COMESA ÃœLKELERÄ°;

COMESA, insan kaynaklarını ve doğal kaynaklarını kendi halklarının yararına kullanmak amacıyla işbirliği yapmak üzere bir araya gelen hür, bağımsız ve egemen devletlerin oluşturduğu bir yapı olup, Tercihli Ticaret Bölgesinin ( PTA - The Preferential Trade Area for Eastern and Southern Africa ) yerini almak üzere 1994 yılında kurulmuştur. Doğu ve Güney Afrika Ülkeleri Ortak Pazarı - COMESA, ticaretin geliştirilmesi yoluyla bir bölgesel entegrasyon meydana getirme konusunda aralarında anlaşan 19 Afrika ülkesinden oluşmaktadır.

COMESAya üye ülkeler;  Burundi, Cibuti, Komoros, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Eritre, Etyopya, Kenya, Libya, Madagaskar, Malavi, Mairitus, Mısır, Ruanda, SeyÅŸeller, Sudan, Svaziland, Uganda, Zambiya ve Zimbabvedir.

COMESAnın mevcut stratejisi Bölgesel entegrasyon yoluyla ekonomik refah şeklinde açıklanmakta olup, temel amacı her bir bağımsız devletin karşılaşacağı bazı engellerin üstesinden gelebilecek büyük bir ekonomik ve ticari birim oluşturmaktır.

1984te başlatılan bölge içi tarife ve tarife dışı engellerin kaldırılması yönündeki liberalizasyon programını takiben bu ülkeler, COMESA orijinli ürünler açısından gümrük tarifelerini 1992de benimsenen tarife indirim cetveline uygun olarak tedricen sıfırlamışlardır. STA ( Serbest Ticaret Anlaşması ) üyesi ülkeler gümrük vergilerini sıfırlamakla kalmamış aynı zamanda miktar kısıtlamaları ve diğer tarife dışı engelleri de ortadan kaldırmışlardır.

STAnın ( Serbest Ticaret Anlaşması ) amacı mal ve hizmet ticareti için bütünleşmiş bir pazar yaratmak ve dünya piyasası için COMESA bölgesinin rekabetçi üstünlüklerini arttırmaktır. Genişlemiş ve bütünleşmiş bir pazarın daha küçük ve birbirinden kopuk pazarlara nazaran çok daha fazla yatırım çekmesi ve dış ticaretin ve refahın artırılması amaçlanmıştır. COMESAnın uzun vadede hedefi uluslararası boyutta rekabetçi bir ekonomik topluluk yaratmaktır. Dolayısıyla gümrüksüz ve kotasız mal ve hizmet ticareti, emek, sermaye ve malların serbest dolaşımının yanı sıra, COMESA üyesi devletler ortak para ve maliye politikaları benimsemeyi de amaçlamaktadırlar. Bu çerçevede tek bir para otoritesince basılacak olan ortak para birimine geçiş nihai hedefler arasında sayılmaktadır.

EAC - DoÄŸu Afrika TopluluÄŸu:

Üye ülkeler arasındaki iktisadi, politik ve sosyal işbirliğini sağlamak ve geliştirmek amacıyla Kenya, Tanzanya, Uganda arasında 1967 yılında kurulan, 1993 yılında adı Doğu Afrika İşbirliğine dönüştürülen, 1999 yılından sonra yeniden Doğu Afrika Topluluğu adını alan ve merkezi Arusha (Tanzanya)da olan topluluk. Kenya, Tanzanya, Uganda, Ruanda ve Burundiyi kapsayan Doğu Afrika Topluluğu (EAST AFRICAN COMMUNITY- EAC) 1 Temmuz 2010 tarihi itibarıyla Gümrük Birliğine geçmiş olup, Ortak Gümrük tarifesi yürürlüğe girmiş ve malların serbest dolaşımı başlamıştır. Yaklaşık 130 milyonluk bir nüfusa sahip bölgenin en önemli ve en büyük ülkesi Kenyadır. EACnin toplam ithalat hacmi yıllık 25 milyar $ olup, bunun yaklaşık yarısını Kenya tek başına sağlamaktadır. EAC üyelerinden Tanzanya dışındaki diğer 4 ülke aynı zamanda COMESA üyesidir. Bu açıdan bakıldığında COMESA ve EAC üyesi ülke sayısı toplam 20 dir.

