Petkim Genel Müdürü M. Hayati Öztürk ile yaptığımız röportajda Petkimin 2011-2020 yol haritasını görme ve dinleme imkanı bulduk. Sayın Öztürk, Türkiyenin sanayi vizyonuna yenilikler katacak, çeşitli alanlarda kullanılan petrokimya ürünlerinde dışa bağımlılığı asgariye indirecek projelerini bizimle paylaştı. Bu projelerin başında hiç kuşkusuz Petkim sahasında bu yıl temeli atılması beklenen SOCAR & TURCAS Ege Rafinerisi geliyor.
SUBCONTURKEY: Petkimin 2011-2020 yol haritasını anlatabilir misiniz?
M. Hayati Öztürk: Petkim uzun yıllar özelleştirme kapsamında kaldı. 1987 yılında özelleştirme programına alınmıştı ve 2008 yılının Mayıs ayında özelleştirildi. Özelleştirme 21 yıl gibi uzun bir süre aldı. Burada öncelikle Petkimin tarihçesine vurgu yapmak gerekir. 1965 yılında ilk kompleks İzmit-Yarımcada kuruldu. 1985 yılında ise halen üretimimizi sürdürdüğümüz İzmir-Aliağa Kompleksi devreye alındı. O yıllar düşünüldüğünde bu kompleksler çok ciddi ve büyük kapasitelerdir. 1985den sonra ara ara yatırımlar yapılsa da toplam kapasite 20 yılda yüzde 30 artırıldı. En büyük yatırım 2005 yılında, 500 milyon dolar ile gerçekleştirildi. Sektörün çok hızlı büyüdüğü düşünülürse son 20 yılda yeterli yatırımların yapılmadığını görüyoruz. Türkiyede geçmişe baktığımız zaman petrokimya sektörü, ekonominin 2 ila 3 katı üzerinde büyümüş. Yani ekonominin yüzde 6 büyüdüğü yılda petrokimya yüzde 15 büyümüş. Petrokimya ürünleri alternatif ürünlere göre çok daha avantajlı. Bugün plastikler modern hayatımızın olmazsa olmaz ürünleri, her yerde karşınıza çıkıyor. Ancak, yatırım yapılmadığı için Petkimin pazar payı her sene düşerek yüzde 78-80lerden yüzde 25lere kadar geriledi.
Aslında Türkiye olarak sektöre çok doğru zamanda girmişiz. Batı Avrupa, Amerika, Japonya üç gelişmiş ülke-bölge. Japonya mesela 1958 yılında ilk adımını atmış. Biz ise 1965 yılında Petkimin temelini atarak petrokimya sektörüne girdik. Zamanlamanın çok doğru olduğunu bu örnek bize gösteriyor.
Bu yıl 100 milyon dolarlık yatırım gerçekleşecek
SUBCONTURKEY: Petkimin İzmir ve Türkiye ekonomisine katkısını nasıl değerlendiriyorsunuz?
M. Hayati Öztürk: Petkim, bugünkü rekabet ortamında mutlaka yeni yatırımları devreye alması gerekiyor. Yeni yatırımlar yapılmazsa pazar payımız 2020de yüzde 10un altına düşer. Sektörde büyümek gerekiyor, büyümek için de entegre olmak şart. Petrolü alıp buna değer katmak gerekiyor. Bu bağlamda kritik nokta hammaddedir. Bunun için yeni rafineri yatırımı yapmak gerekiyor. Rafinerinin temeli muhtemelen bu yılın mayıs ayında atılacak ve 2014 yılının ikinci yarısında devreye alınacak. Bu rafineriyi Petkimin çatısı altına girdiği SOCAR & TURCAS Grubu yapacak. Biz ise Petkim olarak bu yıl yaklaşık 100 milyon dolarlık yatırım yapacağız.
SUBCONTURKEY: Petkimin orta ve uzun vadeli hedefleri nelerdir?
M. Hayati Öztürk: Rafineri yatırımı sonrası hedefimiz Petkimin iç pazar payını %40lara çıkarmak olacak. SOCAR & TURCAS Grubunun 4 ana alanda büyüme stratejisi var. Rafineri, Petrokimya, Enerji ve Lojistik… Bugünün rekabetçi dünyasında tek başına bir üretim tesisinin artık bir esprisi kalmadı. Hammaddeyi getirip, üretip, ürettiğini buradan başka bir yere satmak büyük maliyetler doğuruyor. Entegrasyon, ölçek, teknoloji ve pazar, 4 temel unsur var. Türkiyede pazar var, entegrasyonu rafineri ile çok daha iyi bir noktaya çekeceğiz. Bu entegrasyon bizi bir adım daha öne çıkaracak. Teknolojik altyapımızı sürekli geliştiriyoruz. Türkiye büyüyen bir pazar, genç bir nüfus. Kümelenme modelinin dünyadaki en iyi uygulamalarından olan Singapurlu Jurong firmasından danışmanlık hizmeti alıyoruz. Petkim arazisinin uygun kümelenme modeli için arazi master planı yapıyoruz.
SUBCONTURKEY: Petkimin İzmir ve Türkiye ekonomisine katkısını nasıl değerlendiriyorsunuz?
M. Hayati Öztürk: Petkim imalat sanayinin lokomotifi durumundadır. Türkiyenin petrokimya alanında tek üreticisi. Ambalaj, tarım, otomotiv, beyaz eşya, inşaat, tekstil gibi hemen her sektörle etkileşimi var. İmalat sanayi denince petrokimyanın etkileşimi olmadığı sektör yok. Dünyada Amerika, petrokimya sektöründe bir numara ve dünyanın en büyük ekonomisi. Sektörde ikinci sırada Çin, üçüncü sırada da Suudi Arabistan var. Suudi Arabistan ürettiği petrole ve doğal gaza katma değer kattı ve sürekli büyüyor. Dolayısıyla Petkim Türkiyenin yerli üretimini destekleyen, katma değer üreten bir lokomotifi. Petkim katma değer zincirinde çok önemli bir rol oynuyor. Petkimin olmadığı yerde fiyat çok daha yukarıda oluşuyor. Bizim üretimimiz piyasayı regüle ediyor, rakiplerimiz genelde Petkime göre pozisyon alıyor.
