2009 yılı, tüm sektörler gibi makina sektörü için de zor bir yıl olmuştur. Ülkemizin daha önce yaşadığı ekonomik krizlerde yurt dışı pazarların uygun olması bu krizlerin kısa sürede aşılmasını sağlamıştı. Ancak ihracat yaptığımız pazarlarda da yaşanan önemli ölçüdeki daralma, bu kez geçmişte olduğu gibi sıkıntının kısa sürede aşılmasına imkan vermemektedir.
2007 ve 2008 yılları tüm gelişmiş ülkelerde ekonominin hızlı büyüdüğü yıllar olmuş, bu gelişme makina kullanan sanayicileri yeni yatırımlar ile imalat hacimlerini artırmaya teşvik etmişti. 2008 sonunda başlayan kritik dönem 2009 yılında birçok ülkede, birçok sanayi kolunda %30ların üstünde bir imalat gerilemesine yol açmış, bu durum fazla kapasitelerin ortaya çıkmasına neden olmuş, makina talebinde büyük düşüşler yaşanmıştır. Gelişmiş ülkelerde ve özellikle firmalarımız için en önemli pazar olan Avrupada, söz konusu fazla kapasitenin bir ölçüde kullanılmasına kadar yeni yatırımlar yapılması kararları ertelenmektedir.
Yapılan incelemeler Çin, Hindistan dahil, bazı Asya ülkelerinin krizden pek fazla etkilenmediklerini, hatta nispeten düşük oranlarda da olsa büyümelerini devam ettirdiklerini göstermektedir. Benzer durum Güney Amerika ülkeleri için de geçerlidir. Bu ülkelerin talepleri yanında, gelişmiş ülkeler hükümetlerinin yatırımları canlandırma yönünde aldıkları önlemlerin etkisi ile 2010 yılı ikinci çeyreğinden sonra bazı olumlu gelişmeler beklenmektedir. Bu yorumlara rağmen gelişmiş ülke sanayicileri 2010 yılının bir geçiş yılı olacağını, iyi yönde gelişmeler başlasa da çok büyük beklentiler içinde olunmaması gerektiğini, bu yıl içinde 2007-2008 yılları düzeyine erişilmesinin mümkün olmadığını düşünmektedirler.
Ülkemizin makina sanayine baktığımızda 2009un gerçekten zor bir yıl olduğu görülmektedir. TÜİK ön verilerine göre, yurt içi makina pazarı %27 düzeyinde, buna paralel olarak makina imalatımız da % 25 düzeyinde azalmıştır. Ancak, ihracat yapan büyük ölçekli firmalarda kayıpların daha az olduğu, buna karşın genellikle iç pazara yönelik çalışan, mali imkanları sınırlı olan KOBİ ölçeğindeki birçok firmada bu kaybın çok daha büyük boyutlarda olduğu anlaşılmaktadır. Tespitlerimize göre faaliyetini büyük ölçüde daraltan hatta tümü ile durduran firmalar da bulunmaktadır.
2009 yılında makina ithalatının %28 mertebesinde azalması da ilk kez yaşanmakta ve bu durum ülkemizde makina kullanan sektörlerin yatırımların büyük ölçüde azaldığını göstermektedir.
Krizin aşılması ve talep artışının başlamasından sonraki dönemin yeni zorluklar getireceği de dikkate alınması gereken bir husustur. Düşük teknolojili, klasik makinalarda Çin ve Hindistan gibi ülkelerin düşük fiyatları ile etkinliklerini artırmaları beklenebilir. Bu nedenle, bir taraftan imal edilen makinaların geliştirilmesi, yeni teknolojilerin uygulanması ve güvenilirliğinin artırılması çalışmaları yapılırken, aynı zamanda değişen müşteri beklentileri dikkate alınmalı ve yeni ler geliştirilmelidir. Birçok ülke enerji tasarrufuna artan bir önem vermektedir. Bu nedenle imal edilecek makinaların enerji tüketimini azaltıcı çalışmalara öncelik verilmelidir.
Takım tezgahı sektörü 2009 yılındaki olumsuzluklardan daha fazla etkilenmiştir. Bilindiği gibi tüm gelişmiş ülkelerde olduğu gibi Türkiyede de takım tezgahı satışlarının yaklaşık %35i otomotiv ve yan sanayiye yöneliktir. Bu sektörde de aşırı kapasiteler oluştuğu bilinmektedir ve kısa sürede önemli yatırımlar yapılması beklenmemektedir.
TÜİKden alınan rakamlar, tezgah ithalatının yaklaşık %54 oranında azaldığını göstermektedir. Bazı imalatçı kuruluşlarımızın yeni pazarlara yönelmelerin etkisi ile imalattaki azalmanın % 32 civarında olduğu hesaplanmaktadır. Tüm çabalara rağmen geçtiğimiz yıl tezgah ihracatımız %30 kadar azalmıştır. Bu imalat konusunda da gene iç pazara yönelik çalışan KOBİlerin çok daha büyük oranda kayıpları olduğu saptanmaktadır. Gerek ülkemizde, gerekse gelişmiş ülkelerde otomotiv sanayinde 2010 yılı ilk yarısı beklentilerinin iyimser olmaması, sıkıntının bu yılın ilk yarısında da devam edeceğine işaret etmektedir.
Yeni Makina Direktifi Yürürlüğe Girdi
Yeni Direktifin Uygulama Kılavuzu Ve Uygunluk Deklarasyonu
(MİB Web Sitesinde Yer Almaktadır)
Yeni Makina Direktifi 29 Aralık 2009 tarihi itibariyle zorunlu uygulamaya girmiş bulunmaktadır. Özellikle Avrupa Birliği ülkelerine ihracat yapan firmaların uyum çalışmalarını tamamlamaları büyük önem taşımaktadır.
Yeni direktif ile ilgili olarak Avrupa Birliği Komisyonu tarafından bir uygulama kılavuzu hazırlatılmıştır. Kılavuzda direktifin her maddesi hakkında açıklayıcı bilgiler bulunmaktadır. Bu kılavuzun tam metni Birliğimizin web sayfasında yer almaktadır.
Ayrıca uygunluk deklarasyonunun hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar da Makina İmalatçıları Birliğinin www.mib.org.tr web sayfasında yayınlanmaktadır.
Ä°lgili
Haberler
