Sevgili Okurlar, bu sayıda sizlere Hücresel İmalat kavramını açıklamaya devam edeceğim.
Geçen hafta örneğini verdiğimiz, oluşturulan makine parça matrislerinin kalitesi belirlenirken en çok kullanılan ölçülerden biri kısaca gruplandırma etkinliği olarak tanımlanan ölçüdür:
Gruplandırma Etkinliği;
GE = q.(Hücre içi doluluk) + (1-q).(hücre dışı operasyonların çokluğu)
Hücre dışı operasyonlara istisnai eleman (exceptional element) adı verilir.
Literatürde en sık rastlanan ve çok sayıda araştırmacı tarafından değerlendirilen bir ölçüdür. Girdi olarak 0 ve 1 değerlerinden oluşan makina-parça matrisini kullandığı için bütün kümelendirme yöntemlerinde kullanılabilir.
Gruplandırma etkinliği, eğer hiç istisnai eleman yoksa ve blok diyagonal matriste hücreyi temsil eden bütün elemanlar 1 ise bu ideal bir grup etkinliğidir ve değeri % 100dür. Gruplandırma etkinliği değeri azaldıkça blok diyagonal formlar da bozulmakta ve hücreler belirsizleşmektedir.
Gruplandırma etkinliği, iki cebrik elemandan oluşur. Bu elemanlardan birisi olan hücreler arası etkinlik, istisnai elemanların hücreler arasındaki hareketinin bir ölçüsüdür. Bütün istisnai elemanların normalize edilmiş maliyeti yardımıyla tanımlanır. Gruplandırma etkinliğinin ikinci elemanı ise hücre içi yoğunluktur. Formüldeki ağırlık faktörü olan q 0 ile 1 (bu sayılar dahil) arasında değerler alabilir. Gruplandırma etkinliği formülündeki iki cebrik elemana (hücreler arası etkinlik ve hücre içi yoğunluk) bağıl önem verilmesini sağlar.
Notasyon;
i : makina tipi indisi (i=1,...T)
j : parça indisi (j=1,....P)
ai,j : makina parça matrisindeki elemanın indisi
M : Makina sayısı
N : Parça sayısı
K : Hücre sayısı
k : hücre indisi (k=1,...K)
CM (k) : k hücresine atanan makina tipleri kümesinin
indisi (grup etk.de Mi)
ed : Grup etkinliğinde diyagonal bloklardaki 1lerin sayısı
eo : Grup etkinliğinde diyagonal blok dışındaki 1lerin sayısı
CP (k) : k hücresine atanan parça tiplerinin kümesi
(grup etk.de Nk olmus).
Hücresel imalatta göz önüne alınması gereken önemli faktörler ve talaşlı imalat yapan örnek bir işletmeye ait özellikler aşağıdadır:
• Makina parça matrisi,
• Her tipteki makinaların sayısı,
• Makina tipleri sayısı,
• Toplam makina sayısı,
• Üretilen parça çeşidi sayısı 70.
• Ürün çeşitliliği sık sık değişmiyor,
• Makinalar arası mesafe fazla değil
• Parçalar oldukça yoğun
• Parça yoğunluğu bir parçadan diğerine değişken değil.
• Makinaların yeri değiştirilebilir.
• Genel olarak parçaların işlem sırası birbirine benzer
• Yıllık parça üretim hacimleri parçalara göre son derece değişken.
• Parçalar üretim esnasında aynı makinaya sık uğramıyor.
• Parçaların aynı operasyonunun alternatif tezgahlarda üretiminde işlem süreleri arasında önemli farklar yok, yani değişken değil.
• Parçaların işlem süreleri bir parçadan diğerine değişken değil.
• işletme darboğazlarını gidermek için yeni makina
yatırımı yapmayı düşünüyor.
• Fason yaptırılabilecek parça(lar) yok, yönetim politikası olarak düşünülmüyor.
• Birbirlerine yakın yerleştirilmesi gereken makinalar var.
• Birbirinden ayrı olarak yerleştirilmesi gereken makinalar yok.
• İstisnai elemanların azaltılması önemli.
• Alternatif çözümler isteniyor.
• Yöntemin hesaplama süresi önemli değil.
• Malzeme taşıma maliyeti: parçanın şekli, büyüklüğü ve ağırlığına bağlı olarak; bu uygulamada ağırlık yeterli bir unsurdur.
• Parçaların yıllık talep değerleri biliniyor.
• Bir hücrede istenen en fazla makina sayısı 15dir.
• Bir hücrede istenen en az makina sayısı 6dır.
• İstenen en çok hücre sayısı 6dır.
• İstenen en az hücre sayısı 3tür.
• Parçaların alternatif rotaları yok.
Hücresel imalatın temel mantığını anlatan bir resim aşağıda görülmektedir.
Gelecek sayımızda konuya devam edeceğiz.
www.ufukcebeci.com adlı web sayfamda işinize yarayacak bilgiler ve downloadlar bulacaksınız. cebeciu@itu.edu.tr e-postama mail atarak merak ettiğiniz her konuyu sorabilirsiniz. Hoşçakalın.
Ä°lgili
Haberler
