Sevgili Okurlar, bu sayıda sizlere 5 S (7 S) kavramını açıklamaya çalışacağım.
5 S (7 S) kavramı Yalın Üretimin bir parçasıdır ve genellikle Yalın Üretim Uygulamalarının 5 S (7 S) ile başlaması tavsiye edilir.
• Her işletmede 5 S uygulanabilir mi? Evet, hatta yalnız üretim kuruluşları değil hizmet kuruluşları da uygulamaktadır. Üretim kuruluşları üretim operasyonlarının yanı sıra depo, bahçe, ofis gibi diğer alanlarında aynı başarıyla uygulayabilir.
• 5 Sin Temel Sloganı Nedir?
• KARMAŞAYI YÖNETMEYİN, KARMAŞAYI GİDERİN SONRA YÖNETİN!
Çünkü böylece sistem, daha sade ve anlaşılır olacağı için
hızlı,
etkili,
şeffaf ve
basit
bir şekilde yönetilebilecektir.
Yalın üretim ( 5 S dahil) projesi uygulamadan önce bir işletmedeki durum şöyleydi:
• Hammadde depoları ağzına kadar dolu
• Ürün stokları müşteri talepleri düşünülmeden sürekli üretimle şişmiş,
• Yarı mamul stokları üretimin her yerinde, üretim içinde rahatça yürümek mümkün değil.
Müşteri, firmanın hali hazırda ürettikleri üründen sipariş veriyor.
Ellerinde ürünün olduğunu biliyorlar, ama bulamıyorlar.
O zaman çare nedir?
Tekrar üretmek zorunda kalıyorlar.
Buradan çıkan sonuç şu:
BULAMIYORSAN PRATİK OLARAK YOK DEMEKTİR.
Ayın başı geliyor, çalışanlara maaş ödeyecekler, ama para yok.
Para nerede?
Malzemelerde. Hammaddede, yarımamul ve mamullerde,
Malzemeler size bakıyor, siz onlara bakıyorsunuz..
Peki bunun çaresi nedir?
Bankadan faizle kredi almak zorundasınız.
Görüyorsunuz, Deve misali, doğru bir tarafı yok…
Beylere şöyle bir soru sorayım:
• Küçükken annelerimizin, evlendiğimizde eşlerimizin en çok şikayet ettiği konu nedir?
Cevabı hepimiz biliyoruz…
• TEMİZ VE DÜZENLİ ÇALIŞMANIN AVANTAJLARI Nelerdir?
• Aradığımızı çabucak bulmamızı sağlar,
• İş kazalarını, hatta ramak kalaları önler veya azalmasını sağlar.
• Hata ve olumsuzlukların bir bakışta görülmesini sağlar,
• Çalışanların motivasyonunu arttırır, moralini yükseltir.
• Çalışanların kendilerine ve işyerlerine güvenlerini artırır.
• Olumsuzlukların bir bakışta görülmesini sağladığı için daha verimli ve kaliteli çalışmamıza yardımcı olur.
• Alandan tasarruf sağlayabileceği için, kira, elektrik v.b. maliyetleri düşürür
• Ürün Maliyetini düşürebilir.
• İşletmenin rekabet gücünü arttırmasına yardımcı olur.
5 S Japonca ve Türkçe S harfi ile başlayan karşılıkları:
TÜRKÇE JAPONCA
SINIFLANDIR SEIRI
SIRALA SEITON
SİL SEISO
STANDARTLAŞTIR SEIKETSU
SÜRDÜR SHITSUKE
6. ve 7. S ler ise İngilizceden geliyor:
• Safety: Emniyet
• Security: Güvenlik
1. S- SINIFLANDIRMA (Ayıklama)
• Windowsta Masaüstü zaman zaman şöyle bir uyarı verir:
• Kullanılmayan Masaüstü Öğeleri var, Bunları Kullanılmayan Masaüstü Kısayolları Dizinine Kaldırayım mı?
Eğer uzun zamandır kullanılmayan ikonlar varsa bunlar için uyarır ve kalabalık etmemesini sağlar.
• Aynı uygulamayı
- Üretim,
- Depo
- Ofis
- Diğer alanlar için de yapmalıyız
• 1. S, gerekli, gereksiz malzemeleri ayıklayarak tasnif etmek, sınıflandırmaktır. Bulunduğu yere, kullanım sıklığına, kullanıcıya uygunluğuna göre malzemeler tasnif edilmelidir. Neyi saklamalı, neyi atmalı, işe nereden başlamalıyız? Gereksiz malzemelerden kurtularak işe başlamalıyız. Ancak, demirbaşa kayıtlı malzemelerin uzaklaştırılması işlemlerinde dikkatli olunmalıdır. Diğer malzemeler ise usulüne uygun olarak atılacak, satılacak, hurdaya gönderilerek değerlendirilecektir.
• Sınıflandırma işlemi yapılırken aşağıdaki sorular sorulmalı ve çizelge esas alınarak ayıklama yapılmalıdır.
• Çalışma sahanızda dağınıklık yaratan gereksiz bir eşya var mı?
• Olduğu gibi bırakılan kablo, boru gibi gereksiz malzemeler var mı?
• Zeminde duran el aleti ve teçhizat var mı?
• Tüm malzemeler sınıflandırıldı mı? Depolandı mı? Etiketlendi mi?
• Tüm el aletleri, ekipmanlar, ölçü aletleri, malzeme ve evrak sınıflandırılıp kendi yerlerine konulmuş mu?

-Karmaşa ile ilgili bir örnek ekteki fotoğrafta görülmektedir. Ancak azimli birisi, merdivenleri kullanmayı deneyebilir.
Gelecek sayımızda 2. S ile konuya devam edeceğiz.
Teşekkür: Konuyla ilgili katkılarından dolayı Mehmet Hadi Durlanık ve Osman Kulaka teşekkür ederim.
www.ufukcebeci.com adlı web sayfamda işinize yarayacak bilgiler ve downloadlar bulacaksınız. cebeciu@itu.edu.tr e-postama mail atarak merak ettiğiniz her konuyu sorabilirsiniz.
Hoşçakalın.