Ama, Keşke Olmasaydı…

2008 yılının Ağustosunda başlayan sıkıntılar, ine çıka hala devam ediyor. Zor dönemlerden geçiyoruz. Bu zorluğu, sanayicisi de, tüccarı da, çelik üreticisi de yaşıyor.

Bazı okurlarımdan olumlu görüşler alırken, diğer bazı dostlarım da karamsar şeyler yazmamdan duydukları rahatsızlıkları dile getiriyorlar. Ama ne yapayım ki, şartları oluşturan ben değilim. Sadece yorumluyorum.

GeleceÄŸi görebilen kiÅŸilerin, bundan ekonomik olarak yararlanabilmesi gerekir. Piyasalar yükselirken de, düşerken de, olanları öngörebilmek çoÄŸu kiÅŸiye para kazandırır. EÄŸer son 2 yıldır, her ay sizlerle paylaÅŸtığım öngörüler dikkatle izlense idi, pek çok firma bugün hayatta olacaktı.  Kazanılan yüzlerce milyon dolar kaybedilmemiÅŸ olacaktı. Önemli olanın geçmiÅŸ deÄŸil, gelecek olduÄŸu bilinci ile yılmadan, yorulmadan çalışmaya devam edeceÄŸiz.

Dünya Piyasalarında Olanlara Bir Göz Gezdirelim

Hurda fiyatı düştü; Kütük fiyatı düştü; Sac düşüyor, düşmeye devam ediyor; ArcelorMittal, Severstal, 3. Çeyrekte fırın kapatıyor, kapasite daraltıyor; Altın fiyatı çıkıyor; Borsalar düşüyor; Petrol fiyatı istikrarsız; Erdemir liste fiyatından vazgeçti, müşteriye göre fiyat veriyor; Euro düştü, Dolar çıktı; Çin, vergi iadelerini kaldırdı; İlyiç ele geçirildi; Ramazan geliyor; Ağustos bakım tatilleri geliyor; Otomotiv ihracatı Haziranda düştü. Gelecek karanlık; Dünyada deflasyonist baskılar artıyor; Merkez bankası faiz artırdı; Ekonomik büyüme önce düştü, sonra biraz çıktı; Türkiye ilk çeyrekte %11.7 büyüdü; Türkiye ikinci çeyrekte daraldı; Son 2 aydır tüm küresel piyasalarda büyük bir durgunluk var; Demir çelik ihracatında yeni yüzler: Singapur, Brezilya, İsrail; Mısır, demir çelik ihracatında düşüşte; AB 1 trilyon dolar kurtarma paketi açıkladı; Çin 2 trilyon yuan teşvik paketi açıklamaya hazırlanıyor; Küresel toparlanmanın hız kestiği kanısı güçleniyor; G20 zirvesi kararsızlıklarla dolu geçti, elle tutulur bir karar çıkmadı; AB ekonomiyi daraltacak önlemler alıyor; ABD, küresel ticaretin zarar göreceği düşüncesi ile buna karşı çıkıyor; AB ulusal çıkarlarını, küresel çıkarların üstüne koyuyor; Bütçe açığı ve borç yükü büyük olan AB ülkeleri yalnızlaşmaya ve kopmaya doğru gidiyor; ABD ve AB, küresel tüketimin %60ına hükmediyor. Oralarda durum düzelmedikçe, hiçbir yerde düzelmez; BM dolardan çıkın uyarısı yaptı; AB çatırdıyor bunun sonunda üye sayısı azalabilir; Bankacılık sistemi masaya yatırılmaya çalışılıyor ama kimse tınmıyor; BRIC, ABD hâkimiyetinden yırtılmaya çalışıyor…

Evet, geçtiğimiz ay işte bunlar oldu. Peki, bütün bunlar ne demek oluyor?

Bu noktaları birleÅŸtirdiÄŸinizde, pek güzel ÅŸeylerin olmadığını anlayabilmek için müneccim olmaya gerek yok. 

