amacını öğrenebilir miyiz?
Barış Telseren: Isıl işlem metalin girdiği bütün sektörlerde üretimin içerisinde büyük öneme sahiptir. Isıl işlem üretimin içerisinde çok önemli. Özellikle de parçanın önemini uzatan bir işlem. Bu işlemin önemini üretici, imalatçı, son kullanıcı yeterince bilmiyor. Bunun nedenlerinden biri de bizim yeterince tanıtamamış olmamızdandır. Isıl işleminde birçok çeşidi, yapılış şekilleri, farklı yöntemleri, malzemenin ömrünü daha da uzatacak yönleri var. Ayrıca imalatçının üretirken daha sorunları engelleyebilecek, çözümleri kendi içerisinde bulabilecek metotları var. Bu da ısıl işlemci ile daha fazla diyalog kurarak çözülebilir. Isıl işlem yeterince bilinmediği için, parçanın ne biçimde bir işleme tutulduğu bilinmediği için imalatçı malzememi bu boyutlarda veriyorum, bu boyutlarda istiyorum diye olaya bakıyor. Halbuki öyle değil, daha dizayn aşamasında ısıl işlemci ile birlikte çalışılması gerekiyor. Bizde bunların bir standardını oluşturmak için derneğimizi kurduk. Derneğimiz bütün ısıl işlemcileri bir araya getirmek, müşterilere ısıl işlem konusunda eğitim vermek gibi amaçlarla kuruldu. Dernek içerisinde komisyonlarımız var; eğitim komisyonu, meslek standartları komisyonu. Eğitim komisyonunda, müşterilere ve kendi çalışanlarımıza eğitim verilmesi şeklinde iki türlü amacımız var. Eğitim komisyonunu kurmamızdaki amaç; hem kendi çalışanlarımıza ısıl işlem nasıl yapılır göstermek, daha kalifiye eleman ihtiyacımızı karşılamak diğeri ise müşteriler ile daha fazla iletişim kurup, onlara birtakım bilgileri önceden verip sonradan testi kırılmalarının önüne geçmek. Diğer bir konu ise ısıl işlem, meslek olarak adı geçmeyen veya çok farklı sınıflandırmalarının altında görülen bir sanayi dalı olmasıdır. Metal, sac imalatçıların altında görülüyor ama halbuki öyle değil. Isıl işlem farklı bir öneme sahip olduğu için çok farklı bir yerde olması gerekiyor. Isıl işlem bir imalat sektörü gibi değil, ısıl işlem bir kuru temizlemeci gibi çalışır. Siz elbiseyi getirirsiniz, o elbiseyi o firma temizler ve 3 gün sonra geri verir. Elbisenin üzerinde herhangi bir yırtık varsa önceden kuru temizlemecinin buna bir şey yapması mümkün değildir. Müşteri gelip yırtık var dediği vakit, bu zaten yırtılacak bir şeydir, bu prosesden sonra bu olabilirliği müşteriye anlatmak gerekiyor. Böyle bir sektörde hizmet ürettiğiniz için hem maliyet yapısı hem de çalışma yapısı çok farklı olmalı. Örneğin biz elektrik, doğalgaz ve işçilik kullanıyoruz. Başka hiçbir şey kullanmıyoruz. Dolayısıyla bir imalatçı gibi sattığı malın %50-60ının malzeme olduğu bir sektör değiliz. Çelik fiyatlarının artışından azalışından etkilenmeyiz ama enerji ve işçilik maliyetlerinden etkileniriz. Yani bir otomotiv üreticisinin işçilik maliyeti toplam maliyetinin %10larında iken bizim işçilik maliyetimiz %40 kadardır. İşçilikdeki bir artış, enerjideki bir artış bizleri derinden etkiler ama çelik maliyetindeki