COMESA VE EAC ÃœLKELERÄ° PAZAR POTANSÄ°YELÄ°:

COMESA ve EAC Bölgesinin toplam GSMHsının % 42sini Mısır, % 14ünü Libya, % 13ünü Sudan ve % 7sini Kenya oluşturmaktadır. Toplam GSMHnın % 24lük bölümü ise diğer 16 ülkeye aittir. Bölgenin toplam nüfusu içinde Etopya, Mısır, D.R. Kongo, Sudan, Uganda ve Tanzanya 35 milyon kişiyi aşan ülkeleri oluşturmaktadır. Bu 6 ülkenin toplam nüfusları, bölge nüfusunun % 73ünü oluşturmaktadır. 20 ülkeden 5inde Fert Başı Milli Gelir 3 ABD $ının üzerindedir. 10 ülkede ise 1000 ABD $ ın altında bulunmaktadır. Bölgenin toplam ihracatının % 62si toplam ithalatının % 53üi Mısır ve Libya tarafından gerçekleştirilirken, Sudan dışındaki tüm diğer ülkelerin 2010 yılında dış ticaret açığı verdikleri görülmektedir.

COMESA ve EAC Ülkeleri Ekonomik Göstergeleri

20 üye devletten oluşan COMESA ve EAC bölgesi ; 485 milyonun üzerinde nüfusu, 2010da % 4,3 büyüyerek toplam 591 milyar ABD $a erişen GSMHsı, ortalama 3.688 ABD $lık fert başı milli geliri ve toplam 248 milyar ABD $lık dış ticaret hacmi ile gerek bölge içi gerekse bölge dışı ticaret açısından gelişmekte olan bir pazar görünümündedir.

COMESA ve EAC Ülkeleri Plastik Dış Ticareti:

COMESA ve EAC üyesi 20 ülkenin 2006 yılında 1,60 milyar dolar olan toplam plastik ithalatı 2008 yılında 4,65 milyar dolara çıkmış ancak krizin olumsuz etkisi ile 2009 yılında 4,04 milyar dolara inmiÅŸtir. Grubun toplam plastik ithalatının 2010 yılında tekrar 4,56 milyar dolara yükseldiÄŸi görülmektedir. 2010 yılında COMESA ve EAC ülkelerinin toplam plastik ithalatının % 40ını Mısır, % 11ini Libya   % 9unu Kenya, % 9unu Tanzanya ve % 7sini de Sudan gerçekleÅŸtirmiÅŸtir.

COMESA ve EAC ülkelerinin 2010 yılında toplam plastik ithalatlarının yaklaşık % 61ini plastik hammaddeler, % 39unu da plastik mamuller oluşturmuştur.

COMESA ve EAC ülkeleri toplam plastik ithalatının % 57sini 10 ülkeden kalan % 43ünü de yaklaşık 90 ülkeden yapmaktadır. Bölgenin toplam plastik hammadde ithalatında en önemli payı % 33 ile PE, % 16 ile PP, % 17 ile poliasetaller almaktadır. Plastik mamul ithalatında ise ön sırayı % 25 ile tüpler, borular, ve hortumlar, % 15 ile levha, yaprak ve pelikürler, % 20 ile plastik ambalaj malzemeleri almaktadır. 2010 yılında toplam plastik ithalatının % 11ii Çinden yapılırken, Türkiye bu bölgenin plastik ithalatından 2009 da % 7, 2010 da % 5 pay almıştır.

COMESA ve EAC bölgesi plastik dış ticaretinde net ithalatçı durumundadır. Bölgenin 2006 yılında 1.27 milyar $ olan plastik dış ticaret açığı 2010 yılında 3,69 milyar dolara çıkmıştır. COMESA ve EAC bölgesinin toplam dış ticaret açığının % 79u Mısır, Libya, Tanzanya Sudan, Kenya ve Etopyanın plastik dış ticaretlerinden kaynaklanmaktadır.

