Merhaba,
SUBCONTURKEY Yan Sanayi Ürünleri Gazetesinin bu sayısından itibaren Çağdaş Yönetici ve Yönetim üzerine yeni bir yazı dizisi oluşturuyoruz. Konuk yazarımız her ay yeni bir konu üzerine düşüncelerini sizlerle paylaşacak. Sizlerde ele almasını istediğiniz konuları yada sorularınızı yazarımıza, i.alperyildiz@gmail.com adresine e-mail göndererek sorabilirsiniz. Bu ayki konumuz iyi yönetilemeyen şirketlerde görülen obezite problemi ve kriz ortamlarında bu şirketlerin yaşadıkları sıkıntılar…
2008 yılı tüm şirketler için bir çok bakımdan sıra dışı bir yıl olarak hatırlanacaktır. Emtia fiyatlarındaki olağanüstü oynaklıklar, enerji maliyetlerindeki yüksek artışlar ve nihayetinde finans krizi ile başlayan ve reel sektör için kritik talep daralması ile sonuçlanan bir yıl olarak anımsanacaktır.
2008in son çeyreğine girmeden önce yaptığımız 2009 yılı şirket bütçeleri daha yıl sona ermeden raflara kaldırıldı. Tüm yöneticiler en kötü senaryolara göre bütçelerini yeniden yapmak ve şirket hedeflerini değiştirmek mecburiyetinde kaldılar. Geleceğin öngörülür olamaması sebebi ile şirketler, içinde bulunduğumuz bu dönemde yoğurdu üfleyerek yemek zorunda kalacaklardır. Nakit yönetimi, kur riski yönetimi, maliyet yönetimi (tasarruf tedbirleri), satış yönetimi, üretim planlama, stok yönetimi ve insan kaynakları yönetimi geçmiş yıllara göre çok daha sık olarak sorgulanacaktır. Artık aylık ve üç aylık gözden geçirmeler kriz dönemi yönetimi için yeterli olamayacaktır. Kriz günlerinin zorlayıcı dinamiği sizi daha çok düşünmeye ve daha hızlı aksiyon almaya yönlendirecektir.
Sizlere bu sayı ulaştığında 2009 yılına ait ilk ayın sonuçları da netleşmiş olacaktır. Bu sonuçlara baktığımızda çoğumuz bırakın krizi fırsata çevirmeyi, durumu nasıl kurtaracağımız derdine düşecektir. İlk başvurulacak yöntemler zaten çoktan uygulamaya konulmuştur. Yıllık ücretli izinler kullandırılmış veya direkt ücretsiz izinlere başlanmıştır. Sipariş miktarları düşmesine rağmen tedarikçilerden hem vadeyi uzatmaları hem de indirim yapmaları istenmiştir. Müşterileri cezp etmek için tavizler verilmiştir. Alacaklar için her türlü takip sistemi devreye girmiştir. Resmi kanalların sağladığı “Can Suyu” yada “Kısa Çalışma Ödeneği” gibi desteklere başvurular yapılmıştır. Daha da zorda kalanlar çalışan sayısını azaltmaya gitmişler veya gideceklerdir.
Yukarıda belirtilen tüm uygulamalar kısa süreli “düzeltici faaliyetler” dir. Meydana gelmiş bir olay karşısında gösterilen reaksiyonlardır. Şirketlerinde bir kalite sistemi kurmuş olan kişiler “önleyici faaliyetler” terimini de duymuşlardır. Önleyici faaliyetlerin amacı risk oluşmadan bertaraf edilmesini sağlamaktır. Konunun teknik kısmına girmeden şöyle bir betimleme yapabiliriz. Bir insanın sağlıksız büyümesi (genişlemesi) şişmanlık problemi (obezite) olarak adlandırılır. Bu duruma düşen kişi hayati bir tehlike ile karşılaşana kadar veya durumundan gerçekten rahatsız olanak kadar her hangi bir reaksiyon göstermez. Ben bazı şirketlerin de geçen yıllar içerisinde tıpkı insanlar gibi şişmanladıklarına inanıyorum. Sağlıklı ve sürdürülebilir büyüme gösteremediler. Ancak içinde bulundukları çevresel etkiler bu şirketleri rahatsız etmediği için büyümelerine devam ettiler. 2008in son çeyreğinde krizin kapılarını çalması, hayati tehlike ile burun buruna gelmelerini sağladı. Aşırı şişmanlayan her insana uygulan şok diyet programları bu şirketlere de uygulanmaya başlandı. Oysa şirketinizde önleyici faaliyetleri uygulamış olsa idiniz, yani dengeli, ölçülü beslenmiş ve egzersizlerle gerekli esnekliğe ulaşmış insanlar gibi, krize daha hazırlıklı olabilecektiniz. Böylece şirketinizin şişmanlığından dolayı krizde fazladan sıkıntı yaşamamış olacaktınız.
Şirketinizin şişmanladığını nasıl anlayacaksınız? Şirket şişmanlığının semptomları nelerdir?
• Nakit akışı sıkıntıları daha kriz çetinleşmeden kapınızı çalmıştır.
• Şirketinizin depolarındaki hem hareketli hem de hareketsiz stoklar artmıştır.
• Yarım kalmış tamamlanamamış ciddi miktarda yatırımlarınız mevcuttur.
