Yalın Üretim, Otomasyon ve Verimlilik İçin Önemli Bir Teknik: Hücresel İmalat Kavramı-III
Sevgili Okurlar, bu sayıda sizlere Hücresel İmalat kavramının Endüstriyel bir uygulamasını açıklayacağım.
Hücresel İmalat ve Yalın Üretim Entegrasyonu Endüstriyel Uygulaması
Uygulamanın gerçekleştirildiği işletme, otomotiv sektöründe metal işleme konusunda faaliyet göstermektedir ve ana üretim konusu motor subaplarıdır. Üretilen mamul çeşidi 1300 civarındadır, ancak bir yıl içinde yaklaşık 350-400 farklı çeşitte mamul üretilir.30 farklı Hücresel İmalat Kümelendirme Yöntemi işletme için test edilmiştir.
Performans Ölçütleri
Çok ölçütlü karar verme (ÇÖKV) modülünde kullanılacak performans ölçütleri ve bunların ağırlıkları büyük puan önce olacak şekilde Tablo 1de açıklanmıştır. Puanlar 0-100 aralığında alınmıştır. Karar verici durumunda olan Üretim ve Planlama yöneticilerinden oluşan bir grubun görüşleri değerlendirilerek puanlara dönüştürülmüştür.

İşletmedeki karar vericilerin 15 farklı ölçüte verdiği puanlar Tablo 1de görülmektedir. 40 veya daha düşük puan alan ölçütler Electre ÇÖKV yönteminde gözönüne alınmamıştır. 3, 4, 7 ve 9uncu sırada yeralan ölçütler ise Hücresel İmalatın (Hİ) daha sonraki aşamaları analiz edilip değerleri belirlendikten sonra faydalı olacaktır. Hatta, daha sonraki aşamalarla ilgili analizler yapıldıktan sonra, Electre Yöntemi, bu ölçütler de çözüm için kullanılarak daha ayrıntılı sonuçlar elde edilebilir.

a) Minimum sayıda ekstra makina: Bu ölçüt için 4 ayrı yöntemde bulunan ilave satın alınacak makina sayıları belirlenmiştir. Yöntemde aşırlığı en fazla olan ölçüt budur. A seçeneği minimum ekstra makina sonucunu (10 adet) vermiştir. B ve D seçenekleri 11 makina, C seçeneği ise 12 makina ihtiyacı ortaya çıkarmıştır.
b) Önemli müşterilerin tatmini: İşletmede 2 önemli müşteri vardìr. Üretilen ilk 50 parçanın 23 tanesi bu iki müşteriye, geriye kalan 27 parça ise çeşitli müşterilere aittir. Üstelik önemli müşterilerin yıllık talep değerleri, diğer müşterilerden çok daha fazladır. Bu nedenle önemli müşterilerin tatmini ölçütü için, önemli müşterilerin istisnai eleman sayılarını minimum yapan seçeneğin en iyi olduğu kabulü yapılmıştır. A, B, C, D seçenekleri sırasıyla 44, 53, 23 ve 49 adet istisnai eleman içermektedir.
c) Minimum maliyetli hücreler arası malzeme taşıma: Ölçütün hesabında aşağıdaki formülasyon kullanılır:
c = Toplam ( w x d x e ) / 1000
c: Toplam taşıma maliyeti [kg]
w: Parça ağırlığı [gr]
d: Yıllık talep
e: İstisnai eleman sayısı
Formülasyonda w ağırlık faktörü olarak parça ağırlığı alınmıştır. Parçaların yoğunluk değerleri aynı (hepsi çelik) olduğu için ağırlık uygun bir ölçüdür.
Seçeneklerin aldığı değerler sırasıyla 378,625 kg., 333,983 kg., 179,193 kg. ve 319,221 kg.dır.
d) Minimum sayıda istisnai eleman: Ölçütün hesabı için sistemdeki toplam istisnai eleman sayısı veya grup etkinliğindeki n2 değeri kullanılabilir.

İstisnai eleman sayıları sırayla [120, 83, 42, 68] adet ve n2 değerleri [ % 92, % 94.4, % 97.3, % 95.1 ] dir. n2 değerlerinin mümkün olduğunca büyük olması istenir.
e) Hücrelerin boyutlarının birbirine yakın olmasının önemi: Tüm seçeneklerde 3 hücre oluşmaktadır. Her seçenek için hücre boyutlarının Değişkenlik Katsayısı hesaplanır.

f) Hücre içi doluluğun maksimizasyonu: Bu ölçüt için yine grup etkinliğinden yararlanılır. n2 değerleri hesaplanır ve bu değerlerin mümkün olduğunca 1e yakın yani ideal hücreye yakın olması istenir. A, B, C, D seçeneklerinde sırasıyla % 80, % 71.3, % 68.1 ve % 62.5 değerlerini almıştır.
Gerekli tüm veriler hazır olduğu için ELECTRE ÇÖKV Yöntemi ile çözüme geçilebilir. Uygulama için ELECTRE yerine önceki sayılarda açıkladığım Analitik Hiyerarşi Prosesi tekniği de kullanılabilir.
Gelecek sayımızda görüşmek üzere.
www.ufukcebeci.com adlı web sayfamda işinize yarayacak bilgiler ve downloadlar bulacaksınız. cebeciu@itu.edu.tr e-postama mail atarak merak ettiğiniz her konuyu sorabilirsiniz.
Aşağıda belirtilen eğitimlerime katılmanız/personelinizi göndermeniz oldukça yararlı olabilir.
A3 RAPORLAMA TEKNİĞİ İLE PROBLEM ÇÖZME, REHBERLİK VE ÖĞRENMEYİ ÖĞRENME
EÄŸitimin Tarihi : 27 Mart 2010 C.tesi , Gebze
TEKNİK ARA YÖNETİCİLER (MÜHENDİSLER, TEKNİKER, USTABAŞI, FORMEN) İÇİN YÖNETİM, SEVK VE İDARE TEKNİKLERİ
Eğitimin Tarihi : 10 Mart 2010 Çarşamba, Pendik
Ücret : 120 TL + KDVdir.