COMESA ve EAC bölgesinde son 2 yılda plastik ihracatının ithalatı karşılama oranı % 19 olarak gerçekleşmiştir. Bir başka değişle bölgenin toplam plastik ihracatı, toplam plastik ithalatının ancak % 19unu karşılayabilmektedir.

COMESA VE EAC ÃœLKELERÄ° PLASTÄ°K Ä°ÅžLEME MAKÄ°NELERÄ° DIÅž TÄ°CARETÄ°:

COMESA ve EAC bölgesindeki ülkeler plastik işleme makineleri imal etmediklerinden, ihracatları da ihmal edilebilir düzeydedir. Çok küçük düzeyde yapılan ihracat genellikle re – export şeklinde gerçekleştirilmektedir. COMESA ve EAC ülkeleri plastik işleme makineleri ihtiyacının tümünü ithalatla karşılamaktadır. Bölge ülkelerinin toplam plastik işleme makine ithalatları 2006 yılında 88 milyon $ iken her yıl artarak 2010 yılında 289 milyon dolara çıkmıştır.

COMESA ve EAC ülkelerinin toplam plastik işleme makineleri ithalatının % 46sı Mısır tarafından yapılmaktadır. Libya, Kenya ve Tanzanya sırası ile toplam ithalattan % 10 ve % 9 ve % 8 pay almaktadır.

COMESA VE EAC ÃœLKELERÄ°NÄ°N TÃœRKÄ°YEDEN PLASTÄ°K Ä°THALATLARI:

COMESA ve EAC ülkelerinin Türkiyeden yapmış oldukları plastik ithalatı 2008 yılında 161 milyon $ iken 2009da 281 milyon $a çıkmış ancak 2010 yılında 241 milyon dolara gerilemiÅŸtir. 2010 yılında COMESA ve EAC ülkelerinin Türkiyeden yaptıkları toplam plastik ithalatının % 21ini plastik hammadde, % 79unu da plastik mamuller oluÅŸturmuÅŸtur. COMESA ve EAC ülkelerinin Türkiyeden yaptıkları plastik hammadde ithalatının yaklaşık % 40ını akrilik polimerleri % 18ini poliasetaller % 16sını da  PE oluÅŸturmaktadır. DiÄŸer taraftan, COMESA ve EAC ülkelerinin Türkiyeden yapmış olduÄŸu plastik mamul ithalatının % 70ini plastik inÅŸaat mamulleri, % 17sini plastik ambalaj mamulleri % 13ünü de diÄŸer plastik mamuller oluÅŸturmaktadır.

COMESA ve EAC ÃœLKELERÄ°NÄ°N TÃœRKÄ°YEDEN PLASTÄ°K Ä°ÅžLEME MAKÄ°NELERÄ° Ä°THALATI:

2010 yılında Türkiyenin COMESA ve EAC ülkelerine yaptığı toplam plastik iÅŸleme makineleri ihracatının % 59u Mısıra % 23ü Etopyaya, % 14ü Libyaya % 3ü de Sudana yönelik olarak gerçekleÅŸmiÅŸtir.  DiÄŸer 16 ülke toplam ihracattan sadece % 1 pay almışlardır.
SONUÇ:

COMESA ve EAC topluluğuna üye 20 Afrika ülkesi, 485 milyon kişilik nüfusu, 591 milyar dolarlık GSMHGsı ve ortalama % 7,7 büyüme hızı ile Türkiye plastik ve plastik işleme makineleri için önemli ve gelişen bir Pazar görünümündedir. Türkiye, COMESA ve EAC ülkelerinin toplam plastik ithalatından % 5, plastik işleme makineleri ithalatından da % 6 pay almakta ise de, bu ülkelerde düzenlenen plastik fuarlarına katılarak, bu ülkelere yönelik satış ve pazarlama faaliyetlerini arttırarak daha fazla pay almaları mümkündür.

Yılda 4,5 milyar dolarlık plastik, 315 milyon dolarlık plastik işleme makineleri ithalat potansiyeli bulunan COMESA ve EAC ülkeleri, Türk firmaları için, plastik inşaat, plastik ambalaj ve plastik tarım malzemeleri için önemi giderek artan pazarları oluşturmaktadır.