Çelik Fiyatları

Sıcak sac fiyatları, Çinde 550 USD FOBa kadar geriledi. Tüm piyasalarda, sac fiyatları iniyor ve yine de yeteri kadar satılmıyor. Piyasalarda talep azlığı göze çarpıyor. 

Hurda fiyatları, ay başındaki 350-365 $/t seviyesinden, 320-335 $/t seviyelerine indi. Piyasalarda talep darlığı çok belirgin.

Kütük fiyatları, ay başındaki 505-530 $/t seviyesinden, 470-480 $/t seviyelerine indi. Talep darlığı burada da göze çarpıyor. 

Dünya Pazarları

Tüm dünya pazarlarındaki dinamiği olumsuz etkileyecek olan AB ekonomisinde sarı alarm uyarısı yapılıyor. Krizin başından beri G20 toplantıları ile krizi alt etmeye çalışan ABD ve İngiltere, en sonunda Avrupanın en güçlü ekonomisi, Almanyanın vetosunu yedi. Almanya, bir anlamda ben küresel ticaretmiş filan anlamam arkadaş, bizim durumlar kötüye gidiyor. Ben öncelikle kendimi düşünürüm dedi ve AB ekonomilerini daraltıcı önlemlere yeşil ışık yaktı.

Bütçe açığını ve borçlanma düzeyini azaltmayan veya azaltamayan ülkeleri dışlayacak bir sistem geliÅŸmeye baÅŸladı.  Bu ülkeler, ABnin bazı fonlarından yararlanamayacaklar. Dolayısı ile cezalandırılacaklar. Bu gidiÅŸat, bazı ülke halklarının yaÅŸamlarını kabusa çevireceÄŸi için, AB içinde bazı milliyetçi akımlar geliÅŸebilecek. ABD Merkez Bankası eski baÅŸkanının dediÄŸi gibi, bu sürecin sonunda ABye üye ülke sayısı azalabilecektir. Bu durum, söylemesi olmasından daha kolay bir durumdur. Ayrılık ve çatırdama sancılı ve acı olacaktır. 

ABD, hızla dünya ticaretindeki konumunu yitirmeye baÅŸlamıştır.  BirleÅŸmiÅŸ Milletlerden geçen hafta yapılan açıklamada, Amerikan Dolarının, küresel kur olabilmek için yeterli istikrara sahip olmadığı belirtilmiÅŸtir. BM, dünya ülkelerine, ellerindeki dolar rezervlerini azaltmaları yönünde bir çaÄŸrı yapmıştır. Peki, ülkeler ellerindeki dolarları çıkartıp yerine Euromu alacaklar? Hayır, BM onun da cevabını vermiÅŸ: IMFin kullandığı sanal kur olan SDRyi önermiÅŸ. 6 ay kadar önce, elinde ABD dışında, dünyanın en büyük dolar rezervi olan Çin de aynı öneride bulunmuÅŸtu. Bu haberlere dikkat ediniz.  Dolar, çok yakında beÅŸ para etmez bir konuma indirgenebilir. 

Dünyanın dolardan kaçması ise, 2012 filminde yaşanılan tabanın çökmesi ile aynı derecede bir etki yaratacaktır.

Türkiyeye Etkileri

Türkiyenin ihracatının %50si ABye yapılmaktadır. Ürettiğimiz otomobillerin %70i de ABye gitmektedir. Peki, yukarıda özetlediğimiz AB pazarındaki durumlar, Türkiyenin ihracatını nasıl etkileyecektir diye sorsak, cevabı bulmak çok zor olmayacaktır. Haziranda düşen otomotiv ihracatı, daha uzun bir süre düşecektir. 2008 Aralığını tekrar görmek mümkündür. Hatta daha da kötüsünü görebiliriz.

Çelikçiler Ne Yapıyor

Dünyanın en büyük çelik üreticisi olan ArcelorMittal, bu olası sıkıntıları görmektedir. Bu nedenle, ÅŸimdilik kaydı ile %10luk bir kapasite azaltışına gitmiÅŸtir.  Severstal da onu takip etmektedir. DiÄŸer üreticilerin de yakında bu tip açıklamalar yapmasını bekleyiniz.