Serbest ticaret anlaşmaları yerli üretimi sekteye uğratmamalı
SUBCONTURKEY: Çok rekabetçi bir sektörde faaliyet gösteriyorsunuz. Bu anlamda Türkiyedeki maliyetlerle ilgili sıkıntılarınız üretim süreçlerinize nasıl yansıyor?
M. Hayati Öztürk: Serbest ticaret anlaşmalarının kompozisyonu, o ülkelerinin durumu ve Türkiyedeki durumu analiz etmediğiniz zaman çok adil olmuyor. Türkiyenin maliyet yapısı ortada. Bizim ortaya koyduğumuz bir durum değil, bunu biz belirlemiyoruz. Ham petrol fiyatları buna örnektir. Kimyasallarda da öyle. Diğer ülkelerde ciddi teşvikler olduğu için bu ürünlerin Türkiyeye girişi de çok kolay oluyor. Dolayısıyla serbest ticaret anlaşması yaparken, ülkelerinin pozisyonunu, rekabet gücünü, altyapısını, hammadde kabiliyetini, enerji maliyetlerini, uyguladıkları sübvansiyonları vs. hepsini düşünmek lazım. Yoksa bazı endüstriyel sektörler bundan çok kötü etkileniyor ve bu sektörleri terk etmek zorunda kalıyorsunuz. Yerine koymak ise çok zor ve çok pahalı. Bu bakımdan serbest ticaret anlaşmaları önem kazanıyor. Bazı anlaşmalarda ülkemizin petrokimya alanında tek üreticisi olan Petkimin yarattığı katma değer dikkate alınmalı.
RAKAMLARLA PETKİM
3 Nisan 1965 tarihinde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) öncülüğünde kuruldu. Kocaelideki Yarımca Kompleksinde 1970 yılında, önce 5 fabrikayı işletmeye açtı. Daha sonra diğer fabrikalar bunu takip etti.
Petkimin ikinci kompleksi, en ileri teknolojiler ve optimum kapasitelere sahip olarak 1985 yılında İzmir-Aliağada işletmeye açıldı.
Petkim Petrokimya Holding A.Şnin sermayesindeki yüzde 51 oranındaki kamu hissesi; blok satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin ihale süreci sonucunda, 30 Mayıs 2008 tarihinde 2 milyar 40 milyon dolar bedelle SOCAR & TURCAS Petrokimya A.Ş.ye geçti.
50yi aşan petrokimyasal ürün yelpazesiyle Türkiye sanayisinin vazgeçilmez bir hammadde üreticisi durumunda olan Petkimin ürettiği petrokimyasal ürünler; inşaat, tarım, otomotiv, elektrik, elektronik, ambalaj, tekstil sektörlerinin önemli girdileri arasında bulunuyor. Petkim, ayrıca, ilaç, boya, deterjan, kozmetik gibi birçok sanayi kolu için girdi üretiyor.
Petkim bu yılın ilk dokuz ayında net kârını geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 45.16 oranında artırarak 94.4 milyon TLye çıkardı. Şirket geçen yılın aynı döneminde 65 milyon TL kâr açıklamıştı.
2009 yılında 347 Milyon Dolar ihracat gerçekleştirirken, bu yılın ilk dokuz ayında 366 Milyon Dolar ihracat yaptı.
Bu yılın ilk dokuz ayda net satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51 artarak 1 milyar 412 Milyon Dolar oldu.
Kapasite Kullanım Oranı 2010 yılının ilk dokuz ayında % 97.7ye ulaştı. Bu rakam geçen yılın ilk dokuz ayında % 89.6 seviyesindeydi.
Petkim 2009 yılı rakamlarıyla İstanbul Sanayi Odasının İlk 500 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamasında bir basamak yükselerek 14üncü; Türkiye İhracatçılar Meclisinin En Çok İhracat Yapan 1000 Firma sıralamasında 14üncü; Ege Bölgesi Sanayi Odası tarafından açıklanan Egenin En Büyük 100 Sanayi Kuruluşu sıralamasında ise 4üncü sırada yerini aldı.
Petkim Petrokimya Holding A.Ş. Genel Müdürü M.Hayati Öztürk kimdir?
1952 yılında Kırıkkalenin Keskin ilçesinde dünyaya gelen Mehmet Hayati Öztürk, 1976 yılında Hacettepe Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümünden mezun oldu. 1977 yılında PETKİMin Yarımca kompleksinde Proje Mühendisi olarak göreve başlayan Öztürk, Teknik Kontrol Müdürlüğünde Şef ve Başmühendis; Ar-Ge Müdür Yardımcılığı ve Grup Müdürlüğü görevlerini sürdürdü. 2001 yılında PETKİM Petrokimya Holding A.Ş.nin Genel Müdür Yardımcılığı görevine getirilen ve Genel Müdür olana dek bu görevini sürdüren Hayati Öztürk, şirketin Ar-Ge, Finans, Proje, Yatırım, Planlama, Satış ve Pazarlama birimlerinin tüm iş akışlarının sorumluluğunu üstlendi. 8 Ocak 2010 tarihi itibarıyla PETKİMin Genel Müdürlük koltuğuna oturan Öztürk, İngilizce ve Fransızca biliyor, evli ve iki çocuk babası.
İlgili
Haberler
.gif)
