Bir bütün olarak ana ve yan sanayi, otomotiv endüstrisinde takriben yıllık 70 milyar Avro araştırma-geliştirme faaliyetlerine yatırım yapmaktadır. Ar-Ge yatırım miktarları son yıllarda sürekli artma eğilimi göstermektedir. Küçümsenemeyecek bir sermaye bu alana yatırılmakta, harcanmaktadır. Harcanmaktadır diyorum, çünkü yapılan harcamaların hepsi yatırımcıya ve son tahlilde müşteriye kullanılabilir ürün ve/veya teknoloji olarak geri dönmemektedir.
Bir araştırmaya göre, teknoloji yatırımlarının %40 ının otomotive yansıyamadığını ya da müşteri tarafından kabulunun gerçekleşmediği saptanmıştır. Yapılan yatırımların sadece %20 si karlı yatırım olarak görülmektedir. Yine yatırımların %20 si yasal çerçevenin zorunlu kıldığı normlara uymak için geliştirlen teknolojik yatırımlara ve geriye kalan %20 de seri üretimde zorunlu değişiklikler için kullanılmaktadır.
Bugüne kadar yapılan değerlendirmeler göstermiştir ki, Ar-Ge sürecinde denenen teknolojilerin sadece %10 u fiilen kullanım potansiyeli taşımaktadır.
Bu nedenle inovasyon da başarılı olmak için gerek ana sanayi gerekse yansanayi kuruluşları üç konuya, çerçeveye dikkat etmek zorundadır:
1) Sektördeki mega trendler
2) Yasal mevzuat
3) Rekabet (Rakip) ve Müşteri istemleri
Trendler
Teknolojik gelişmeler, küresel rekabet, otomobil müşterilerinde değişim ve yine küresel anlamda mobil olma halinin otomotivin mimari yapısındaki ne tür değişiklikler yarattığını geçmiş yazılarda değinmiştim . Ayrıca, yine bu gelişmeler ışığında gelecek öngörülerine ve de büyümenin hangi alanlarda olacağına değinmiştik.
Kısa bir dönem öncesine kadar elektrik/elektronik alan bağımsız bir alt grup (departman/ünite) olarak otomotiv dünyasında varlığını sürdürmekte idi. Bu alandaki teknolojik gelişmeler artan bir oranda otomotivin diğer alt gruplarındaki komponentlere, modüllere yansımaya başlayınca, kendi başına bir alt grup olarak değerlendirilmekten vazgeçildi. Ve diğer bölümlerin; powertrain, interior, exterior gibi alanların içine entegre oldu. Böylece elektrik/elektronik alanın otomotiv içindeki katmadeğer oranı hergeçen gün artmaktadır. Bunun bir göstergesi olarak dünya çapında otomotivle ilgili elektrik/elektronik alanında büyüme %6 civarında seyretmektedir. Bu oran software, yarı iletken, display ürünlerinde %8 e kadar çıkmaktadır.
Otomotivin mimari yapısında önemli değişikliğe neden olan bu alanlarda yeni inovasyonlar maliyet optimizasyonları ile kol kola yürümektedir. Bu da bir ürünün yerine getirdiği fonksiyonlara yeni görevler, bilgiler eklenmesi ile gerçekleşmektedir. Örneğin Mercedes ın yeni PRE-SAVE-System i hem Crash sensoru, ESP ile birlikte koltuk ayar sistemi, emniyet kemer sistemi ve sürgülü tavan sistemini beraber içermektedir. Bu örnekte de görüldüğü üzere mevcut komponentlerin üzerine daha fazla bilgi, yönlendirici yüklemek ile inovasyonda yeni bir alan açılmaktadır.
Görev 1
İnovasyona yönelik çalışmalarda yansanayi firmalarımız ürünlerini bu perspektiften yaklaşarak tekrar gözden geçirmelidir. Zaten genel bir kural olarak belli zaman süreleri içerisinde ürünün yarattığı fırsatlar ve riskler sürekli değerlendirmeye alınmalıdır. Çünkü, teknolojik bir gelişme bazen hızlı bir şekilde ürünün geleneksel ömrünü kısaltmaktadır. Tedarikçi zincirinde basit komponent üreticisinden modül üretici yapısına geçiş zorunlu olarak bu yeteneklerin geliştirilmesi ve sergilenmesinden geçmektedir.
Yansanayi firmalarımızın mühendislik kapasiteleri ve yetenekleri genelde kısıtlıdır. Bu sınırlamaya rağmen fabrika içinde oluşan planlı olmasa da bilgi oluşmaktadır. Yeni ürün ve teknoloji yaratmada fabrika içinde oluşan bu bilgi birikimini iyi kanalize etmek, bu oluşan birikime fırsat vermek oldukça önemlidir. Burada oluşan bilginin farkına varmak ardından da bu bilginin değişik yurtiçi ve yurtdışı teknoloji merkezlerinden ve üniversitelerde sınanarak bu merkezlerin de katkıları ile fiiliyata geçirmek işletme yöneticilerinin öncelikli misyonu olmalıdır.
Ayrıca, çoğu kez üretici firmalarımız üretikleri ürünün otomotivde fonksiyonu, komşu komponentlerle ilgisi, entegresi üzerine düşünce yürütmemektedir. Oysa bu alanda, inovasyon anlamında yapılacak işler çoktur.
Önümüzdeki sayıda kaldığımız yerden devam etmek üzere ...