• Geçmişte hiçbir zaman tam kapasite kullanamadığınız büyük bir makine parkınız vardır.
• Şirket personeli ve araç sayınız kısa dönemde hızlı bir şekilde artmıştır.
• Kalite ve yönetim sisteminiz olmasına rağmen yeterince etkili işletilememiştir.
• Verimlilik ve performans takiplerine yeterince önem verilmemiştir.
• Çalışanlarınız dünü tekrarın ötesine geçememiştir.
Yukarıda sıralanan durumlar sizin şirketiniz için de geçerli ise bu durumda sizin şirketinizde de obezite problemi var demektir. Elbette sağlıklı büyüyen şirket ile şişman şirket krize aynı direnci gösteremeyecektir. Yapılan diyet şişman şirkete daha ağır gelecektir. Şişman şirketlerin bir kısmı bu diyeti kaldıramayacaktır. Ancak unutulmaması gereken fazla kilolar verildikten sonra tekrar çok çabuk alınabilmektedir. Kalıcı, sağlıklı ve sürdürülebilir büyüme için diyet sonrasında yapılması gereken daha çok iş ve alınacak yol vardır.
Şişman şirketlerin en önemli eksiklikleri ölçme ve kontrole yeterince önem vermemeleridir. Hepimizin bildiği gibi ölçmediğiniz bir şeyi kontrol de edemezsiniz. Şirketinizin ve çalışanlarınızın performanslarını periyodik olarak ölçmeli ve şirket hedefleri doğrultusunda gerekli kontrol ve düzenlemeleri yapmalısınız. Böylece tüm çalışanlarınızın da sonuçlar üzerinde odaklanmasını sağlayabilirsiniz. Şirketinizdeki her bölüm yapılan kontroller sırasında o dönem içinde hangi hedeflere erişebildiğini, hangilerini gerçekleştiremediğini ve nedenleri anlatmalı, alması gereken aksiyonları paylaşmalıdır. Yine her bölüm bir sonraki dönem için hedeflerini net olarak belirtmelidir.
Bu tip kontroller için yapılan gözden geçirme toplantılarında aşağıdaki noktalar ele alınabilir.
Satış ve İş Geliştirme:
• Gerçekleştirilen yeni sözleşmeler ve bunların koşulları
• Kaçırılan sözleşmeler ve neden kaybedildiler
Müşteri Hizmetleri:
• Cevaplanan müşteri talep sayısı, mevcut ve muhtemel müşterilere göre yüzdeleri
• Ortalama müşteri talep cevap verme süresi
• Sürekli temasta olunan müşteri yüzdesi ve sıklığı
Mühendislik ve Kalite:
• Kullanılan Teknolojinin güvenilirliği, ölçeklenebilirliği ve geliştirilebilirliği
• Müşteri talepleri yapılabilirlik analizi sayısı ve ortalama süresi
• Tedarikçi SWOT analizleri
Pazarlama:
• Kurulan yeni ilişki sayısı ve bunların muhtemel müşteriye dönüştürme süresi
• Yeni müşteri elde etme, müşteri tutma ve mevcut müşteriye daha çok satma stratejileri
• Yakın geçmişte ve gelecekte yapılacak pazarlama aktiviteleri
• Web sitesi güncellemeleri
Muhasebe ve Finans:
• Bilanço, gelir-gider tablosu ve nakit akış tablosu
• Adam sayısı mevcut ve planlanan
• Mevzuattaki değişiklikler
Bunlar ve bunlara benzer şirketinizde takip ettiğiniz hedeflerin ve ana performans kriterlerinin düzenli kontrolleri tüm çalışanlarınızın hedeflere kitlenmelerini ve sorumluluk almalarını sağlayacaktır. Böylece şirketinizin sağlıklı ve sürdürülebilir bir büyüme yolunda ilerlediğini takip etme imkanınız olacaktır. Çağımızda artık büyük olmak tek başına şirketler için anlam ifade etmemekte, hızlı ve esnek olmakta gerekmektedir.
İzzet Alper Yıldız Hakkında
1986-1995 yılları arasında ODTÜ Makine Mühendisliği üzerine lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamlayan Alper Yıldız, 1992-1995 yılları arasında burs aldığı Karayolları Genel Müdürlüğünde planlama ve fizibilite konularında görev yaptı. 1996-1997 yıllarında Toyota Adapazarı fabrikasında satın alma uzmanlığı sırasında Toyota üretim sistemiyle tanıştı.
Ingersoll-Randın İTO Kiliti bünyesine katmasıyla 1998 yılında başladığı üretim müdürü görevini, operasyon müdürü olarak 2004 yılına kadar sürdürdü. Yalın üretim, ERP, ISO 9000, HSE ve SOX projelerinde aktif görev aldı.
2005 yılından itibaren tekstil perakende sektörüne hitap eden Spotless Holdinge bağlı Braiform şirketinde Tedarik Zinciri Müdürü olarak görev yaparken, Boğaziçi Üniversitesi yöneticiler için işletme yüksek lisans (EMBA) programını tamamladı.
2007 yılından sonra üst düzey yöneticilik görevini sürdüren İzzet Alper Yıldız aynı zamanda Yeditepe Üniversitesinde yönetim üzerine işletme doktora programına devam etmektedir.
İlgili
Haberler