artış bizi etkilemez. Dolayısıyla sektörümüzün farklı algılanması gerekiyor. Aynı şekilde ödeme konusunda da ısıl işlem sektörünün farklı algılanması gerekiyor. Otomotiv sektöründe 45-60 günden önce ödeme yapılmaz deniliyor; bir imalatçı malzemesinin ödemesini 2 ay vadeli alabilir ama biz %90ını peşin ödüyoruz. Sektörün ödeme dengeleri dahi metal imalatçılarından çok farklı. Bunun yanında iş güvenliği ile alakalı, çevre ile alakalı. Yönetmelikler bir ısıl işlemciye göre değil, bir metal imalatçısına göre yazıldığı için o yönetmeliklere uyulamıyor ısıl işlem sektöründe. Daha doğrusu yönetmelik olmadığı için ısıl işlem sektörü için ayrı yönetmelik çıkarılması gerekiyor. Derneğimize üye olan ısıl işlemcileri bu yönde, iyileştirme yönünde de çalışmalarımız var. Bu konuda teşvik edici yönde çalışmalarımız olacak. Isıl işlemcilerin hepsini belirli bir noktaya getirmeye çalışacağız. Çünkü Türkiyede ısıl işlem önemsiz görüldüğü için, imalatçının üretim prosesinin son aşamasında olduğu için ısıl işlemde yaptırmak zorundayım bakışı olduğu için gerekli önem verilmiyor ve ısıl işlemin hakkı ile yapılamayacak şekillere giriyor. Böyle olunca da ısıl işlem sonucunda problemler çıkıyor. İmalatçı bu sebeplerle ısıl işlemcisinden beklediği performansı alamadığı için, ısıl işlemci de kendini ifade edemediği için problem çıkıyor. Bu yüzden imalatçı da kendim alacağım bu fırını ve kendim yapacağım bu işi diyor. Halbuki yatırım maliyeti, işletme maliyeti, işletirken fırını dolu dolu çalıştırmanız gerekiyor. Fason işlemin mantığı ve doğru iş modeli her taraftan birer tonu toplayarak 10 tonu bir haftada üreterek, makineyi full çalıştırarak maliyetleri düşük tutarak çalışmaktır. Ayrıca ısıl işlem ve kaplama uzmanlık isteyen, bilgi ve deneyimi gerektiren bir konu. Fason ısıl işlemcilik bu bakımdan doğru bir iş modeli. Bunu müşteriler kendi bünyesine aldığında toplam ısıl işlem paydası gitgide azalıyor. Bizim yaptığımız araştırmalar sonucu; gerçek ısıl işlem boyutu 100 birim ise bunun 80ini firmaların kendi bünyesinde yapılan, 20sini fason ısıl işlemcilerde yapıldığını görüyoruz. Amacımız bu ısıl işlemleri dışarı çıkarmak ve bu güveni imalat sektöründeki firmalara vermek. En büyük amacımız dernek olarak bunu başarmaktır.
Artık otomotiv daha farklı kalite isteklerinde ısrar ediyor. Bunları elde edebilmek için kullanacağınız makinalar yeni teknolojilerde olmalı. Bu yatırımlar inanılmaz boyutlarda. Maalesef firmalar bunlara yatırım yapmak zorunda kalıyorlar, Bosch gibi Hema gibi firmalar. Kendi parça imalatını büyüteceği yerde ısıl işlemini büyütmeye çalışıyor. Daha sonra siparişi arttığı zaman hem tonajını artırması hem de ısıl işlemini artırması gerekiyor. Isıl işlemin yatırımı pahalı olduğu kadar alt yapı yatırımı da pahalı bir sistemdir. Isıl işlemi olan firmalar dolayısıyla sıkıntıya giriyorlar.
SUBCONTURKEY: 2008 yılında Dernek olarak neler yaptınız? 2009 için planlarınız nelerdir?