Erdemirde yönetim deÄŸiÅŸmiÅŸ ve satış ve pazarlamada radikal bazı kararlar alınmıştır. Erdemir artık liste fiyatı açıklamayacaktır.  Müşteriye göre fiyat verecektir. Bu bir açıdan bakıldığında, koca bir tankeri motosiklet gibi kullanmaya benzer. Ancak, diÄŸer açıdan bakıldığında son derece akılcı bir yöntemdir. Erdemirin ürünlerine rakip olabilecek çok farklı üreticiler vardır. ÖrneÄŸin, genel endüstriye hitap eden ticari kalite sıcak, soÄŸuk ve galvanizli sacların rakipleri (ve rakip fiyatlar) farklıdır, otomotiv saclarının rakipleri (ve rakip fiyatları farklıdır). Dolayısı ile, tüm bu Pazar dengeleri, tek bir liste fiyatı ile yönetilemez. Erdemir rekabet ÅŸartlarına göre, bazı ürünlerde indirim yaparken, diÄŸer bazılarında fiyat artırabilmelidir.  Yapılan deÄŸiÅŸiklik budur. 

Ancak bu noktada sorulması gereken çok önemli bir soru ÅŸudur: Bu deÄŸiÅŸiklik neden ÅŸimdi yapıldı?  Neden gerek görüldü?

Cevabı basittir:  Sıkıntılardan kurtulma stratejisidir. Tüm dünyadaki çelik üreticilerinin yaÅŸadığı sıkıntılar, Erdemiri de sıkıştırmaktadır. 

Düşen Savunma Kalkanları

Bakınız, Ukraynanın en büyük üreticilerinden olan Ä°lyiç, dostane olmayan bir ele geçirmeyle sahip deÄŸiÅŸtirdi. Bunun nedeni, kriz süresince düşük fiyat ve yüksek maliyetlere maruz kalan Ä°lyiçin savunmasının son derece düşük seviyelere inmiÅŸ olmasıdır. Aynı ÅŸey Erdemirin de başına gelebilir. Unutmayın ki, Erdemirin hisse senetlerinin %25e yakını, ArcelorMittalin kasasındadır.  Mittal Bey, bu tip dostane olmayan ele geçirmeler konusunda uzman bir adamdır. Köpekbalığı gibi, her an ısırmaya hazırdır. Mittalin Arceloru nasıl ele geçirdiÄŸini hatırlamanızı isterim. Erdemirin ayrıca ivedilikle Borçelikteki ve Ambalaj çelik merkezindeki hisselerini de satmasın öneriyorum. 

Piyasalara Dönelim 

Temmuz ayında bir miktar alım yapılacaktır. Bu alımlar, stokların azalması nedeni ile olacaktır. Bazı sanayiciler yaz tatili sırasında üretim yapmayacakları için Temmuz ayında stok yapacaklardır. Bu talep, fiyatları az miktarda besleyecek ve düşen fiyatlara geçici bir destek verecektir.

Ancak, Ağustos tatilleri ve Ramazanın bir arada olması nedeni ile Temmuz sonundan Eylül ortasına kadar düşük bir dönem geçireceğiz.

Daha sonra ise, çalıştırmaya çalıştığımız motorun bir türlü marÅŸa basmadığını üzülerek göreceÄŸiz.  Çünkü, AB ve küresel pazarlar esas sıkıntıyı o dönemlerde yaÅŸamaya baÅŸlayacaklardır.

2008 krizinde de AÄŸustos tatilleri bir kırılma noktası idi. Yine aynısı olacaktır. 

Önerim

Dikkatli olmanızı, Temmuz sonuna kadar tüketemeyeceÄŸiniz stoka girmemenizi,  maliyetlerinizi tekrar düşürmek için planlar yapmanızı ve hatta bu planları Temmuz sonundan itibaren uygulamaya sokmanızı öneriyorum.

Kriz gelecek, hayat devam edecek…