Barış Telseren: MISADı biz 15-20 senedir kuramıyorduk ve geçen yıl bunun adımlarını attık. Derneğin oluşturulması gibi işlemler 6 ayımızı aldı. Sonraki altı ayda ise Bayrampaşada bir meslek lisesi ile laboratuvar kurma işine giriştik. Kalifiye eleman yetiştirme amacımızı bu yönde ilerletmeye çalışıyoruz. Diğer bir konu; Uluslararası Isıl İşlem Konfederasyonuna üye olduk. Önümüzdeki dönemde konferanslardan birini, onlardan gelen teklif doğrultusunda Türkiyede gerçekleştireceğiz. 2010 senesinde dünyanın dört bir yanından ısıl işlemcileri bir araya toplayabileceğimiz bir konferansı Türkiyede düzenleyeceğiz.
SUBCONTURKEY: Yaşanan global kriz sektörünüzü nasıl etkiledi?
Barış Telseren: Enerji maliyetlerinin inanılmaz artışı bizi global krizle beraber ikinci kez krize sokmuş oldu. Yılbaşından bu yana doğalgaza %80, elektriğe %45 zam geldi. İşçiliklere gelmiş olan zamlar 2002 yılından beri zaten belli. Euroya ve dolara bazlı fiyatlarımız olduğu için ve yükseltemediğimiz için, üzerine doğalgaza ve elektriğe ve işçiliğe gelen zamlar bizleri daha verimli çalışmaya yöneltti. Bugüne kadar verimliliklerle bazı şeyleri aştık. Şuanda fırınlarımızı daha verimli çalıştırmalıyız, 3 fırın yerine iki fırın çalıştırmalıyız, hafta sonları da çalışalım fırınımızı yakar halde tutalım yerine, hafta sonu duruş verebilmeliyiz. Ortak hareketlerle nasıl enerjimizi daha verimli kullanırız, işçimizi daha verimli nasıl kullanırız, nasıl tedbirler alabiliriz, tedarikçimizden nasıl daha ucuza mal alabiliriz, risklerimizi nasıl azaltabiliriz gibi sorunların tartışmalarını yapıyoruz. Şuana kadar bu tip çalışmalarımız oldu. Bunun yanında enerji ve doğalgaz konularında başvurularımız olacak, ÖTV konusunda aynı şekilde haksız bir durum söz konusu, ısıl işlem yağı konusunda ödediğimiz ÖTVyi düşürmeye çalışacağız. Maliyetlerimizi azaltma yönünde neler yapabiliriz bunun arayışı içerisindeyiz. Önümüzdeki dönemde teknik analiz yapabilecek bir komisyon kuracağız. Bu bize bir parçada sorun çıktığı zaman ısıl işlemcilerden oluşan bir kurul; tavsiye niteliğinde fikirler öne sürebilecek, üretim yöntemi hakkında veya ısıl işlem şekli hakkında hata varsa belirleyebilecek.
SUBCONTURKEY: Üye sayınız ve Derneğinize üye olmak için gerekli koşullar hakkında bilgi verir misiniz?
Barış Telseren: Türkiyede bağımsız olan yaklaşık 80 tane ısıl işlem tesisi var. Bizim ise toplamda 30 üyemiz bulunuyor. 25 tanesi gerçekten ısıl işlemci, kalan 5 üyemiz ise ısıl işlem sektörüne hizmet veren firmalardan oluşuyor.
MISADa üye olmak için ısıl işlemle yakından uzaktan alakanız olması yeterlidir. Derneğe üye olmak için bünyenizde ısıl işlem tesisi olabilir, fason ısıl işlemci olabilir veya ısıl işlem sektörüne herhangi bir şekilde hizmet vermeniz yeterlidir. Bunun yanında fahri üyelikte olabiliyor. Her üyenin belirli yetkileri ve hakları var. Tabi fason ısıl işlemcilerin daha farklı söz sahibi olduğunu söyleyebilirim.
Dernek olarak üyelerimizi daha da çok bilinçlendirmeyi amaçlıyor ve MISAD üyeliği ile marka imajlarının ön plana çıkması için çalışıyoruz.